Σάββατο 6 Δεκεμβρίου 2025

«Ο Λεπρέντης»,


«Ο Λεπρέντης», κωμωδία γραμμένη το 1835 από τον σημαντικότατο αγωνιστή και συγγραφέα Μιχαήλ ή Μιλτιάδη Χουρμούζη, σατιρίζει την ελληνική αστική τάξη στη βαυαροκρατούμενη Αθήνα. Ο ήρωας του έργου είναι ένας πλούσιος και άσχημος γέρος που ερωτεύεται μια όμορφη νεαρή κοπέλα. Πάνω σ' αυτόν τον καμβά παρελαύνουν διάφοροι τύποι της γειτονιάς, που εκμεταλλεύονται την αδυναμία του και προσπαθούν να του αποσπάσουν χρήματα. 

Περίληψη
Ο Λεπρέντης, που καθώς ομολογεί ο συγγραφέας είναι λέξη χιώτικη και σημαίνει αυτόν που πράττει ανόητα, τον μωρό δηλαδή, είναι ένας γέρος -με τα μέτρα της εποχής βεβαίως- άσχημος και πανύβλαξ αλλά πλούσιος, πολύ πλούσιος. Έχει έρθει από το εξωτερικό με τις τσέπες γεμάτες και ζητά να παντρευτεί μια νέα και πολύ όμορφη γυναίκα, την αρχοντοπούλα Βιτορίτσα.

Ο Λεπρέντης, πρώτο πόνημα του συγγραφέα μέσα στο οποίο υπάρχουν σπερματικά πολλά στοιχεία που θα δούμε σε κατοπινά έργα (Υπάλληλος, Xαρτοπαίκτης), έχει αφαιρετική δομή. Αποτελείται ουσιαστικά από δυο ιστορίες που θα μπορούσαν να είναι αυτόνομα θεατρικά σκετς -οι μωρίες του Λεπρέντη, ο έρωτάς του για τη Βιτορίτζα, τα σχέδιά του για το γάμο του μαζί της και πώς τον κοροϊδεύουν οι επιτήδειοι παράσιτοι από τη μια, και οι περιπέτειες στο σπίτι της Βιτορίτσας μέχρι η κόρη να παντρευτεί το Χαρίλαο, με την καταιγιστική παρουσία της ανόητης μητριάς από την άλλη. Εντούτοις οι δυο ιστορίες συναντώνται σε ένα κωμικοτραγικό κρεσέντο στο τέλος.

Από τους διάφορους τύπους του έργου ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ο κόλακας Αδωναϊδης, που προσπαθεί να πείσει τον μωρό Λεπρέντη πόσο ωραίος είναι και πόσο τον αγαπά η κόρη, -που αγνοεί καν την ύπαρξή του- αποσπώντας του τεράστια ποσά, η πονηρή προξενήτρα Περμαθούλα, που αναλαμβάνει να ετοιμάσει τον γάμο και τον κοροϊδεύει κατάμουτρα, κερδίζοντας με την σειρά της ό,τι μπορεί κι αυτή και η Φιλντισένια, μητριά της Βιτορίτσας, ωραιοπαθής αρχόντισσα που δεν εννοεί να καταλάβει πως είναι πλέον ηλικιωμένη και γίνεται περίγελος με τα καμώματά της και την διάθεσή της να τεκνοποιήσει στα εξήντα. Πρόκειται για τον θηλυκό αντίποδα, κατά κάποιον τρόπο του Λεπρέντη.



Χουρμούζης Μ. Ο Λεπρέντης (απόσπασμα) 



ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ. ΛΕΠΡΕΝΤΗΣ πλούσιος ἀνόητος ἐραστὴς τῆς Βιτορίτσας. ΑΔΩΝΑΪΔΗΣ κόλαξ τοῦ Λεπρέντη. ΠΕΡΜΑΘΟΥΛΑ προξενήτρια. ΒΙΤΟΡΙΤΣΑ θυγατέρα τοῦ Φιλαρέτου καὶ ἐρωμένη τοῦ Χαριλάου. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ πατὴρ τῆς Βιτορίτσας καὶ σύζυγος τῆς Φιλτισένιας. ΦΙΛΤΙΣΕΝΙΑ συμβία του Φιλαρέτου καὶ μητρυιὰ τῆς Βιτορίτζας. ΑΣΚΛΗΠΙΟΣ ἱατρὸς. ΧΑΡΙΛΑΟΣ ἐραστὴς τῆς Βιτορίτσας ΣΜΑΡΑΓΔΑ μυστικὴ τῆς

