4. ΚΡΑΤΗΣ ΚΑΙ ΙΠΠΑΡΧΙΑ: Ο ΚΥΝΙΚΟΣ ΓΑΜΟΣ

Μετά τον θάνατο του Διογένη, ο Κυνισμός βρήκε τους πιο ευγενείς εκπροσώπους του στο πρόσωπο του ΚΡΑΤΗ ΤΟΥ ΘΗΒΑΙΟΥ (περ. 365-285 π.Χ.) και της συζύγου του, ΙΠΠΑΡΧΙΑΣ ΤΗΣ ΜΑΡΩΝΕΙΤΙΔΟΣ. Η ιστορία τους είναι μοναδική, καθώς αποτελεί το πρώτο καταγεγραμμένο παράδειγμα φιλοσοφικής συντροφικότητας βασισμένης στην απόλυτη ισότητα και την κοινή απαξίωση του πλούτου. ΚΡΑΤΗΣ: Ο «ΘΥΡΕΠΑΝΟΙΚΤΗΣ» Ο Κράτης ήταν ένας πάμπλουτος κληρονόμος από τη Θήβα. Λέγεται ότι, όταν αποφάσισε να γίνει Κυνικός, πούλησε όλη την περιουσία του, μοίρασε τα χρήματα στους πολίτες και πέταξε τα τελευταία του νομίσματα στη θάλασσα λέγοντας: «Κράτης ελευθερώνει Κράτητα». Ήταν γνωστός ως «ΘΥΡΕΠΑΝΟΙΚΤΗΣ» (αυτός που του ανοίγουν όλες τις πόρτες), γιατί η καλοσύνη και η ηρεμία του ήταν τέτοια που οι Αθηναίοι τον δέχονταν στα σπίτια τους για να συμβουλέψει και να συμφιλιώσει τις

3. ΔΙΟΓΕΝΗΣ Ο ΣΙΝΩΠΕΥΣ: Η ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗ

Ο ΔΙΟΓΕΝΗΣ Ο ΣΙΝΩΠΕΥΣ (περ. 412-323 π.Χ.) δεν ήταν απλώς ένας μαθητής του Αντισθένη· ήταν ο άνθρωπος που μετέτρεψε την κυνική θεωρία σε μια ζωντανή, προκλητική και ανυποχώρητη παράσταση στους δρόμους της Αθήνας. Αν ο Αντισθένης έθεσε τα θεμέλια, ο Διογένης έγινε το ίδιο το οικοδόμημα του Κυνισμού.

2. ΑΝΤΙΣΘΕΝΗΣ: Ο ΠΡΩΤΟΣ ΚΥΝΙΚΟΣ

Ο ΑΝΤΙΣΘΕΝΗΣ (περ. 445-365 π.Χ.) υπήρξε ο θεμελιωτής της Κυνικής Φιλοσοφίας και ο άνθρωπος που γεφύρωσε τη σωκρατική ηθική με τον απόλυτο ασκητισμό. Αν και γεννήθηκε από πατέρα Αθηναίο, η μητέρα του ήταν Θράκισσα δούλη, γεγονός που του στερούσε τα πλήρη δικαιώματα του πολίτη, ωθώντας τον ίσως να αμφισβητήσει νωρίς τις κοινωνικές διακρίσεις.

Ο ΠΙΣΤΟΣ ΜΑΘΗΤΗΣ ΤΟΥ ΣΩΚΡΑΤΗ Ο Αντισθένης ήταν παρών στη θανάτωση του Σωκράτη και έμεινε δίπλα του μέχρι την τελευταία στιγμή. Από τον δάσκαλό του κράτησε την ακλόνητη πεποίθηση ότι η ΑΡΕΤΗ είναι το μόνο πράγμα που χρειάζεται ο άνθρωπος για να είναι ευτυχισμένος. Ωστόσο, ο Αντισθένης πήγε τη σωκρατική εγκράτεια

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΚΥΝΙΣΜΟ: Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΑΠΛΟΤΗΤΑΣ

Η Κυνική Φιλοσοφία δεν ήταν απλώς μια θεωρία των θρανίων, αλλά μια ζωντανή ανταρσία ενάντια στον παραλογισμό του πολιτισμού. Εμφανίστηκε τον 4ο αιώνα π.Χ., σε μια εποχή που οι ελληνικές πόλεις-κράτη περνούσαν κρίση, και πρότεινε μια ριζική λύση: την επιστροφή στις ρίζες της ανθρώπινης φύσης.

