Η ΑΝΘΙΣΜΕΝΗ ΑΜΥΓΔΑΛΙΑ: ΤΟ ΕΜΒΛΗΜΑΤΙΚΟ ΕΙΔΥΛΛΙΟ ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΔΡΟΣΙΝΗ

«Τρελή, να φέρεις στα μαλλιά σου τη χιονιά, τι τόσο βιάζεσαι;» ❄️🌸 Η συγκλονιστική ιστορία του Γεωργίου Δροσίνη και της Δροσίνας. Ένα αφιέρωμα στο ποίημα που μεγάλωσε γενιές Ελλήνων

ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΡΟΣΙΝΗΣ (ΑΡΑΧΝΗ)

Ἐκούνησε τὴν ἀνθισμένη ἀμυγδαλιὰ μὲ τὰ χεράκια της, καὶ γέμισ’ ἀπὸ τ’ ἄνθη ἡ πλάτη, ἡ ἀγκαλιὰ καὶ τὰ μαλλάκια της.

Ἀχ, χιονισμένη σὰν τὴν εἶδα τὴν τρελή, γλυκὰ τὴ φίλησα, τῆς τίναξα ὅλα τ’ ἄνθη ἀπό τὴν κεφαλὴ κ’ ἔτσι τῆς μίλησα:

—Τρελή, νὰ φέρης στὰ μαλλιά σου τὴ χιονιὰ τί τόσο βιάζεσαι. Μόνη της θά ’ρθη ἡ ἄγρια βαρυχειμωνιά, δὲν τὸ στοχάζεσαι;

Τοῦ κάκου τότε θὰ θυμᾶσαι τὰ παλιὰ τὰ παιγνιδάκια σου, σκυφτὴ γριούλα μὲ τὰ κάτασπρα μαλλιὰ καὶ τὰ γυαλάκια σου.

---

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΗΝ «ΤΡΕΛΗ» ΤΟΥ ΚΗΠΟΥ

Η «Αμυγδαλιά» δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1882 στο σατιρικό περιοδικό «ΡΑΜΠΑΓΑΣ», όταν ο ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΡΟΣΙΝΗΣ ήταν μόλις 23 ετών και υπέγραφε ακόμη με το ψευδώνυμο «ΑΡΑΧΝΗ». Ο ποιητής είχε μόλις επιστρέψει από τη Γερμανία, όπου σπούδαζε Ιστορία της Τέχνης —ένας καλλιεργημένος «δάνδης» της εποχής— όταν επισκέφθηκε την οικογένεια της εξαδέλφης του στα Πατήσια.

Η πρωταγωνίστρια της ιστορίας ήταν η ΔΡΟΣΙΝΑ ΔΡΟΣΙΝΗ, μια 16χρονη τότε μαθήτρια του Αρσακείου, γεμάτη φρεσκάδα και ομορφιά. Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, η Δροσίνα κούνησε ένα ανθισμένο δέντρο στον κήπο και οι λευκές νιφάδες των ανθέων την έλουσαν κυριολεκτικά. Αν και στην πραγματικότητα το δέντρο ήταν μια νεραντζιά, ο Δροσίνης επέλεξε ποιητική αδεία την αμυγδαλιά, θεωρώντας την πιο ρομαντική και ταιριαστή με τον παραλληλισμό του «χιονιού» των γηρατειών.

Η ΜΕΛΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΔΙΑΔΟΣΗ

Το ποίημα έγινε ευρύτερα γνωστό ως τραγούδι (καντάδα), με τη μουσική να αποδίδεται στον Ζακυνθινό ΓΕΩΡΓΙΟ (ΤΖΩΡΤΖΗ) ΚΩΣΤΗ (1871-1959). Η διάδοσή του υπήρξε αστραπιαία κατά την επιστράτευση του 1885. Οι στρατιώτες που το έμαθαν στην Αθήνα, το μετέφεραν με τη λήξη της θητείας τους σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, μετατρέποντάς το σε ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα ακούσματα της ελληνικής παράδοσης.

Το τραγούδι μεταφράστηκε σε πολλές ξένες γλώσσες και γνώρισε δεκάδες εκτελέσεις. Μάλιστα, η ιστορία του μεταφέρθηκε και στη μεγάλη οθόνη στην ταινία «ΑΝΘΙΣΜΕΝΗ ΑΜΥΓΔΑΛΙΑ» (σκηνοθεσίας Χρήστου Αποστόλου), όπου τον Δροσίνη ενσάρκωσε ο ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΠΑΡΚΟΥΛΗΣ, με τη συνοδεία της χορωδίας του Νίκου Τσιλίφη.

ΜΙΑ ΠΡΟΦΗΤΕΙΑ ΠΟΥ ΕΚΠΛΗΡΩΘΗΚΕ

Ο Δροσίνης, στην αυτοβιογραφία του, περιγράφει τη συγκίνηση που ένιωσε όταν πρωτάκουσε το τραγούδι του τυχαία ένα μεσάνυχτα στην οδό Χαριλάου Τρικούπη το 1888. Όμως η πιο δυνατή στιγμή ήρθε δεκαετίες μετά, όταν συνάντησε την ηλικιωμένη πλέον Δροσίνα. Η εικόνα της —μια «σκυφτή γριούλα με τα κάτασπρα μαλλιά και τα γυαλάκια της»— ήταν η ζωντανή εκπλήρωση των στίχων που είχε γράψει για εκείνη όταν ήταν ακόμη έφηβη, επιβεβαιώνοντας πως η ζωή συχνά ακολουθεί το μονοπάτι της ποίησης.

Η ΜΠΑΛΑΝΤΑ ΤΟΥ ΑΝΤΡΕΑ (Η Αρχική Μορφή)

Η Ιστορία πίσω από το Ποίημα Το πασίγνωστο ποίημα του ΚΩΣΤΑ ΒΑΡΝΑΛΗ «Η ΜΠΑΛΑΝΤΑ ΤΟΥ ΑΝΤΡΙΚΟΥ» (ή «ΤΟΥ ΑΝΤΡΕΑ»), μελοποιημένο αξεπέραστα από τον ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ, δεν είναι ένα προϊόν φαντασίας αλλά μια καταγραφή της πραγματικότητας της Αίγινας. Τα Πρόσωπα: Ο Μπάρμπα Αντρέας: Ήταν ο Αντρέας Γελαδάκης, ένας φτωχός, καμπούρης και ασθενικός βαρκάρης της Αίγινας. Η βάρκα του, με την περίφημη «ξομπλιαστή τέντα», ήταν το καταφύγιό του. Η Ζηνοβία Μπήτρου: Η «αρχηγός» της παρέας των κοριτσιών, μια γυναίκα πρωτοπόρος για την εποχή της (φεμινίστρια, από τις πρώτες που οδήγησαν αυτοκίνητο στο νησί). Η Παρέα: Μαζί με τη Ζηνοβία ήταν η Ζωή Γιαννούλη και οι αδελφές Κατίνα (Κατερίνα) και Αντιγόνη (Αντιγονάκι) Ζέρβα. Το Κοινωνικό Χάσμα: Στο ποίημα αποτυπώνεται η αντίθεση ανάμεσα στις μποέμισσες της Αθήνας που παραθέριζαν στην Αίγινα, γεμάτες ζωντάνια και απελευθέρωση, και

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΣΕΡ ΓΚΑΟΥΕΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΠΡΑΣΙΝΟΥ ΙΠΠΟΤΗ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ: Ο ΠΟΙΗΤΗΣ ΤΟΥ ΜΑΡΓΑΡΙΤΑΡΙΟΥ

1. Η ΕΙΣΒΟΛΗ ΤΟΥ ΠΡΑΣΙΝΟΥ ΓΙΓΑΝΤΑ

Η ιστορία ξεκινά στο Κάμελοτ, κατά τη διάρκεια των εορτασμών της Πρωτοχρονιάς. Ο Βασιλιάς Αρθούρος αρνείται να φάει αν δεν ακούσει πρώτα μια ιστορία θαυμαστή. Η επιθυμία του εκπληρώνεται με τον πιο τρομακτικό τρόπο: ένας γιγάντιος ενήλικας ιππότης, εξ ολοκλήρου πράσινος, εισβάλλει έφιππος στην αίθουσα. Δεν φορά πανοπλία, αλλά κρατά ένα κλαδί ελιάς (σύμβολο ειρήνης) και ένα φρικαλέο

«ΧΑΜΕΝΟΣ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ» (PARADISE LOST) του ΤΖΟΝ ΜΙΛΤΟΝ

Ο Σατανάς εγείρων τους εκπεσόντες αγγέλους, Χαμένος Παράδεισος, I,314 επ. Έργο του Τζον Μάρτιν (John Martin)

Ο «ΧΑΜΕΝΟΣ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ» αποτελεί το κορυφαίο επίτευγμα της αγγλικής λογοτεχνίας και ένα από τα σημαντικότερα έπη της παγκόσμιας γραμματείας. Γραμμένο σε ιαμβικό ανομοιοκατάληκτο στίχο (blank verse), το έργο επιχειρεί να «δικαιώσει τις βουλές του Θεού στους ανθρώπους», εξερευνώντας τα βαθύτερα αίτια του κακού, της ελευθερίας και της θείας χάρης.

Ο Σατανάς προεδρεύων του συμβουλίου της Κολάσεως στο Πανδαιμόνιο, Χαμένος Παράδεισος, II, 1 επ. Έργο του Τζον Μάρτιν (John Martin)

Η Δομή και το Θέμα

Το έπος αποτελείται από 12 βιβλία (στην οριστική του έκδοση το 1674) και ακολουθεί την

Η ΜΠΑΛΑΝΤΑ ΤΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ

ΔΙΑΣΚΕΥΗ ΣΕ ΠΕΖΟ ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ ΤΟΥ SAMUEL TAYLOR COLERIDGE

Η ΜΠΑΛΑΝΤΑ ΤΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ


Έξω από την ορθάνοιχτη πόρτα ενός σπιτιού όπου γιορταζόταν ένας γάμος, ο θόρυβος της χαρούμενης πανδαισίας ξεχυνόταν στον δρόμο. Ανάμεσα στους καλεσμένους που έφταναν βιαστικά ήταν και τρεις

ΗΤΑΝ ΜΙΑ ΦΟΡΑ ΕΝΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ...

Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΣΚΛΗΡΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

Πολλοί θεωρούν τη σύγχρονη εποχή σκληρή, όμως η αλήθεια είναι πως ο κόσμος ήταν πάντα έτσι, ίσως μάλιστα και χειρότερος σε παλαιότερα χρόνια. Μπορεί σήμερα να μας τρομάζει η ταχύτητα και η αποξένωση, αλλά στο παρελθόν η σκληρότητα ήταν συχνά θεσμοθετημένη και η μοίρα των ανθρώπων προδιαγεγραμμένη από τη στενοκεφαλιά της κοινωνίας.

Αν ανατρέξουμε στις ιστορίες του τόπου μας, θα δούμε πως ο χλευασμός για τον πόνο

Η ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΗ ΤΟΥ ΑΝΑΣΤΕΝΑΓΜΟΥ ΚΑΙ Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΑΔΙΚΗΜΕΝΗΣ ΨΥΧΗΣ

Η παρούσα μελέτη εξετάζει τη διαδρομή και τη σημειολογική εξέλιξη ενός από τα ισχυρότερα μοτίβα της ελληνικής δημοτικής γραμματείας: του «ΣΚΛΑΒΟΥ» που με έναν στεναγμό ακινητοποιεί την «ΟΛΟΧΡΥΣΗ ΦΡΕΓΑΤΑ». Μέσα από μια συγκριτική ανάλυση των παραλλαγών από την ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑ, τη ΘΡΑΚΗ και τη ΡΟΔΟ, αναδεικνύεται η κοινή συνισταμένη του ελληνισμού όσον αφορά την ηθική υπεροχή του ανθρώπινου πόνου έναντι της υλικής ισχύος.

«Η επιβλητική παρουσία της φρεγάτας στο Αιγαίο: Ένα σύμβολο ισχύος που, σύμφωνα με τη λαϊκή μούσα, υποκλίνεται μπροστά στο βάρος της ανθρώπινης οδύνης.»

Στο πρώτο μέρος, αναλύεται το ιστορικό υπόβαθρο της πειρατείας και της αιχμαλωσίας που γέννησε το τραγούδι, ενώ εξετάζεται πώς ο λαϊκός ποιητής μετατρέπει μια φυσική αντίδραση (αναστεναγμός) σε

Ο ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΤΩΝ ΞΩΤΙΚΩΝ (DER ERLKÖNIG)

Ποιος τρέχει έτσι αργά μες στη νύχτα και τον άνεμο; Είναι ο πατέρας με το παιδί του στο άλογο· έχει το αγόρι σφιχτά στην αγκαλιά του, το κρατά με ασφάλεια, το κρατά ζεστά.

— Γιε μου, γιατί κρύβεις το πρόσωπό σου με τόσο φόβο; — Πατέρα, δεν βλέπεις εσύ τον Βασιλιά των Ξωτικών; Τον Βασιλιά με το στέμμα και την ουρά; — Γιε μου, είναι μια λωρίδα ομίχλης, τίποτα παραπάνω.

Κική Δημουλά «Το κοριτσάκι με τα σπίρτα»

Το κοριτσάκι με τα σπίρτα

Απόγευμα πρωτοχρονιάς
ψυχή στους δρόμους.
Μονάχα κάτι γκρίζο παλαιό
καινούργιου χρόνου.

Τρέμουν από το κρύο
τα σταυροδρόμια και οι γωνίες
σφίγγονται κολλάνε να ζεσταθούν
επάνω σε αλλότριας
πατρίδας
πλανόδιους ανθοπώλες

μπουκέτα φασκιωμένα
με αγριωπό χαρτί
και η φτηνή ποιότητα
με τρύπες διανθισμένη γύρω γύρω
από αυτοδίδακτο ψαλίδι καμωμένες

όπως κι εμείς όταν παιδιά
για σχέδια πεινασμένα
σ’ εφημερίδα διπλωμένη ομοιόμορφα
μικρά τετραγωνάκια ψαλιδίζαμε
κι όπως ξεδιπλωνόταν το χαρτί
τι χαρούμενα τι αλλεπάλληλα, τι συμμετρικά
παραθυράκια διάπλατα μάς άνοιγε το μέλλον.

Απόγευμα πρωτοχρονιάς
ψυχή στους δρόμους
μόνο κλειστά μεγάλα γκρίζα παράθυρα
κι ένα φτωχό χιονόνερο που ζητιανεύει χιόνι.

Το παιδί με τη σάλπιγγα

Αν μπορούσες ν’ ακουστείς

θα σου έδινα την ψυχή μου

να την πας ως την άκρη του κόσμου.

Να την κάνεις περιπατητικό αστέρι ή ξύλα

αναμμένα για τα Χριστούγεννα – στο τζάκι του νέγρου

ή του Έλληνα χωρικού. Να την κάνεις ανθισμένη μηλιά

στα παράθυρα των φυλακισμένων. Εγώ

μπορεί και να μην υπάρχω ως αύριο.

Αν μπορούσες να ακουστείς

θα σου έδινα την ψυχή μου

να την κάνεις τις νύχτες

ορατές νότες, έγχρωμες,

στον αέρα του κόσμου.

Να την κάνεις αγάπη.

Νικηφόρος Βρεττάκος : Διεθνής Παιδούπολη Πεσταλότσι

Και Νικηφόρου Βρεττάκου «Τα ποιήματα» – Τόμος δεύτερος-Τρία φύλλα –Αθήνα 1999

«όλες οι τέχνες “πολιτεύονται”, είτε το ξέρουνε είτε όχι, είτε τους φαίνεται είτε όχι. Κι η επαναστατική τέχνη “πολιτεύεται”»

Άμβωνας, θρανίο και γκλομπ,

θα δουλεύουν αδερφικά,

να χωρίζουν τους πολίτες

σε χορτάτους και σε κορόιδα,

και να ταιριάζουνε τα αταίριαστα

με την αρμονία των τάξεων.

Κώστας Βάρναλης

Η ΓΗ ΜΑΣ

Norman Lindsay.1937

 

Μία από τις εκδόσεις που εικονογράφησε ο Norman ήταν ένα βιβλίο ποίησης με τίτλο «Η Γη μας» του τότε νεαρού Αυστραλού ποιητή Κένεθ Μακένζι (1913-1955). Το «Η Γη μας» κυκλοφόρησε το 1937 σε περιορισμένη έκδοση μόνο 225 αντιτύπων. Κάθε βιβλίο ήταν αριθμημένο ξεχωριστά και υπογεγραμμένο χειρόγραφα από τους Μακένζι και Λίντσεϊ. Κάθε βιβλίο στην περιορισμένη έκδοση «Η Γη μας» περιείχε

Βρες νόημα

"Moon Picking" ή "Crescent Moon Gatherer" του Mark Coyle

Βρες νόημα. Ξεχώρισε τη μελαγχολία από τη θλίψη. Βγες έξω για μια βόλτα. Δεν χρειάζεται να

Οι δράκοι

Ρίλκε:

«Ίσως όλοι οι δράκοι στη ζωή μας να είναι πριγκίπισσες που περιμένουν μόνο να μας δουν να ενεργούμε, έστω και μία φορά, με ομορφιά και θάρρος. Ίσως όλα όσα μας τρομάζουν να είναι, στην βαθύτερη ουσία τους, κάτι αβοήθητο που θέλει την αγάπη μας».

 Είναι ένα διάσημο απόσπασμα από τον Αυστριακό ποιητή Ράινερ Μαρία Ρίλκε (Rainer Maria Rilke) . Προέρχεται από τις «Επιστολές σ' έναν Νέο Ποιητή» (Letters to a Young Poet), μια συλλογή δεκαέξι επιστολών γραμμένες μεταξύ 1903 και 1908 

Επιστολή του Γ. Δροσίνη προς τον Δημήτριο Γρηγ. Βερναρδάκη,

Σαν σήμερα, στις 9 Δεκεμβρίου 1859, γεννιέται στην Αθήνα ο Γεώργιος Δροσίνης.

Παραθέτω, λοιπόν, σήμερα μία επιστολή του Γ. Δροσίνη προς τον κατά πολύ νεότερο πατέρα μου (1890-1973), Δημήτριο Γρηγ. Βερναρδάκη, την οποία και μετέγραψα από το αρχείο μου. Εδώ παραθέτω το πρωτότυπο αυτόγραφο του Δροσίνη, την ακριβή μεταγραφή του, καθώς και το εξώφυλλο του Ημερολογίου της Μεγάλης Ελλάδος του 1935 στο οποίο δημοσίευσε ο πατέρας μου το ποίημα που ακολουθεί, κατόπιν της παράκλησης του Γ. Δροσίνη!

Εδώ η ακριβής μεταγραφή:

Ἀθ. 12.4.34

Ἀγαπητὲ φίλε,

Μὲ τὰ γυρισμένα χελιδόνια

σᾶς στέλνω τὶς πασχαλινὲς εὐχές!

Μὲ τὰ γυρισμένα χελιδόνια ἄρχι-

σε καὶ τὸ Ἡμερολόγιο τοῦ 35,

Τίτος Πατρίκιος

ΔΥΟ ΑΝΘΡΩΠΟΙ - Τίτος Πατρίκιος

«Στην Κατοχή, έφτασα πολύ κοντά στον θάνατο. Μια μέρα, είχα ραντεβού με μια κοπέλα από την ΕΠΟΝ για να μου φέρει αφίσες. Κάποιος με είδε, με κατέδωσε στους συνεργάτες των Γερμανών, με συλλαμβάνουν και με στήνουν στον τοίχο, για να με σκοτώσουν. Την ώρα που είναι έτοιμοι να με πυροβολήσουν, ακούω τον έναν να λέει στους άλλους:

''Μήπως δεν είναι αυτός που μας είπαν; Αυτός είναι καλοντυμένος.'' Φορούσα εκείνη την ημέρα ένα σακάκι και τότε συνειδητοποίησα πως το καλό ντύσιμο μπορεί καμιά φορά να σε προστατέψει. Αφού με έψαξαν και δε βρήκαν τίποτα, με ρώτησαν τι ήθελα εκεί. Τους απάντησα πως περίμενα μια κοπέλα για να πάμε βόλτα στην Ακρόπολη. Μου λέει τότε ένας από αυτούς με αυστηρό τρόπο:

''Σου δίνω δέκα λεπτά. Αν δεν έρθει η κοπέλα, τελείωσες.'' Τότε βλέπω την κοπέλα να πλησιάζει πάνω σ' ένα ποδήλατο, με το ταγάρι που είχε τις αφίσες να κρέμεται, και, ευτυχώς, αντί να φοβηθεί και να φύγει, όταν τους είδε, άφησε το ποδήλατο και ήρθε τρέχοντας πάνω μου. Με αγκάλιασε και αυτός τότε μου είπε:

''Τη γλίτωσες. Μη σε πετύχω ξανά, γιατί την επόμενη φορά δε θα είσαι τυχερός.''».

Αν είδες ποτέ στη μέση του δρόμου

δυο ανθρώπους να τους πηγαίνουν με χειροπέδες

δεν αποκλείεται ο ένας να ήμουν εγώ

που με ξαναστέλναν εξορία.

Και κείνο το πρωί είχα και σένα

τόσα όνειρα

για τη δουλειά που θα ‘βρισκα,

για έναν περίπατο στα φώτα και την άσφαλτο,

για λίγο ήλιο…

Και κείνος

που ξαφνικά τα σίδερα τον δέσαν στο κορμί μου

είχε και κείνος χαραγμένα τα όνειρά του

στο αυστηρό του πρόσωπο.

(Τον πήρανε χαράματα στις έξη από τη γυναίκα του).

‘Οταν βλέπεις στο δρόμο δυο ανθρώπους

με χειροπέδες

μη νομίσεις τίποτα περισσότερο

μη νομίσεις τίποτα λιγότερο.

Δυο άνθρωποι.

Κώστας Κρυστάλλης

Ὁ Κώστας Κρυστάλλης, γράφει ὁ Γρηγόριος Ξενόπουλος, ἦτο γνήσιος καλλιτέχνης. Δὲν ἔγραψε μίαν σελίδα, μίαν γραμμὴν χωρὶς τὴν σφραγῖδα τῆς ἰδιοφυοῦς ψυχῆς του. Καὶ τὰ πεζά του καὶ τὰ ἔμμετρα, καὶ αὐτὰ ἀκόμη τὰ εἰς ἁπλὴν καὶ ἀνεπιτήδευτον καθαρεύουσαν γραμμένα - διότι ἀπ᾿ ἀρχῆς ὁ ποιητὴς δὲν εἶχε κατανοήσει ὅτι αἱ λαϊκαί του ἐμπνεύσεις παντοῦ καὶ πάντοτε, μόνον διὰ τῆς λαϊκῆς γλώσσης, ἦτο δυνατὸν ν᾿ ἀποδοθοῦν καὶ ἐταλαντεύετο ζητῶν τὸν ἀληθῆ δρόμον, ὅπως ὁ ἀεροπόρος πρὶν ἀναλάβει τὴν πρὸς τὰ

Η ΙΘΑΚΗ ΤΟΥ ΚΑΒΑΦΗ | Recitation by Sean Connery - Music by Vangelis

ΚΙΡΚΗ

“Τα μάτια της Κίρκης”.

Ήταν στο δώμα. Κάτω, η θάλασσα κοιμότανε,
λευκή στο φεγγαρόφωτο και στους ατμούς,

Μπέρτραμ ΜΑΚΕΝΑΛ Κίρκη 1893

μια νιότη όπως ο θάνατος αιώνια.
Εκεί, με τα μεγάλα μάτια της κλειστά
πεισματικά, θαρρείς για να κρατήσει
φυλακισμένο το όνειρο,
η Κίρκη με περίμενε. Κορμί ντυμένο
μόνο με την αρμύρα του νερού,
της γης την άχνη, του καιρού το ρίγος,
παιδική σάρκα σφριγηλή, αφημένη στο άγνωστο.
Το πόσο περπατήσαμε ο ένας του άλλου
τη μοναξιά, διαβαίνει η πίκρα και το παίρνει.
Κι ο Έρωτας έχει πάντα ένα σκυμμένο πρόσωπο
όταν κοιτάει στη χώρα της ανάμνησης,
ψάχνοντας για μια κίνηση, για μια γραμμή,
για έναν ίσκιο πνιγμένο, για ένα θρόισμα,
ζώντας ξανά το μυστικό κύμα, ανεβαίνοντας
την ερημιά.
Μα ωστόσο, η Κίρκη
ήταν εκεί, ταξιδεμένη απ’ τις αγρύπνιες μου
χρόνια και χρόνια, ήταν εκεί και με περίμενε,
παιδική σάρκα, οδυνηρά μεγαλωμένη
στου αγνώστου το καρτέρεμα.
Σκύβοντας, ήπια,
πρώτα, νερό απ’ τα χείλη της. Το καλοκαίρι
τραγουδούσε βαθιά μέσα στις φλέβες
το κομμένο τραγούδι του. Περιπλανήθηκα
ώρα πολλή στη σκοτεινή της γη, κοιτώντας
παράφορα τα κλεισμένα ματόφυλλα, κρούοντας τις πύλες
του μέσα κόσμου της, μιλώντας
τα λόγια που είναι σαν φτερά.
Μα η Κίρκη,
με το κορμί αφημένο στην πρωτόγνωρη αίσθηση,
με την πηγή της ανοιχτή στη βαριά δίψα μου,
κρατούσε πάντα στα θαυμάσια βύθη κάποιον ουρανό
φυλακισμένο, κι ένα φως που τρέμιζε άχραντο
στα απροσπέλαστα δάση. Μοναχή σα να ταξίδευε
με το ζεστό πουλί της αναπνιάς, ξένη κι ολόδική μου.
Είναι μακριά
τώρα το καλοκαιρινό νησί, η χαρά που πέτρωσε,
είναι μακριά και το κορμί της Κίρκης, η γιορτή
του πάθους πάνω από τη θάλασσα, κοντά
στην αιώνια νιότη.
Και στις μεγάλες κάμαρες γυρίζουν
τώρα τα μάτια της ολάνοιχτα, ξεκομμένα απ’ το σώμα.
Ανάβουνε μικρές φωτιές μέσα στα χέρια μου,
παίζουνε πίσω απ’ τα παραπετάσματα,
τυραννούνε τις νύχτες μου, απρόσιτα άστρα.
Ανατέλλουν στη ρέμβη μου, βασιλεύουν στα δάκρυά μου,
μοίρα από φως και σκοτάδι, πικρή και ανεξήγητη,
σαν τη μοίρα της ποίησης,
που αγρυπνάει
στην ψυχή μου“.




➖Γιώργος Γεραλής.

Circe offering the Cup to Odysseus. JW Waterhouse

Στίχοι: Σωκράτης Μάλαμας
Μουσική: Σωκράτης Μάλαμας
Πρώτη εκτέλεση: Νίκος Παπάζογλου

Είσαι μια πέτρα στην άκρη του δρόμου
κι είμαι παιδί κουρασμένο στον ίσκιο σου
μοιάζεις με λέξη που φτιάχνει τον κόσμο
κι εγώ σταγόνα που βρέχει τα χείλη σου

Μάγισσα Κίρκη πού με πας
σε ποια γωνιά μ’ αφήνεις και με σβήνεις
έχω ξεχάσει τι ζητώ
ζω στο δικό σου κόσμο κι απορώ

Παίζεις στα ζάρια τη μαύρη χαρά μου
μα περιμένω βουβός στο κατώφλι σου
έρχεται η νύχτα και φέγγεις μπροστά μου
σαν ναυαγός κολυμπάω στο σεντόνι σου

Μάγισσα Κίρκη πού με πας
σε ποια γωνιά μ’ αφήνεις και με σβήνεις
έχω ξεχάσει τι ζητώ
ζω στο δικό σου κόσμο κι απορώ

Σαπφὼ

Έργο του Τσαρλς Μενγκίν (1853–1933) που αναπαριστά την Σαπφώ ημίγυμνη να στέκεται δίπλα σε βραχώδη προεξοχή και να είναι καταφανώς λυπημένη.

ἐννέα τὰς Mούσας φασίν τινες· ὡς ὀλιγώρως·
ἠνίδε καὶ Σαπφὼ Λεσβόθεν ἡ δεκάτη. (Παλατινή Ἀνθολογία, 9.506)

Ἀπόδοσις
Κάποιοι λένε πως εννέα είναι οι Μούσες —τι αστόχαστα!
Ιδού η δεκάτη: η Σαπφώ από τη Λέσβο.