ΜΕΝΕΛΑΟΣ ΛΟΥΝΤΕΜΗΣ

«Χρειάστηκαν εκατομμύρια χρόνια για να γίνουν τα τέσσερα πόδια δύο. Δεν θα τα κάνω πάλι τέσσερα εγώ» Το έργο του αποτελεί ραψωδία αναστάσιμη των ανθρώπων που αγωνίζονται για ν' αλλάξει ο κόσμος. Η «πένα» του έχει αμεσότητα, λυρισμό, δύναμη και ρεαλισμό. Ο Μενέλαος Λουντέμης ανήκει στους λογοτέχνες που στράφηκαν προς τον σοσιαλιστικό ρεαλισμό. Όπως ο ίδιος υποστήριζε, δεν τον ενδιέφερε η Τέχνη για την τέχνη, αλλά η κατάδειξη της εκμεταλλευτικής κοινωνικής και της ανάγκης να καταργηθεί η ταξική ανισότητα... «Βάλε μια δύση κι ένα βαρκάκι να λιώνει μέσα. Ομορφιά! Μα, αν δεν υπάρχει μάτι να το δει, είναι ομορφιά»; Ο Μενέλαος Λουντέμης αγωνίστηκε για το ιδανικό της κοινωνικής απελευθέρωσης, που διαποτίζει όλη τη συγγραφική δημιουργία του. Τα έργα του «Συννεφιάζει», «Οι κερασιές θα ανθίσουν και φέτος» και το «Ενα παιδί μετράει τ' άστρα» διαβάστηκαν πολύ από τη νεολαία τις δεκαετίες του '50, '60 και '70. Έχει όμως προσφέρει και πλήθος άλλα λογοτεχνικά «διαμάντια» όπως το «Κείνο το βράδυ σώπαιναν οι λύκοι, γιατί ούρλιαζαν οι άνθρωποι» και το «Το Ρολόι Του Κόσμου Χτυπάει Μεσάνυχτα». Ενα από τα πιο βιωματικά του έργα, που χαρακτηρίζει και περιγράφει τη ζωή και τη στάση του ενήλικα και κομμουνιστή Μενέλαου Λουντέμη σαν πολιτικό εξόριστο στη Μακρόνησο είναι το «Οδός Αβύσσου Αριθμός 0». Κάτοικοι της οδού Αβύσσου, στον αριθμό μηδέν και κεντρικά πρόσωπα αυτής της φρίκης ο Γιώργης και ο Παναής. Αγρια θεριά, αμετανόητοι κομμουνιστές, που δε θα υπογράψουν δήλωση και δε θα χάσουν την ελπίδα τους για ζωή. Στο έργο αυτό ο Λουντέμης γράφει για τις πιο μαύρες σελίδες της σύγχρονης ελληνικής Ιστορίας, τις οποίες και ο ίδιος έχει ζήσει ως πολιτικός κρατούμενος στη Μακρόνησο. Η Μακρόνησος, στο έργο του Λουντέμη, δεν είναι απλά ένα κολαστήρι. Είναι γέννημα - θρέμμα του σάπιου εκμεταλλευτικού συστήματος, που προκειμένου να διασφαλίσει τη διαιώνισή του δεν διστάζει να στήνει Μακρονήσια. Μα για ποιους έπρεπε να γράψω; Οι «Βουρκωμένες μέρες» είναι μια συλλογή κειμένων, που διηγούνται ιστορίες ανθρωπιάς στο πιο απάνθρωπο ιστορικό πλαίσιο, αυτό του δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου και του Εμφύλιου που ακολούθησε. Το βιβλίο όμως εκρίθη από την Ασφάλεια «αντεθνικό και επαναστατικό». Στη δίκη που έγινε την Τρίτη, 13 Μαρτίου του 1956, με τον εμφυλιοπολεμικό νόμο 509/47, η Εισαγγελία είχε προσάψει στον Μενέλαο Λουντέμη την κατηγορία ότι είναι έργο υπονομευτικό και αντεθνικό και ότι η δημοσίευσή του αποτελεί προπαρασκευαστική πράξη εσχάτης