ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΙΑΣ ΠΑΛΙΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ: ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ 1903

ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΣ: FRED BOISSONNAS ΤΟΠΟΣ: ΜΥΚΗΝΕΣ / ΑΡΓΟΛΙΔΑ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ: 1903

Το 1903, ο FRED BOISSONNAS περιηγείται στην Πελοπόννησο, καταγράφοντας την αυθεντική εικόνα της υπαίθρου στις αρχές του αιώνα. Στην Αργολίδα, ο φακός του εστιάζει στις Μυκήνες, όπου ο αρχαιολογικός χώρος είναι ακόμα πλήρως ενταγμένος στην καθημερινότητα των ανθρώπων της περιοχής.

Η ασπρόμαυρη λήψη αναδεικνύει τη λιτότητα του τοπίου και την επιβλητική παρουσία των αρχαίων τειχών. Χωρίς τη σημερινή τουριστική διαμόρφωση, το μνημείο στέκει δίπλα στα μονοπάτια και τα χωράφια, θυμίζοντας τη μακρόχρονη ιστορία του Μοριά. Οι άνθρωποι που συναντά ο Boissonnas, με τα πρόσωπα σκαμμένα από τον ήλιο, αποτελούν το ζωντανό κομμάτι αυτού του τόπου, μεταφέροντας μια εικόνα Ελλάδας που βασίζεται στην απλότητα και την παράδοση.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΙΑΣ ΠΑΛΙΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ: ΔΕΛΦΙΚΕΣ ΕΟΡΤΕΣ

 

ΩΚΕΑΝΙΔΕΣ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΣ: NELLY’S ΤΟΠΟΣ: ΑΡΧΑΙΟ ΘΕΑΤΡΟ ΔΕΛΦΩΝ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ: 1930 Η Nelly’s υπήρξε η επίσημη φωτογράφος των δεύτερων Δελφικών Εορτών το 1930, το μεγαλόπνοο όραμα του Άγγελου Σικελιανού και της Εύας Πάλμερ για την αναβίωση του αρχαίου πνεύματος. Με τον φακό της απαθανάτισε τις εμβληματικές παραστάσεις του «Προμηθέα Δεσμώτη» και των «Ικετίδων», καθώς και τους αθλητικούς αγώνες στο αρχαίο στάδιο. Στις φωτογραφίες αυτές, η Nelly’s εστιάζει στην κίνηση του χορού των Ωκεανίδων, όπου οι χορεύτριες μοιάζουν με ζωντανά αγάλματα που ξεπροβάλλουν από το δελφικό τοπίο. Οι λήψεις της δεν ήταν απλό ρεπορτάζ, αλλά μια καλλιτεχνική προσπάθεια να αποδοθεί ο λυρισμός και η ενέργεια μιας διοργάνωσης που συγκέντρωσε την παγκόσμια ελίτ του πνεύματος. Μέσα από το έργο της, οι Δελφικές Εορτές πέρασαν στην αιωνιότητα, προβάλλοντας την εικόνα μιας Ελλάδας που ξαναβρίσκει τις ρίζες της μέσα από την τέχνη και την οικουμενικότητα.

ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ: ΕΛΛΗ ΣΟΥΓΙΟΥΛΤΖΟΓΛΟΥ-ΣΕΡΑΪΔΑΡΗ (NELLY’S) ΤΟΠΟΣ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΑΘΗΝΩΝ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ: 1929

Η NELLY’S δημιουργεί το 1929 μια από τις πιο εμβληματικές σειρές στην ιστορία της παγκόσμιας φωτογραφίας. Με φόντο τα μάρμαρα του Παρθενώνα, απαθανατίζει τη χορεύτρια της Opera Comique του Παρισιού, Μόνα Πάεβα, σε κινήσεις που εξυμνούν την πλαστικότητα του σώματος και την αρχαία αρμονία.

