12.Η ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΜΕΝΟΙΚΕΑ: ΤΟ ΜΑΝΙΦΕΣΤΟ ΤΗΣ ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑΣ

Στην επιστολή αυτή, ο Δάσκαλος απευθύνεται στον μαθητή του Μενικέα, παραθέτοντας τις βασικές αρχές της καθημερινής ευτυχίας.

1. ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ

Ο ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ ξεκινά με μια επαναστατική προτροπή: Κανείς δεν είναι πολύ νέος ή πολύ γέρος για να φιλοσοφήσει. Η υγεία της ψυχής δεν έχει ηλικία. Όποιος λέει ότι δεν είναι ακόμη ώρα για φιλοσοφία, είναι σαν να λέει ότι δεν είναι ακόμη ώρα για την ευτυχία.

2. Η ΦΥΣΗ ΤΩΝ ΘΕΩΝ

Οι θεοί υπάρχουν, αλλά είναι διαφορετικοί από αυτό που πιστεύει ο πολύς κόσμος. Είναι μακάρια και άφθαρτα όντα που δεν ταράζουν τη γαλήνη τους με το να ασχολούνται με τους ανθρώπους. Ο ασεβής δεν είναι αυτός που αρνείται τους θεούς της μάζας, αλλά αυτός που αποδίδει στους θεούς τις ιδιότητες που τους αποδίδει η μάζα.

3. Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟ "ΜΗΔΕΝ"

Ένα από τα πιο διάσημα αποσπάσματα της παγκόσμιας γραμματείας βρίσκεται εδώ:

«Συνήθισε στην ιδέα ότι ο θάνατος δεν είναι τίποτα για εμάς. Γιατί κάθε καλό και κάθε κακό βρίσκεται στην αίσθηση· και ο θάνατος είναι στέρηση της αίσθησης».

Όταν εμείς υπάρχουμε, ο θάνατος δεν είναι παρών. Όταν ο θάνατος είναι παρών, εμείς δεν υπάρχουμε. Επομένως, ο φόβος για τον θάνατο είναι μάταιος.

4. Η ΗΔΟΝΗ ΩΣ ΠΥΞΙΔΑ

Ο Επίκουρος ξεκαθαρίζει τη θέση του για την ηδονή. Δεν εννοεί τις κραιπάλες, αλλά την ΑΤΑΡΑΞΙΑ και την ΑΠΟΝΙΑ.

• Ηδονή είναι η απουσία του σωματικού πόνου και της ψυχικής ταραχής.

• Δεν είναι τα συμπόσια και οι ασωτίες που κάνουν τη ζωή ευχάριστη, αλλά ο νηφάλιος στοχασμός που εξετάζει τις αιτίες κάθε επιλογής και αποφυγής.

5. Η ΦΡΟΝΗΣΗ: ΤΟ ΜΕΓΙΣΤΟ ΑΓΑΘΟ

Η ΦΡΟΝΗΣΗ είναι η αρχή όλων και το μεγαλύτερο αγαθό, ακόμα και από τη φιλοσοφία. Από αυτήν πηγάζουν όλες οι άλλες αρετές. Δεν μπορείς να ζεις ευχάριστα αν δεν ζεις φρόνιμα, όμορφα και δίκαια.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗΣ

Ο Επίκουρος κλείνει προτρέποντας τον Μενικέα να μελετά αυτά τα δόγματα μέρα και νύχτα, μόνος και με φίλους. Τότε, θα ζήσει σαν θεός ανάμεσα σε ανθρώπους, γιατί ο άνθρωπος που ζει ανάμεσα σε αθάνατα αγαθά δεν μοιάζει καθόλου με θνητό ον.

ΧΑΙΡΕΤΕ ΚΑΙ ΜΕΜΝΗΣΘΕ ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ

---

ΠΗΓΕΣ

• ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ, Επιστολή προς Μενοικέα.

• ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ, Επίκουρος, η αληθινή όψη του αρχαίου κόσμου.

• ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ, Σχολιασμός στην Επιστολή προς Μενοικέα.

• Ν. Μ. ΣΚΟΥΤΕΡΟΠΟΥΛΟΣ, Επίκουρος - Επιστολή προς Μενοικέα, Εκδόσεις Στιγμή.