προδοσίας. Αφού διαβάστηκε το κατηγορητήριο ερωτώμενος από τον πρόεδρο περί της ενοχής του απαντά: «Ναι, είμαι ένοχος. Οχι όμως γι' αυτά που έγραψα, αλλά γι' αυτά που δεν έγραψα και ακριβώς γιατί δεν τα έγραψα. Κατηγορούμαι ότι έγραψα για τους απλούς ανθρώπους, για τους ανθρώπους του μόχθου, για τους φτωχούς. Μα για ποιους έπρεπε να γράψω; Εγώ αυτούς γνώρισα, αυτούς αγάπησα, μαζί τους μοιράστηκα και τις χαρές και τις πίκρες μου. Δίπλα τους γεύτηκα κι εγώ την πίκρα της εκμετάλλευσης και της κοινωνικής αδικίας και ήταν οι μόνοι που μου συμπαραστάθηκαν. Γι' αυτό και αισθάνομαι φταίχτης που δεν έγραψα όσα έπρεπε να γράψω γι' αυτούς». Επιφανείς πνευματικές προσωπικότητες έσπευσαν να τον υπερασπιστούν (Αγις Θέρος, Γιώργος Θεοτοκάς, Κώστας Βάρναλης, Στρατής Δούκας, Ασημάκης Πανσέληνος, Κώστας Κοτζιάς), υποστηρίζοντας ότι το βιβλίο του «είναι ένα εξαιρετικό έργο, γεμάτο αγάπη για τον άνθρωπο και πίστη στην πορεία του προς το μέλλον». Απολογούμενος, ο Λουντέμης δέχτηκε παρέμβαση του προέδρου, ο οποίος του είπε πως «αν πράγματι νιώθεις στοργή για το παιδί και τη γυναίκα σου, θα 'πρεπε να 'χεις κάνει δήλωση αποκήρυξης του ΚΚΕ». Και η απάντηση του Λουντέμη: «Χρειάστηκαν εκατομμύρια χρόνια για να γίνουν τα τέσσερα πόδια δύο. Δεν θα τα κάνω πάλι τέσσερα εγώ». Η πορεία του Γεννήθηκε το 1912. Πρόσφυγας από τη Γιάλοβα στον Μεγάλο Ξεριζωμό, ο Λουντέμης εγκαθίσταται με την οικογένειά του πρώτα στην Αίγινα, μετά στην Εδεσσα και τελικά στο χωριό Εξαπλάτανος της Πέλλας, στο οποίο έζησε από το 1923 μέχρι το 1932 που έφυγε για την Κοζάνη. Η πολιτική δράση μέσα από τις γραμμές του ΚΚΕ τού στοίχισε την αποβολή του απ' όλα τα Γυμνάσια της χώρας. Στην Κατοχή πήρε ενεργό μέρος στην Εθνική Αντίσταση ενταγμένος στο ΕΑΜ και διετέλεσε γραμματέας της οργάνωσης διανοουμένων. Κατά τον Εμφύλιο συλλαμβάνεται, δικάζεται για εσχάτη προδοσία και καταδικάζεται σε θάνατο - ποινή που δεν εκτελέστηκε. Αντ' αυτού, εξορίζεται σε στρατόπεδα συγκέντρωσης στη Μακρόνησο και στον Αη Στράτη. Μετά τη δίκη του 1956 για τις «Βουρκωμένες μέρες», φεύγει στο Βουκουρέστι και το 1967 χάνει την ελληνική ιθαγένεια από τη δικτατορία του Παπαδόπουλου. Το 1956 εξελέγη μέλος του Παγκοσμίου Συμβουλίου της Ειρήνης. Στη Ρουμανία συνεχίζει το συγγραφικό του έργο, έως και λίγο μετά τη μεταπολίτευση. Το 1976 επανακτά την ελληνική του ιθαγένεια και επιστρέφει στην Ελλάδα. Στις 22 Ιανουαρίου 1977, πεθαίνει από καρδιακή προσβολή. ( ΤΟ VIDEO βασίζεται στην ραδιοφωνική εκπομπή του Γιώργου Μηλιώνη στο 902 WEB RADIO)

