ΗΤΑΝ ΜΙΑ ΦΟΡΑ ΕΝΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ...

Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΣΚΛΗΡΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

Πολλοί θεωρούν τη σύγχρονη εποχή σκληρή, όμως η αλήθεια είναι πως ο κόσμος ήταν πάντα έτσι, ίσως μάλιστα και χειρότερος σε παλαιότερα χρόνια. Μπορεί σήμερα να μας τρομάζει η ταχύτητα και η αποξένωση, αλλά στο παρελθόν η σκληρότητα ήταν συχνά θεσμοθετημένη και η μοίρα των ανθρώπων προδιαγεγραμμένη από τη στενοκεφαλιά της κοινωνίας.

Αν ανατρέξουμε στις ιστορίες του τόπου μας, θα δούμε πως ο χλευασμός για τον πόνο του διπλανού, η βία πίσω από τις κλειστές αυλές και η αδιαφορία για την ανθρώπινη ζωή δεν είναι «σημερινά φαινόμενα». Η ιστορία του Γιάννη και της Ελενιώς, που εξετάσαμε, είναι η τρανή απόδειξη: ένας άνθρωπος οδηγήθηκε στην απελπισία και μια κοπέλα στην τρέλα, ενώ ο κόσμος γύρω τους γελούσε ασταμάτητα. Η σκληρότητα του «τότε» δεν είχε οθόνες, είχε όμως μαγκούρες, κοινωνικό αποκλεισμό και μια παγερή αδιαφορία που τσάκιζε ψυχές. Ίσως τελικά το μόνο που αλλάζει είναι τα μέσα, γιατί η καρδιά του ανθρώπου κουβαλά τα ίδια σκοτάδια εδώ και αιώνες.

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: ΠΑΥΛΟΣ ΝΙΡΒΑΝΑΣ

Ἦταν μία φορὰ ἕνας Γιάννης...

Συγγραφέας: Παύλος Νιρβάνας

Ἦταν μία φορὰ ἕνας Γιάννης

σ᾿ ἕνα πράσινο χωριό,

καὶ δὲν εἶχε οὔτε χαΐρι

καὶ δὲν εἶχε οὔτε μυαλό.

Μά, σὰ Γιάννης, δίχως γνώση,

τὸν ἐπόνεσε ἡ καρδιὰ

καὶ τοῦ κόλλησε μεράκι

γιὰ τὴν κόρη τοῦ παπᾶ!

Τἄκουσαν μικροί, μεγάλοι

καὶ γελοῦσαν - ὤχ! ὤχ! ὤχ!

Παλαμίδα σοῦ μυρίζει,

ντεϊμεντὲ νὰ φᾶς κολοιό.

Στὸν παπᾶ πηγαίνει ὁ Γιάννης

μιὰ καὶ δυὸ καὶ τοῦ μιλεῖ

καὶ τὴν Ἑλενιὼ γυρεύει

καὶ τὸ χέρι του φιλεῖ.

Μὰ ὁ παπὰς τὴν ἁγιαστούρα

παίρνει εὐτὺς καὶ τὸν ξορκίζει

καὶ μὲ τὴ χοντρὴ μαγκούρα

στὴν αὐλὴ τὸν προβοδίζει,

καὶ κρατώντας τὸ στειλιάρι

ἀνεβαίνει στὸ πατάρι:

- Κόρη μου νὰ σὲ χαρῶ

δυὸ λογάκια νὰ σοῦ πῶ!

Τὴν ἁρπάζει ἀπ᾿ τὴν κοτσίδα,

τὴν πετάει στὴν ἀντρομίδα

καὶ τῆς κάνει τὰ πλευρά της

μαλακὰ σὰν τὴν ...καρδιά της.

Τ᾿ ἄκουσαν μικροὶ μεγάλοι

καὶ γελοῦσαν - χά! χά! χά!

- Τῆς ἀγάπης τὶς λαχτάρες

σοὺτ καὶ μήτε τοῦ παπᾶ!

Μὰ τοῦ Γιάννη τὸ μεράκι

τώρα τοὔγινε φαρμάκι.

Φεύγει, πάει, μιὰ καὶ δυό,

στὸ ψηλὸ καμπαναριό,

κάνει τὸ σκοινὶ θηλιὰ

καὶ κρεμιέται στὰ καλά.

Κ᾿ ἡ ξανθὴ παπαδοπούλα

ἔγινε καλογριούλα.

Τὸ χτωήχι στὸ δεξί της,

κομποσχοίνι στὸ ζερβί της,

ξέχασε πατέρα, μάνα

καὶ τρελλὰ παραμιλᾷ:

-Χτύπα, Γιάννη, τὴν καμπάνα

γιὰ ν᾿ ἀρχίσει ἡ λειτουργιά.

Τἄκουσαν μικροί, μεγάλοι

καὶ γελοῦνε - χά! χά! χά!

χτύπα Γιάννη τὴν καμπάνα

γιὰ ν᾿ ἀρχίσει ἡ λειτουργιά!

Σε ένα καταπράσινο χωριό ζούσε κάποτε ένας Γιάννης, ένας άνθρωπος που οι συγχωριανοί του πίστευαν πως δεν είχε ούτε προκοπή ούτε πολύ μυαλό. Όμως η καρδιά του, παρά την έλλειψη γνώσης, πόνεσε βαθιά και του κόλλησε ένα αθεράπευτο μεράκι για την κόρη του παπά, την Ελενιώ. Όταν το έμαθαν οι υπόλοιποι χωριανοί, μικροί και μεγάλοι άρχισαν να γελούν μαζί του και να τον περιπαίζουν περιπαικτικά 

Ο Γιάννης όμως, δέσμιος της αγάπης του, πήγε στον παπά, του ζήτησε το χέρι της κόρης του και του φίλησε το χέρι με σεβασμό. Ο παπάς, εξοργισμένος, πήρε αμέσως την αγιαστούρα για να τον ξορκίσει και με τη χοντρή του μαγκούρα τον έδιωξε κακήν κακώς από την αυλή. Κρατώντας ένα στειλιάρι, ανέβηκε στο πατάρι και άρπαξε την κόρη του από την κοτσίδα. Την πέταξε πάνω στην αντρομίδα και την ξυλοφόρτωσε τόσο, που τα πλευρά της έγιναν μαλακά σαν την καρδιά της. Το χωριό, ακούγοντας τα νέα, γελούσε ξανά με τις «λαχτάρες της αγάπης» 

Η απελπισία του Γιάννη έγινε φαρμάκι. Χωρίς δεύτερη σκέψη, ανέβηκε στο ψηλό καμπαναριό, έκανε το σκοινί θηλιά και κρεμάστηκε. Η ξανθή παπαδοπούλα, μην αντέχοντας τον χαμό του, έγινε καλογριά. Με το ψαλτήρι και το κομποσχοίνι στα χέρια, ξέχασε γονείς και σπίτι, και μέσα στην τρέλα της παραμιλάει διαρκώς, φωνάζοντας στον χαμένο της αγαπημένο: «Χτύπα, Γιάννη, την καμπάνα για να αρχίσει η λειτουργία». Και ο κόσμος γύρω, συνεχίζει να γελά με την τραγική της κατάληξη [cite: