Γιάννης Σκαρίμπας: «Ουλαλούμ» – Μια Σπουδή στο Φαντασιακό και το Παράδοξο

Το ποίημα «Ουλαλούμ» περιλαμβάνεται στη συλλογή Εαυτούληδες (1950) του Γιάννη Σκαρίμπα και αποτελεί ένα από τα πιο υποβλητικά δείγματα της ιδιόρρυθμης, σχεδόν ανατρεπτικής γραφής του Χαλκιδαίου δημιουργού. Ο τίτλος, μια άμεση αναφορά στο ομώνυμο ποίημα του Edgar Allan Poe («Ulalume», 1847), δεν λειτουργεί ως απλή αντιγραφή, αλλά ως ένα μουσικό και ατμοσφαιρικό δάνειο. Στον σύγχρονο αναγνώστη, η λέξη ηχεί σχεδόν ταυτόσημα με το «αλαλούμ», περιγράφοντας ιδανικά μια κατάσταση γενικευμένης σύγχυσης και εσωτερικής αποδιοργάνωσης.

Η Προσμονή και η Μεταφυσική της Κάμαρας

Στις πρώτες στροφές, ο ποιητής στήνει ένα σκηνικό απόλυτης ηρεμίας («δεν έπνεε όξω ανάσα»),

ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΚΑΡΙΜΠΑΣ: Καυστικός υπονομευτής του κατεστημένου

Πνεύμα μαχητικό και ανυπότακτο Πεζογράφος, ποιητής, θεατρικός συγγραφέας, βιβλιοκριτικός, αθυρόστομος αρθρογράφος και επιστολογράφος, μανιώδης καραγκιοζοπαίχτης, υπονομευτής της σύμβασης, ο Γ. Σκαρίμπας εισέβαλε ολόφρεσκος στην κουρασμένη από τις επαναλήψεις της ηθογραφίας λογοτεχνία της δεκαετίας του '30 και διέσχισε ακάθεκτος τις μεταπολεμικές δεκαετίες με το δικό του

Οι φίλοι του Σκαρίμπα

 

 ΦΙΛΟΙ 

 Πήγαιναν τα σύγνεφα έρημα στο δείλι, τα βουνά βουβά στην ατμοσφαίρα, ταξιδεύαν μου -αμίλητοι-οι φίλοι στον αέρα. Είπα: οι φίλοι μου! ... Η ζωή μου τρέμει οι τελευταίοι παν μονάχοι τους οι τόποι, άπιαστοι οι γνωριμίες μου ανέμοι κι οι ανθρώποι. Όνειρο ήταν, ήταν πλάνη το πώς ζούμε, φτάνει η ζωή μας φίλους νάχει, χώρια ή αντάμα πάμε, όπως και μονάχοι. Όπως τα σύγνεφα έρημα στο δείλι, τα βουνά βουβά στην ατμοσφαίρα, όπως αμίλητοι πάνε μου οι φίλοι στον αέρα ...

 

Ο Κωλέττης και η «Μεγάλη Ιδέα»

Κείμενο: Γιάννης Σκαρίμπας

[…] «Παράλληλα, οι μεγαλοκαπεταναίοι της Επανάστασης κι οι τόποι (Γρίβας, Κριεζώτης, Μάνη,

Ναύπλιο κι άλλοι πολλοί) ύψωναν κάθε τόσο μπαϊράκια. Σύγκαιρα, και το ψωμί ήταν γκίτικο και δεν έφτανε για όλους. Καταληστευόταν και ξαναπείναε ο λαός, οι μπαρουτοκαπνισμένοι αγωνιστές ψωμοζητιάνευαν στα σπίτια. Και οι «νεήλυδες» (Φαναριώτες και λοιποί) ήσαν γραμμένοι στο κατάστιχο του διαόλου… Είδαμε πριν τι πρόγκα πήρανε απ’ τον λαό και την εθνοσυνέλευση και πήραν οι πιο πολλοί των ομματίων τους…

Γιάννης Σκαρίμπας

«Γεννήθηκα το 1893 στο χωριό Αγια-Θυμιά της Παρνασσίδος – πρώην Δήμου Μυωνίας. Το δημοτικό μου σκολειό το πέρασα στην Ιτέα των Σαλώνων. Το Σχολαρχείο στο Αίγιο και το Γυμνάσιο στην Πάτρα. Εδώ (στη Χαλκίδα) ελθόντας για στρατιώτης (κληρωτός) το 1914 παντρεύτηκα (… εξ’ έρωτος). Έκτοτε, σχεδόν δεν ‘‘το κούνησα’’ από την πόλη ετούτη = τη Χαλκίδα. Έκανα οικογένεια (παιδιά, νύφες κι εγγόνια) και μνέσκω ακόμα, γράφοντας Λογοτεχνία και Ιστορία. Αλλά και Ποίηση και Θέατρο.

Τώρα υπέρ τα 84 μου χρόνια γεγονώς, εφησυχάζω (σχεδόν μόνος) στο σπιτάκι μου, ζων ‘‘αεί -μη- διδασκόμενος’’, εν αναμονή του ‘‘εσχάτου-μου-μαθήματος’’, ευχαριστώντας εκείνο που ονομάζουμε Θεό, ‘‘για τα βουνά και για τα δάση που είδα…’’ (του Ζαχ. Παπαντωνίου).

Και για το ακριβές των παραπάνω αυτών μου ασημάντων, υπογράφομαι,

ο ταπεινότατος

Γιάννης Σκαρίμπας»