Τίτος Πατρίκιος

ΔΥΟ ΑΝΘΡΩΠΟΙ - Τίτος Πατρίκιος
«Στην Κατοχή, έφτασα πολύ κοντά στον θάνατο. Μια μέρα, είχα ραντεβού με μια κοπέλα από την ΕΠΟΝ για να μου φέρει αφίσες. Κάποιος με είδε, με κατέδωσε στους συνεργάτες των Γερμανών, με συλλαμβάνουν και με στήνουν στον τοίχο, για να με σκοτώσουν. Την ώρα που είναι έτοιμοι να με πυροβολήσουν, ακούω τον έναν να λέει στους άλλους:
''Μήπως δεν είναι αυτός που μας είπαν; Αυτός είναι καλοντυμένος.'' Φορούσα εκείνη την ημέρα ένα σακάκι και τότε συνειδητοποίησα πως το καλό ντύσιμο μπορεί καμιά φορά να σε προστατέψει. Αφού με έψαξαν και δε βρήκαν τίποτα, με ρώτησαν τι ήθελα εκεί. Τους απάντησα πως περίμενα μια κοπέλα για να πάμε βόλτα στην Ακρόπολη. Μου λέει τότε ένας από αυτούς με αυστηρό τρόπο:
''Σου δίνω δέκα λεπτά. Αν δεν έρθει η κοπέλα, τελείωσες.'' Τότε βλέπω την κοπέλα να πλησιάζει πάνω σ' ένα ποδήλατο, με το ταγάρι που είχε τις αφίσες να κρέμεται, και, ευτυχώς, αντί να φοβηθεί και να φύγει, όταν τους είδε, άφησε το ποδήλατο και ήρθε τρέχοντας πάνω μου. Με αγκάλιασε και αυτός τότε μου είπε:
''Τη γλίτωσες. Μη σε πετύχω ξανά, γιατί την επόμενη φορά δε θα είσαι τυχερός.''».


Αν είδες ποτέ στη μέση του δρόμου
δυο ανθρώπους να τους πηγαίνουν με χειροπέδες
δεν αποκλείεται ο ένας να ήμουν εγώ
που με ξαναστέλναν εξορία.
Και κείνο το πρωί είχα και σένα
τόσα όνειρα
για τη δουλειά που θα ‘βρισκα,
για έναν περίπατο στα φώτα και την άσφαλτο,
για λίγο ήλιο…
Και κείνος
που ξαφνικά τα σίδερα τον δέσαν στο κορμί μου
είχε και κείνος χαραγμένα τα όνειρά του
στο αυστηρό του πρόσωπο.
(Τον πήρανε χαράματα στις έξη από τη γυναίκα του).
‘Οταν βλέπεις στο δρόμο δυο ανθρώπους
με χειροπέδες
μη νομίσεις τίποτα περισσότερο
μη νομίσεις τίποτα λιγότερο.
Δυο άνθρωποι.

ΤΟ ΧΡΥΣΕΛΕΦΑΝΤΙΝΟ ΑΓΑΛΜΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ

Ο ΜΥΘΟΣ ΩΣ ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΩΣ ΜΥΘΟΣ. ΤΟ ΧΡΥΣΕΛΕΦΑΝΤΙΝΟ ΑΓΑΛΜΑ ΤΗΣ ΑΘΗΝΑΣ ΠΑΡΘΕΝΟΥ ΤΟΥ ΦΕΙΔΙΑ (περ. 440-438 π.Χ.) ΚΑΙ ΚΑΠΟΙΟΙ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ ΤΟΥ.
του Gregory Vasdekis



KATAΡΧΗΝ ΜΙΑ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΠΑΧΟΦΕΝ
< Μπαχόφεν (Bachofen), Γιόχαν Γιάκομπ (1815 - 1887), Ελβετός νομικός, ιστορικός του δικαίου και εθνολόγος, γνωστός κυρίως για την ανακάλυψη του μητριαρχικού συστήματος στις αρχαϊκές

Η Αναγέννηση της Αφροδίτης 1877 από τον Walter Crane

Η Αναγέννηση της Αφροδίτης 1877 από τον Walter Crane

 

Ζωές για χρήματα




-Monk - Άνδρες με γραβάτες, γυναίκες με χαρτιά. Τα στόματα κηρύττουν δικαιοσύνη, τα ίδια χέρια σκαρφαλώνουν βρωμιά. Οι αρουραίοι ακολουθούν τους κανόνες καλύτερα από αυτούς. Δεν υπάρχει δικαιοσύνη, τυφλοί, μόνο ισορροπία. Πείτε το τάξη αν θέλετε. Εγώ το λέω σάρκα για μετρητά. Let them argue about #law while selling skin for clicks. Men with ties, women with papers. Mouths preach justice, same hands scroll filth. Rats follow rules better than they do. There’s no justice, blind, only balance. Call it order if you like. I call it flesh for cash.

Η ΜΠΑΛΑΝΤΑ ΤΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ

ΔΙΑΣΚΕΥΗ ΣΕ ΠΕΖΟ ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ ΤΟΥ SAMUEL TAYLOR COLERIDGE Η ΜΠΑΛΑΝΤΑ ΤΟΥ ΠΑΛΙΟΥ ΝΑΥΤΙΚΟΥ Έξω από την ορθάνοιχτη πόρτα ενός σπιτιού όπου γιο...

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου