«A DANCE TO THE MUSIC OF TIME» (12 ΤΟΜΟΙ)

 

Από το 1951 έως το 1975, ο Powell έγραψε μια σειρά 12 μυθιστορημάτων που φέρουν τον ίδιο ακριβώς τίτλο με τον πίνακα. Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα και πιο φιλόδοξα έργα της αγγλικής

λογοτεχνίας.

Η Δομή του Έργου

Ο Powell χώρισε τους 12 τόμους σε τέσσερις τριάδες, οι οποίες αντιστοιχούν στις τέσσερις εποχές (όπως και οι μορφές στον πίνακα συνδέονται με τις εποχές και τον κύκλο της ζωής):

1. Άνοιξη: Τα νεανικά χρόνια, το σχολείο και το πανεπιστήμιο.

2. Καλοκαίρι: Η είσοδος στην κοινωνία, οι έρωτες, οι γάμοι και η επαγγελματική άνοδος.

3. Φθινόπωρο: Ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος, η φθορά και η απώλεια της αθωότητας.

4. Χειμώνας: Τα γηρατειά, ο θάνατος και η αναπόληση.

---

ΠΩΣ ΕΦΑΡΜΟΣΕ ΤΗΝ ΑΛΛΗΓΟΡΙΑ ΤΟΥ POUSSIN;

Ο Powell μετέφερε τη φιλοσοφία του πίνακα στη σύγχρονη πραγματικότητα με τρεις βασικούς τρόπους:

• Ο Χρόνος ως Μουσικός: Στα βιβλία του, τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα (όπως ο πόλεμος) είναι η «μουσική». Οι ήρωες δεν μπορούν να σταματήσουν τον πόλεμο, μπορούν μόνο να «χορέψουν» σύμφωνα με αυτόν.

• Ο Κύκλος των Σχέσεων: Ο κεντρικός ήρωας, ο Nick Jenkins, παρατηρεί πώς άνθρωποι που γνώρισε ως παιδιά, χάνονται και επανεμφανίζονται 20 χρόνια μετά σε εντελώς διαφορετικούς ρόλους. Ένας αποτυχημένος συμμαθητής μπορεί να γίνει πανίσχυρος πολιτικός (από την «Ένδεια» στον «Πλούτο») και το αντίστροφο.

• Η Αποδοχή της Μοίρας: Όπως οι χορευτές του Poussin δεν παραπονιούνται αλλά συνεχίζουν τον χορό, έτσι και οι χαρακτήρες του Powell αποδέχονται τις μεταβολές της τύχης με μια στωική, σχεδόν ειρωνική ηρεμία.

Γιατί θεωρείται "Φοβερό" το έργο του;

Γιατί κατάφερε να κάνει αυτό που έκανε ο Poussin στον καμβά: να δείξει ότι η ζωή δεν είναι ένα τυχαίο χάος, αλλά ένα περίπλοκο σχέδιο. Παρόλο που οι άνθρωποι μπαίνουν και βγαίνουν από τη ζωή μας, υπάρχει ένας κρυφός ρυθμός που συνδέει τα πάντα.

«Στη ζωή, όπως και στον χορό, το σημαντικό δεν είναι πού θα φτάσεις, αλλά πώς θα κινηθείς όσο κρατάει η μουσική.»

ΤΟ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΤΗΣ ΕΝΑΡΞΗΣ: Η ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ ΓΙΝΕΤΑΙ ΛΟΓΟΣ

Ο αφηγητής, ο Nick Jenkins, παρατηρεί μια ομάδα εργατών σε έναν δρόμο του Λονδίνου να ζεσταίνονται γύρω από μια φωτιά. Το χιόνι πέφτει και η σκηνή του θυμίζει τον αρχαίο κόσμο. Τότε, η σκέψη του πετάει κατευθείαν στον πίνακα του Poussin:

«Αυτές οι μορφές... κινούνται με σοβαρότητα, μοιάζοντας αρχικά να χορεύουν μόνες τους, μετά, καθώς η μουσική συνεχίζεται, πιάνονται από τα χέρια με άλλους που δεν είχαν δει ποτέ πριν, ή που ίσως είχαν γνωρίσει σε άλλες συνθήκες· στριφογυρίζουν για λίγο σε έναν κύκλο, μετά απομακρύνονται πάλι, για να βρεθούν ξανά με τους ίδιους συνεργάτες, έχοντας αλλάξει θέση μέσα στον χορό...»

Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ POWELL

Για τον Powell, αυτή η περιγραφή δεν είναι απλώς μια αισθητική αναφορά. Είναι η μέθοδος με την οποία θα γράψει 12 βιβλία.

1. Η Σύμπτωση ως Ρυθμός: Ο Powell πίστευε ότι η ζωή δεν είναι γραμμική, αλλά κυκλική. Οι άνθρωποι στη ζωή μας δεν φεύγουν για πάντα· απλώς «αλλάζουν θέση στον χορό». Κάποιος που ήταν ο εχθρός σου στο σχολείο, μπορεί να εμφανιστεί μετά από 20 χρόνια ως ο άνθρωπος που θα σου δώσει μια δουλειά ή θα παντρευτεί την αδελφή σου.

2. Η Σοβαρότητα του Χορού: Παρατηρήστε τη λέξη «σοβαρότητα». Στον Poussin, οι χορευτές δεν γελούν. Είναι συγκεντρωμένοι. Έτσι και οι ήρωες του Powell: παίρνουν τη ζωή τους πολύ σοβαρά, χωρίς να συνειδητοποιούν ότι είναι απλά πιόνια σε έναν ρυθμό που ορίζει ο Χρόνος.

3. Η Απώλεια του Ελέγχου: Κανείς στον χορό δεν μπορεί να σταματήσει. Αν σταματήσεις, χαλάς την αλυσίδα. Αυτό αντικατοπτρίζει την πεποίθηση του συγγραφέα ότι η Ιστορία (ο πόλεμος, η οικονομική κρίση) μας παρασύρει θέλουμε δεν θέλουμε.

---

Η ΥΠΟΔΟΧΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΙΤΙΚΗ

Όταν ολοκληρώθηκε το έργο το 1975, η κριτική έμεινε άναυδη από την πειθαρχία του Powell. Κατάφερε να κρατήσει εκατοντάδες χαρακτήρες ζωντανούς για 12 τόμους, κάνοντάς τους να μπαινοβγαίνουν στην ιστορία με την ακρίβεια που οι χορευτές του Poussin πιάνονται από τα χέρια.

• Ο "Άγγλος Προυστ": Πολλοί τον συνέκριναν με τον Μαρσέλ Προυστ («Αναζητώντας τον χαμένο χρόνο»), αλλά με μια διαφορά: ο Powell είναι πιο ειρωνικός, πιο κοινωνικός και λιγότερο εσωστρεφής.

• Η Μνημειώδης Αρχιτεκτονική: Οι κριτικοί εξήραν το γεγονός ότι ο Powell δεν έχασε ποτέ τον «ρυθμό». Όπως ο Poussin σχεδίαζε κάθε μορφή με μαθηματική ακρίβεια, έτσι και ο Powell ήξερε στον 1ο τόμο τι θα συμβεί στον 12ο.

ΤΙ ΜΑΣ ΜΕΝΕΙ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ;

Η ανάλυση της κριτικής καταλήγει στο εξής: Ο Powell χρησιμοποίησε τον Poussin για να μας παρηγορήσει. Μας λέει ότι, παρόλο που ο Χρόνος μας γερνά και μας φθείρει, η ζωή μας έχει μορφή και ομορφιά. Δεν είμαστε απλώς μόρια που συγκρούονται τυχαία· είμαστε μέρος ενός «Χορού».

ΕΠΙΛΟΓΟΣ: > Ο Anthony Powell πέθανε το 2000, έχοντας καταφέρει να κάνει τον πίνακα της Wallace Collection αθάνατο και μέσα από τις σελίδες των βιβλίων του. Σήμερα, όποιος διαβάζει το έργο του, δεν μπορεί να δει τον πίνακα του Poussin χωρίς να ακούσει τη «μουσική» των χαρακτήρων του Powell.

A QUESTION OF UPBRINGING»

1. Η Αφετηρία: Το Οικοτροφείο (Δεκαετία 1920)

Η ιστορία ξεκινά στο περίφημο κολέγιο Ίτον (Eton) κατά το 1921. Γνωρίζουμε τον αφηγητή μας, Nick Jenkins, και την παρέα του:

• Charles Stringham: Γοητευτικός, αριστοκράτης, με μια μελαγχολική τάση αυτοκαταστροφής.

• Peter Templer: Πρακτικός, με αυτοπεποίθηση και πρόωρο ενδιαφέρον για τις γυναίκες.

• Kenneth Widmerpool: Ο πιο εμβληματικός χαρακτήρας της σειράς. Ένας άχαρος, υπερφιλόδοξος και κοινωνικά αδέξιος νεαρός, τον οποίο οι άλλοι αρχικά χλευάζουν, αλλά που η θέλησή του για δύναμη θα τον κάνει κυρίαρχη φιγούρα στον μετέπειτα «χορό».

2. Η Μετάβαση: Η Γαλλία και η Οξφόρδη

Μετά το σχολείο, ο Nick ταξιδεύει στη Γαλλία για να βελτιώσει τη γλώσσα, όπου διαμένει σε μια πανσιόν. Εκεί αρχίζει να συνειδητοποιεί την πολυπλοκότητα των ενήλικων σχέσεων και των κοινωνικών συμβάσεων. Στη συνέχεια, η δράση μεταφέρεται στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Ο Nick συνεχίζει να παρατηρεί τις ζωές των φίλων του να αλλάζουν: ο Stringham αρχίζει να παρασύρεται από το αλκοόλ και την κοινωνική πλήξη, ενώ ο Templer βουτάει στον κόσμο των επιχειρήσεων.

3. Το "Ζήτημα Ανατροφής"

Ο τίτλος αναφέρεται στην προσπάθεια των νέων αυτών ανθρώπων να βρουν τη θέση τους στον κόσμο, βασισμένοι στα εφόδια (ή τα εμπόδια) της ανατροφής τους. Ο Nick Jenkins λειτουργεί ως ο ατάραχος παρατηρητής (όπως ο θεατής του πίνακα του Poussin), καταγράφοντας πώς οι χαρακτήρες αρχίζουν να παίρνουν τις θέσεις τους στον «χορό της ζωής».

---

Η ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΟΝ ΠΙΝΑΚΑ ΤΟΥ POUSSIN

Σε αυτό το πρώτο βιβλίο, ο Powell εφαρμόζει την αλληγορία του πίνακα με συγκεκριμένους τρόπους:

• Η Πρώτη Επαφή: Είναι εδώ που ο Jenkins περιγράφει για πρώτη φορά τον πίνακα, δίνοντας το στίγμα ότι οι άνθρωποι που γνωρίζουμε στη νεότητά μας είναι οι «συχορευτές» μας, με τους οποίους θα πιαστούμε και θα ξαναπιαστούμε από τα χέρια στις επόμενες δεκαετίες.

• Η Εμφάνιση του Widmerpool: Ο Widmerpool είναι η ενσάρκωση της Εργασίας (Labour) που είδαμε στον πίνακα. Παρά την έλλειψη χαρίσματος, η επίμονη προσπάθειά του τον σπρώχνει μπροστά στον κύκλο, αλλάζοντας τη δυναμική της παρέας.

• Η Τύχη: Οι πρώτες απρόσμενες συναντήσεις των ηρώων σε μέρη που δεν περιμένουν, δείχνουν ότι η «Μουσική του Χρόνου» έχει ήδη αρχίσει να παίζει, μετακινώντας τους χαρακτήρες σαν πιόνια.