ΤΑ ΤΑΞΙΔΙΑ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ – HOWARD PYLE (1902)

Αυτή η υποβλητική εικονογράφηση, με τίτλο «ΤΑ ΤΑΞΙΔΙΑ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ», φιλοτεχνήθηκε το 1902 από τον σπουδαίο Αμερικανό καλλιτέχνη και εικονογράφο HOWARD PYLE.

Πρόκειται για έναν βαθιά αλληγορικό πίνακα που αποτυπώνει με μοναδική λυρικότητα τη στιγμή που μια γυναίκα φτάνει στο τέλος του επίγειου ταξιδιού της. Η σύνθεση μας δείχνει την ηρωίδα να αφήνει πίσω της τον κόσμο των φθαρτών και να εισέρχεται ξανά στον παράδεισο, επιστρέφοντας στην πρωταρχική της

ΤΟ ΛΙΜΑΝΙ ΤΩΝ ΧΑΝΙΩΝ: ΕΝΑ ΣΧΕΔΙΟ ΤΟΥ 1829

ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ: FRIEDRICH MAXIMILIAN HESSEMER

Πριν από την εφεύρεση της φωτογραφίας, το βλέμμα των περιηγητών αποτυπωνόταν στο χαρτί με μολύβι και μελάνι. Στις 8 Σεπτεμβρίου 1829, ο Γερμανός αρχιτέκτονας και συγγραφέας FRIEDRICH MAXIMILIAN HESSEMER βρέθηκε στα Χανιά και μας χάρισε μια σπάνια, λεπτομερή απεικόνιση του λιμανιού, σχεδιασμένη πιθανότατα από το κατάστρωμα του πλοίου του.

21.ΧΑΙΡΕΤΕ ΚΑΙ ΜΕΜΝΗΣΘΕ ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ

Η φράση «ΧΑΙΡΕΤΕ ΚΑΙ ΜΕΜΝΗΣΘΕ ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ» δεν είναι απλώς ένας χαιρετισμός, αλλά η

συμπύκνωση της επικούρειας στάσης ζωής. Αποτελεί την παρακαταθήκη του ΕΠΙΚΟΥΡΟΥ προς τους φίλους του, μια υπενθύμιση ότι η ευδαιμονία απαιτεί συνεχή εγρήγορση και σύνδεση με την κοινότητα.

Ας αναλύσουμε τα δύο συνθετικά αυτής της εμβληματικής φράσης:

1. ΧΑΙΡΕΤΕ: Η ΗΔΟΝΗ ΩΣ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Το «Χαίρετε» για έναν Επικούρειο δεν είναι μια τυπική ευχή, αλλά μια προτροπή για τη βίωση της ΗΔΟΝΗΣ.

• Η Χαρά της Ύπαρξης: Στον Κήπο, το να χαίρεσαι σημαίνει να απολαμβάνεις την κατάσταση της

20.ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΟ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΤΣΕΠΗΣ: 10 ΚΑΝΟΝΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΤΑΡΑΞΙΑ

1. ΜΗ ΦΟΒΑΣΑΙ ΤΟΝ ΘΕΟ: Το θείο είναι μακάριο, δεν οργίζεται και δεν εκδικείται.

2. ΜΗΝ ΑΝΗΣΥΧΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ: Όσο υπάρχεις εσύ, αυτός λείπει. Όταν έρθει αυτός, εσύ δεν θα είσαι εκεί για να τον νιώσεις.

3. ΤΟ ΚΑΛΟ ΑΠΟΚΤΙΕΤΑΙ ΕΥΚΟΛΑ: Οι αληθινές ανάγκες (τροφή, στέγη, φίλοι) καλύπτονται με λίγα.

4. Ο ΠΟΝΟΣ ΥΠΟΦΕΡΕΤΑΙ: Αν είναι οξύς κρατάει λίγο, αν κρατάει πολύ είναι ήπιος.

5. ΖΗΣΕ ΓΙΑ ΤΟ ΤΩΡΑ: Μην αναβάλλεις την ευτυχία σου για ένα αβέβαιο μέλλον. Η ζωή χάνεται με τις αναβολές.

6. ΕΠΙΛΕΞΕ ΤΗ ΦΙΛΙΑ: Μην τρως και μη ζεις μόνος. Η φιλία είναι η απόλυτη ασφάλεια και η μεγαλύτερη ηδονή.

7. ΜΕΤΡΗΣΕ ΤΙΣ ΕΠΙΘΥΜΙΕΣ ΣΟΥ: Πριν ικανοποιήσεις μια επιθυμία, αναρωτήσου: «Τι θα μου συμβεί αν πραγματοποιηθεί και τι αν όχι;».

8. ΛΑΘΕ ΒΙΩΣΑΣ: Απόφυγε την περιττή προβολή, τη δόξα και την εξουσία. Η γαλήνη βρίσκεται μακριά από τους ανταγωνισμούς.

9. ΕΜΠΙΣΤΕΥΣΟΥ ΤΙΣ ΑΙΣΘΗΣΕΙΣ ΣΟΥ: Είναι το μόνο αληθινό σου εργαλείο για να κατανοήσεις τον κόσμο. Μην παρασύρεσαι από κενές θεωρίες.

10. ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΕΥΓΝΩΜΩΝ: Να θυμάσαι με ευγνωμοσύνη τα καλά που σου συνέβησαν. Η μνήμη των ηδονών είναι το φάρμακο για τις τωρινές δυσκολίες.

---

ΠΗΓΕΣ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟΥ

• ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ, Κύριαι Δόξαι.

• ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ, Βατικανά Αποφθέγματα.

• ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ, Επίκουρος, η αληθινή όψη του αρχαίου κόσμου.

• ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ, Εγχειρίδιο Επικούρειας Ηθικής.

19.ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΚΗΠΟΥ: ΜΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΜΕΝΗ ΣΤΟΙΧΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑΣ ΣΟΦΙΑΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ

Η φιλοσοφία δεν είναι μια θεωρητική ενασχόληση, αλλά μια θεραπευτική πράξη. Όπως η ιατρική θεραπεύει το σώμα, η φιλοσοφία θεραπεύει την ψυχή από τους φόβους και τις κενές δοξασίες. Σκοπός μας είναι η ΑΤΑΡΑΞΙΑ (ψυχική γαλήνη) και η ΑΠΟΝΙΑ (απουσία σωματικού πόνου).

18.ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΣΤΗΜΗ: ΕΝΑΣ ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ

Ο Επίκουρος υπήρξε ο πρώτος που απέκλεισε κάθε μεταφυσική παρέμβαση, εξηγώντας τον κόσμο αποκλειστικά μέσω των φυσικών νόμων.

1. ΑΤΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΚΒΑΝΤΙΚΗ ΠΑΡΕΓΚΛΙΣΗ

Ενώ ο Δημόκριτος εισήγαγε τα άτομα, ο Επίκουρος πρόσθεσε την ΠΑΡΕΓΚΛΙΣΗ (clinamen). Υποστήριξε ότι τα άτομα δεν κινούνται μόνο σε ευθεία, αλλά παρεκκλίνουν απρόβλεπτα.

17.ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΣΤΩΙΚΩΝ: ΔΥΟ ΚΟΣΜΟΙ ΣΕ ΑΝΤΙΠΑΡΑΘΕΣΗ

Ενώ και οι δύο σχολές είχαν ως τελικό στόχο την ευδαιμονία και την εσωτερική γαλήνη, οι δρόμοι που πρότειναν ήταν ριζικά διαφορετικοί.

1. Η ΦΥΣΗ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ: ΤΥΧΗ Η ΠΡΟΝΟΙΑ;

• ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΟΙ: Πίστευαν σε ένα σύμπαν υλικό, άπειρο και μηχανιστικό. Ο κόσμος δημιουργήθηκε από την τυχαία συνάντηση των ατόμων (ΠΑΡΕΓΚΛΙΣΗ). Δεν υπάρχει κανένα θείο σχέδιο ή πεπρωμένο. Ο άνθρωπος είναι ελεύθερος να διαμορφώσει τη ζωή του.

16.ΓΥΝΑΙΚΕΙΑ ΦΥΣΗ ΚΑΙ Η ΕΤΑΙΡΑ ΛΕΟΝΤΙΟΝ: Η ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗ ΣΤΟΝ ΚΗΠΟ

Στον ΚΗΠΟ, η διάκριση των φύλων καταργήθηκε μπροστά στην κοινή ανάγκη για ΑΤΑΡΑΞΙΑ. Ο Επίκουρος πίστευε ότι η ικανότητα για φιλοσοφικό στοχασμό δεν εξαρτάται από το φύλο, αλλά από τη θέληση για γνώση.

1. Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΙΣΟΤΗΤΑΣ

Ενώ στην Ακαδημία του Πλάτωνα ή στο Λύκειο του Αριστοτέλη οι γυναίκες ήταν ουσιαστικά απούσες, στον Κήπο συμμετείχαν ενεργά. Γυναίκες κάθε κοινωνικής τάξης —ελεύθερες πολίτες, εταίρες, ακόμα

15.ΒΑΤΙΚΑΝΑ ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ: Η ΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑΣ ΣΟΦΙΑΣ

Ενώ οι Κύριες Δόξες αποτελούν τον δογματικό σκελετό, τα Βατικανά Αποφθέγματα είναι η "ανάσα" της φιλοσοφίας, εστιάζοντας στη συναισθηματική θωράκιση και την καθημερινή πρακτική.

1. Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΩΣ ΓΙΟΡΤΗ

Σε αντίθεση με άλλες σχολές όπου η μάθηση είναι κοπιαστική, στον ΚΗΠΟ η γνώση και η χαρά συμβαδίζουν.

ΑΠΟΦΘΕΓΜΑ 27: «Στις άλλες ασχολίες ο καρπός έρχεται μόλις τελειώσουν, στη φιλοσοφία όμως η απόλαυση συμβαδίζει με τη γνώση· γιατί δεν απολαμβάνεις αφού μάθεις, αλλά μαθαίνεις και απολαμβάνεις ταυτόχρονα».

14.ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΠΥΘΟΚΛΗ: ΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΚΑΙ Η ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΤΑΡΑΞΙΑΣ

Στην επιστολή αυτή, ο Δάσκαλος απευθύνεται στον νεαρό Πυθοκλή, εξηγώντας ότι η γνώση των μετεωρολογικών φαινομένων έχει έναν και μοναδικό σκοπό: την ΑΤΑΡΑΞΙΑ και τη σταθερή πεποίθηση.

1. Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

Για τον Επίκουρο, δεν αναζητούμε την "απόλυτη" αλήθεια στα ουράνια σώματα για χάρη της περιέργειας. Η μελέτη των μετεώρων (εκλείψεις, κεραυνοί, άνεμοι) σκοπεύει στην απαλλαγή από τον φόβο. Αν πιστέψουμε ότι τα φαινόμενα αυτά οφείλονται σε θεούς, τότε θα ζούμε σε διαρκή τρόμο.

13.ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΗΡΟΔΟΤΟΝ: ΤΟ ΣΥΜΠΑΝ ΚΑΙ Η ΥΛΗ

Σε αυτή την επιστολή, ο Επίκουρος εκθέτει τις θεμελιώδεις αρχές της ατομικής φυσικής, προσφέροντας έναν οδηγό για την κατανόηση των «αφανών» (αυτών που δεν βλέπουμε).

1. ΤΟ ΣΥΜΠΑΝ ΕΙΝΑΙ ΑΙΩΝΙΟ ΚΑΙ ΑΜΕΤΑΒΛΗΤΟ

Η πρώτη αρχή της επικούρειας φυσικής είναι ότι τίποτα δεν δημιουργείται από το μηδέν και τίποτα δεν καταλήγει στο μηδέν. Το σύμπαν ως σύνολο ήταν πάντα τέτοιο που είναι τώρα και πάντα έτσι θα παραμείνει, γιατί δεν υπάρχει τίποτα έξω από αυτό που θα μπορούσε να το μεταβάλει.

12.Η ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΜΕΝΟΙΚΕΑ: ΤΟ ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ ΤΗΣ ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑΣ

Στην επιστολή αυτή, ο Δάσκαλος απευθύνεται στον μαθητή του Μενικέα, παραθέτοντας τις βασικές αρχές της καθημερινής ευτυχίας.

1. ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ

Ο ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ξεκινά με μια επαναστατική προτροπή: Κανείς δεν είναι πολύ νέος ή πολύ γέρος για να φιλοσοφήσει. Η υγεία της ψυχής δεν έχει ηλικία. Όποιος λέει ότι δεν είναι ακόμη ώρα για φιλοσοφία, είναι σαν να λέει ότι δεν είναι ακόμη ώρα για την ευτυχία.

11.ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ: ΟΔΗΓΟΣ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ 21ο ΑΙΩΝΑ

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΗΠΟΣ;

Ο ΚΗΠΟΣ δεν ήταν μια τυπική σχολή, αλλά μια κοινότητα φίλων που ιδρύθηκε το 304 π.χ.χ. στην Αθήνα. Σήμερα, η Επικούρεια Φιλοσοφία επιστρέφει ως η απάντηση στο άγχος, τον φόβο και τον παραλογισμό της εποχής μας.

---

ΤΟ ΤΕΤΡΑΠΛΟ ΦΑΡΜΑΚΟ (ΤΕΤΡΑΦΑΡΜΑΚΟΣ)

Αν νιώθεις ταραγμένος, ο Επίκουρος σου προσφέρει τέσσερις απλές αλήθειες για να ανακτήσεις τη γαλήνη σου:

1. ΑΦΟΒΟΝ Ο ΘΕΟΣ: Μη φοβάσαι το θείο. Αν υπάρχει, είναι μακάριο και δεν ασχολείται με τιμωρίες.

2. ΑΝΥΠΟΠΤΟΝ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ: Μη φοβάσαι το τέλος. Όσο υπάρχεις εσύ, ο θάνατος λείπει. Όταν έρθει εκείνος, εσύ δεν θα είσαι εκεί για να πονέσεις.

3. Τ’ ΑΓΑΘΟΝ ΜΕΝ ΕΥΚΤΗΤΟΝ: Η ευτυχία είναι απλή. Οι πραγματικές ανάγκες (τροφή, νερό, φίλοι) ικανοποιούνται εύκολα.

4. ΤΟ ΔΕ ΔΕΙΝΟΝ ΕΥΕΚΚΑΡΤΕΡΗΤΟΝ: Ο πόνος αντέχεται. Αν είναι έντονος κρατά λίγο, αν διαρκεί πολύ είναι υποφερτός.

---

ΠΩΣ ΝΑ ΕΠΙΛΕΓΕΙΣ ΤΗΝ ΗΔΟΝΗ (Ο ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΣ ΤΗΣ ΕΥΤΥΧΙΑΣ)

Η ηδονή για τον Επικούρειο είναι η ΑΠΟΝΙΑ (έλλειψη πόνου στο σώμα) και η ΑΤΑΡΑΞΙΑ (γαλήνη στην ψυχή). Μάθε να ξεχωρίζεις τις επιθυμίες σου:

• ΝΑΙ στις Φυσικές και Αναγκαίες (Φαγητό, φίλοι, ασφάλεια).

• ΜΕΤΡΟ στις Φυσικές αλλά Μη Αναγκαίες (Πολυτέλεια, ακριβά γεύματα).

• ΟΧΙ στις Μάταιες (Δόξα, εξουσία, κυνήγι του υπέρμετρου πλούτου).

---

ΟΙ ΠΥΛΩΝΕΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΜΑΣ

• ΦΙΛΙΑ: Το μέγιστο αγαθό. Χωρίς φίλους η ζωή είναι έρημη και επικίνδυνη.

• ΦΡΟΝΗΣΗ: Η ικανότητα να επιλέγεις σωστά τι σου κάνει καλό μακροπρόθεσμα.

• ΑΥΤΑΡΚΕΙΑ: Να χρειάζεσαι λίγα για να είσαι ελεύθερος από την Τύχη.

• ΠΑΡΡΗΣΙΑ: Να λες την αλήθεια με ειλικρίνεια και στοργή στους φίλους σου.

---

ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΔΑΣΚΑΛΟΥ

«Μη ζεις για το αύριο. Η ζωή χάνεται με τις αναβολές. Ζήσε τώρα, με λογική και χαρά, σαν θεός ανάμεσα σε ανθρώπους».

ΧΑΙΡΕΤΕ ΚΑΙ ΜΕΜΝΗΣΘΕ ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ

---

ΠΗΓΕΣ & ΠΕΡΑΙΤΕΡΟ ΜΕΛΕΤΗ

• ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ, Επίκουρος.

• ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ, Ιστορία και Ηθική.

• ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ, Κύριαι Δόξαι.

• ΔΙΟΓΕΝΗΣ ΛΑΕΡΤΙΟΣ, Βίος Επικούρου.

10.Η ΔΙΑΘΗΚΗ ΤΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΟΥ: ΜΙΑ ΠΡΑΞΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΙΑΣ

Όπως μας τη διέσωσε ο ΔΙΟΓΕΝΗΣ ΛΑΕΡΤΙΟΣ, η διαθήκη συντάχθηκε με απόλυτη διαύγεια και στοργή. Ο Επίκουρος, γνωρίζοντας ότι το τέλος πλησιάζει, μερίμνησε για τα πάντα:

1. Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΟΥ ΚΗΠΟΥ

Ο Επίκουρος κληροδοτεί την περιουσία του στον ΑΜΥΝΟΜΑΧΟ και τον Τιμοκράτη, με τον ρητό όρο να παραχωρήσουν τη χρήση του ΚΗΠΟΥ και των οικημάτων στον ΕΡΜΑΡΧΟ και τους

9.ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ: ΟΔΗΓΟΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΖΩΗ ΜΕ ΑΤΑΡΑΞΙΑ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ: Η ΣΤΟΙΧΕΙΩΣΙΣ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ

Η φιλοσοφία του ΕΠΙΚΟΥΡΟΥ στηρίζεται στην παραδοχή ότι το σύμπαν αποτελείται από ΑΤΟΜΑ και ΚΕΝΟ. Τα άτομα είναι αιώνια, άφθαρτα και κινούνται αδιάκοπα. Η κατανόηση αυτής της υλιστικής

8.ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: ΟΙ ΚΥΡΙΕΣ ΔΟΞΕΣ ΤΟΥ ΕΠΙΚΟΥΡΟΥ

Οι ΚΥΡΙΕΣ ΔΟΞΕΣ είναι ο "φάρος" που οδηγεί στην ΑΤΑΡΑΞΙΑ. Παρακάτω παρουσιάζονται οι πιο εμβληματικές από αυτές, που συμπυκνώνουν ολόκληρο το φιλοσοφικό οικοδόμημα.

Η ΤΕΤΡΑΦΑΡΜΑΚΟΣ (ΔΟΞΕΣ I - IV)

1. ΤΟ ΘΕΙΟ: Το μακάριο και άφθαρτο ον ούτε το ίδιο έχει σκοτούρες, ούτε σε άλλον προξενεί. Έτσι, δεν κατέχεται ούτε από οργή ούτε από ευγνωμοσύνη, γιατί όλα αυτά είναι δείγματα αδυναμίας.

7.ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΕΚΤΟ: Η ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΣΤΟΝ 21ο ΑΙΩΝΑ – ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΙΤΟΜΗ

Η ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΚΗΠΟΥ ΣΗΜΕΡΑ

Ζούμε σε μια εποχή "κενών δοξών", όπου ο καταναλωτισμός, η αχαλίνωτη φιλοδοξία και ο ψηφιακός θόρυβος γεννούν διαρκή ταραχή. Ο ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ επιστρέφει σήμερα για να μας θυμίσει ότι η ευτυχία είναι απλή υπόθεση. Οι σύγχρονοι ΚΗΠΟΙ στην Ελλάδα (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Χαλκίδα, Τρίκαλα) και

6.ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΕΜΠΤΟ: ΦΙΛΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΡΗΣΙΑ – ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ ΤΩΝ ΣΟΦΩΝ

Η ΦΙΛΙΑ ΩΣ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ ΚΑΙ ΗΔΟΝΗ

Στην Επικούρεια κοσμοθεωρία, η ΦΙΛΙΑ δεν είναι απλώς μια κοινωνική υποχρέωση, αλλά το μέγιστο αγαθό που προσφέρει η σοφία για την ευτυχία ολόκληρης της ζωής. Ενώ η φιλοσοφία ξεκινά από την ατομική ανάγκη για ασφάλεια και απαλλαγή από τον πόνο, η φιλία είναι εκείνη που μετατρέπει την

5.ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ: Ο ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΣ ΤΩΝ ΕΠΙΘΥΜΙΩΝ ΚΑΙ Η ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΗΘΙΚΗ

Η ΔΙΑΚΡΙΣΗ ΤΩΝ ΕΠΙΘΥΜΙΩΝ

Στην Επικούρεια φιλοσοφία, η ευτυχία δεν εξαρτάται από την ποσότητα των απολαύσεων, αλλά από την ποιότητα των επιλογών μας. Ο ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ μας δίδαξε ότι για να φτάσουμε στην ΑΤΑΡΑΞΙΑ, πρέπει να γνωρίζουμε ποιες επιθυμίες αξίζει να ικανοποιούμε και ποιες να αποφεύγουμε. Η ταξινόμηση είναι

4.ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ: ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΟΥ ΚΗΠΟΥ – ΜΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΙΣΩΝ

ΟΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΤΟΥ ΔΑΣΚΑΛΟΥ

Ο Επίκουρος δεν ήταν μόνος. Γύρω του συγκεντρώθηκαν προσωπικότητες που συνέβαλαν καθοριστικά στη διαμόρφωση του συστήματος.

• ΜΗΤΡΟΔΩΡΟΣ Ο ΛΑΜΨΑΚΗΝΟΣ (330-277 π.χ.χ.): Ο επιφανέστερος των μαθητών και «δεύτερος Επίκουρος». Υπήρξε ο στενότερος φίλος του Δασκάλου, ο οποίος μερίμνησε στη διαθήκη του για την ανατροφή των παιδιών του Μητρόδωρου. Το έργο του ήταν τεράστιο, με τίτλους όπως

3.ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ: Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΚΗΠΟΥ

Η ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ Η ΑΡΧΑΙΑ ΑΚΜΗ

Η Επικούρεια Σχολή, γνωστή ως ΚΗΠΟΣ, ιδρύθηκε το 304 π.χ. στην Αθήνα. Δεν ήταν απλώς μια ακαδημαϊκή σχολή, αλλά μια βιωματική κοινότητα φίλων που εφάρμοζαν καθημερινά τη φιλοσοφία της αταραξίας. Για 700 συνεχή έτη, ο Κήπος παρέμεινε ενεργός, αποτελώντας ένα καταφύγιο λογικής και ανθρωπισμού μέσα σε έναν κόσμο γεμάτο δεισιδαιμονίες και πολιτικές ταραχές.

2.ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΠΡΩΤΟ (ΣΥΝΕΧΕΙΑ): Η ΣΥΝΟΧΗ ΤΗΣ ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΑΣ ΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ

Η ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ ΩΣ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΘΩΡΑΚΙΣΗ

Για τον ΕΠΙΚΟΥΡΟ, η μελέτη της φύσης (η Φυσιολογία) δεν είναι μια αφηρημένη επιστημονική

ενασχόληση, αλλά μια επιτακτική ανάγκη για την ανθρώπινη ευτυχία. Όπως αναλύει ο ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ, η γνώση των φυσικών αιτίων είναι η μόνη δύναμη που μπορεί να εκτοπίσει τον φόβο από την ψυχή.

Όταν κατανοούμε ότι οι εκλείψεις, οι κεραυνοί και οι τροπές του ηλίου οφείλονται σε υλικές διεργασίες ατόμων και όχι στην οργή κάποιου θεού, τότε η ταραχή δίνει τη θέση της στην ΑΤΑΡΑΞΙΑ. Η

1.Η ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΑΤΑΡΑΞΙΑΣ: ΜΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΟ ΔΡΟΜΟ

Η ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΑΤΑΡΑΞΙΑΣ: ΜΙΑ ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟΝ ΕΠΙΚΟΥΡΕΙΟ ΔΡΟΜΟ ΤΟ ΘΕΜΕΛΙΟ ΤΗΣ ΥΛΗΣ: ΑΤΟΜΑ ΚΑΙ ΚΕΝΟ 

Η φιλοσοφία του ΕΠΙΚΟΥΡΟΥ δεν ξεκινά από θεωρητικές αφαιρέσεις, αλλά από την ίδια τη φύση. Στηρίζοντας τη σκέψη του στην ατομική θεωρία του ΛΕΥΚΙΠΠΟΥ και του ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΥ, ο Δάσκαλος μας διδάσκει ότι το σύμπαν αποτελείται από δύο μόνον στοιχεία: τα ΑΤΟΜΑ και το ΚΕΝΟ. Τα άτομα,

Ο ΜΕΒΛΕΒΙ ΤΕΚΕΣ ΤΩΝ ΧΑΝΙΩΝ: ΕΝΑ ΜΝΗΜΕΙΟ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ

Η ιστορική αυτή αναδρομή βασίζεται σε σπάνιες κάρτ ποστάλ του εκδότη E. A. CAVALIERO, οι οποίες ταχυδρομήθηκαν το 1906 με το ΚΡΗΤΙΚΟ ΤΑΧΥΔΡΟΜΕΙΟ κατά την περίοδο της ΚΡΗΤΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΕΙΑΣ.

Η ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΩΝ ΤΕΚΕΔΩΝ ΣΤΑ ΧΑΝΙΑ

Τα Χανιά, ως πολυπολιτισμικό κέντρο, φιλοξενούσαν τρεις σημαντικούς Τεκέδες, ο καθένας με τη δική

ΤΟ ΠΗΓΑΔΙ ΚΑΙ ΤΟ ΕΚΚΡΕΜΕΣ ΤΟΥ EDGAR ALLAN POE

Impia tortorum longas hic turba furores Sanguinis innocui, non satiata, aluit. Sospite nunc patria, fracto nunc funeris antρο, Mors ubi dira fuit vita salusque patent. (Quatrain composed for the gates of a market to be erected upon the site of the Jacobin Club House at Paris.)

Εικονογράφηση του Άρθουρ Ράκχαμ, 1935

 Ήμουν εξαντλημένος —μέχρι θανάτου εξαντλημένος από εκείνη τη μακρά αγωνία· και όταν τελικά με έλυσαν και μου επιτράπηκε να καθίσω, ένιωσα ότι οι αισθήσεις μου με εγκατέλειπαν. Η καταδίκη —η φρικτή απόφαση του θανάτου— ήταν ο