Η φωτογράφιση προκάλεσε σκάνδαλο στην κοινωνία του Μεσοπολέμου, όμως κατάφερε να ταυτίσει τη σύγχρονη τέχνη με το κλασικό κάλλος. Μέσα από το φακό της, η κίνηση του σώματος γίνεται ένα με την αρχιτεκτονική των μνημείων, αναδεικνύοντας μια αισθητική που καθιέρωσε την Ελλάδα ως παγκόσμιο σύμβολο φωτός και ομορφιάς. Μια στιγμή όπου η τέχνη του χορού παγώνει στο χρόνο, θυμίζοντας ανάγλυφο αρχαίας μετόπης.

Η φωτογράφιση περιλαμβάνει συνολικά 68 λήψεις, χωρισμένες σε πόζες με διάφανους χιτώνες αλλά και γυμνές, οι οποίες προκάλεσαν τεράστιο σκάνδαλο στην κοινωνία του Μεσοπολέμου. Παρά τις κατηγορίες για «ιεροσυλία», η Nelly’S κατάφερε να ταυτίσει τη σύγχρονη τέχνη με το κλασικό κάλλος. Μέσα από το φακό της, η κίνηση του σώματος γίνεται ένα με την αρχιτεκτονική των μνημείων, αναδεικνύοντας μια αισθητική που καθιέρωσε την Ελλάδα ως παγκόσμιο σύμβολο φωτός. Μια στιγμή όπου η τέχνη του χορού παγώνει στο χρόνο, θυμίζοντας ανάγλυφο αρχαίας μετόπΗ Συνάντηση: Η Πάεβα ήταν κορυφαία χορεύτρια της Opera Comique του Παρισιού. Η Nelly’s την έπεισε να ποζάρει στον Παρθενώνα, επιδιώκοντας να αναδείξει τη συνέχεια της ελληνικής πλαστικότητας από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΙΑΣ ΠΑΛΙΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ: ΑΚΡΟΠΟΛΗ 1903

ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΣ: FRED BOISSONNAS ΤΟΠΟΣ: ΑΘΗΝΑ (ΛΟΦΟΣ ΦΙΛΟΠΑΠΠΟΥ) ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ: 1903

Ο Ελβετός Fred Boissonnas αιχμαλωτίζει το 1903 μια εικόνα της Αθήνας που σήμερα μοιάζει εξωπραγματική: ένα κοπάδι πρόβατα να βόσκει αμέριμνο στη σκιά του Παρθενώνα. Η συνύπαρξη της αγροτικής ζωής με τα παγκόσμια σύμβολα του πολιτισμού αναδεικνύει μια πόλη που διατηρούσε ακόμα τον χαρακτήρα ενός μεγάλου χωριού.

Η λήψη από τον λόφο του Φιλοπάππου αποκαλύπτει έναν Ιερό Βράχο χωρίς τη σημερινή οικιστική πυκνότητα, λουσμένο στο καθαρό αττικό φως. Η εικόνα αυτή σηματοδότησε την αρχή ενός τεράστιου αρχείου που ταξίδεψε σε όλο τον κόσμο, καθιερώνοντας την οπτική ταυτότητα της σύγχρονης Ελλάδας στις αρχές του 20ού αιώνα. Μια σύνθεση όπου η καθημερινότητα συναντά την αιωνιότητα των μνημείων με απόλυτη γαλήνη και αυθεντικότητα.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΜΙΑΣ ΠΑΛΙΑΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ: ΤΟ ΒΛΕΜΜΑ ΠΟΥ ΝΙΚΗΣΕ ΤΟΝ ΧΡΟΝΟ

Πίσω από κάθε κιτρινισμένο χαρτί, πίσω από κάθε ασπρόμαυρη λήψη, κρύβεται μια στιγμή που αρνήθηκε να σβήσει. Στη νέα μας ενότητα, «Η Ιστορία μιας Παλιάς Φωτογραφίας», ξετυλίγουμε το νήμα της μνήμης, αναζητώντας τους ανθρώπους που βρέθηκαν πίσω από το κλείστρο και εκείνους που στάθηκαν μπροστά του.

• Ο Ρεαλισμός της Στιγμής: Όπως όταν ο ΠΕΤΡΟΣ ΠΟΥΛΙΔΗΣ άφηνε για λίγο το φωτορεπορτάζ για να απαθανατίσει την ηρεμία μιας καλύβας στη Βούλα του 1925.

• Η Αναζήτηση του Θείου: Όπως όταν ο FRED BOISSONNAS «αιχμαλώτιζε» το ελληνικό φως πάνω στις πέτρες και τα πρόσωπα της υπαίθρου, δίνοντάς τους μια διάσταση αιώνια.

• Η Ποίηση της Μορφής: Όπως όταν η NELLY’S μεταμόρφωνε το ανθρώπινο σώμα σε αρχαίο άγαλμα κάτω από τον ήλιο της Ακρόπολης.

Κάθε φωτογραφία είναι ένα παράθυρο ανοιχτό στο παρελθόν. Δεν είναι μόνο η αισθητική, είναι οι ιστορίες επιβίωσης στον Βόλο του 1946, είναι η αριστοκρατική αύρα στο Κτήμα Θων το 1912, είναι ο ιδρώτας και το χαμόγελο μιας Ελλάδας που δεν υπάρχει πια, αλλά συνεχίζει να μας καθορίζει.

Σας προσκαλούμε να κοιτάξετε μαζί μας βαθιά μέσα σε αυτές τις εικόνες. Γιατί μια παλιά φωτογραφία δεν είναι απλώς ένα είδωλο· είναι η ίδια η ζωή που σταμάτησε για ένα δευτερόλεπτο, για να μας μιλήσει σήμερα.

ΒΟΥΛΑ 1925: Ο ΠΕΤΡΟΣ ΠΟΥΛΙΔΗΣ ΣΤΙΣ "ΕΞΟΧΕΣ" ΤΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ

Σε μια εποχή που η παραλιακή ζώνη της Αθήνας ήταν ένας παρθένος τόπος γεμάτος αμμόλοφους και πυκνά δάση από πεύκα, ο φακός αποθανατίζει μια σπάνια, προσωπική στιγμή ενός εκ των κορυφαίων φωτορεπόρτερ της Ελλάδας. Είναι το καλοκαίρι του 1925 και ο ΠΕΤΡΟΣ ΠΟΥΛΙΔΗΣ παραθερίζει με την οικογένειά του στη ΒΟΥΛΑ, σε ένα σκηνικό που σήμερα φαντάζει εξωτικό.

ΒΟΛΟΣ 1946: Η ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ ΜΟΧΘΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ

Σε μια χρονική συγκυρία όπου η Ελλάδα προσπαθούσε να μαζέψει τα συντρίμμια της από την Κατοχή και ενώ βρισκόταν ήδη στη δίνη των εσωτερικών συγκρούσεων, η καθημερινότητα στην ύπαιθρο παρέμενε μια διαρκής μάχη με τα στοιχεία της φύσης. Η φωτογραφία από τον ΒΟΛΟ ΤΟΥ 1946 αποτελεί ένα

ΑΘΗΝΑ, ΙΟΥΝΙΟΣ 1912: ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΥΛΗΣ ΘΩΝ

Στη συμβολή των λεωφόρων Αλεξάνδρας και Κηφισίας, εκεί που σήμερα χτυπά η καρδιά του αστικού κέντρου, υπήρχε κάποτε ένας επίγειος παράδεισος: το ΚΤΗΜΑ ΘΩΝ.

Ιδιοκτησία του ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΘΩΝ, Γερμανού αυλικού του Βασιλιά Γεωργίου Α’, το κτήμα αποτελούσε σημείο αναφοράς για την αθηναϊκή ελίτ. Η έπαυλη και ο κήπος, σχεδιασμένα γύρω στο 1900 από τον σπουδαίο ΕΡΝΕΣΤΟ ΤΣΙΛΛΕΡ, φιλοξενούσαν μια μοναδική γλυπτοθήκη και τον κομψό ναό του ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ — το μόνο κτίσμα που διασώζεται μέχρι σήμερα ως διατηρητέο μνημείο.

ΤΖΙΝΤΑ – Η ΝΕΡΑΪΔΑ ΤΩΝ ΑΝΕΜΩΝ ΚΑΙ Η ΙΕΡΗ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΩΝ ΡΕΜΕΝΩΝ

Η ΜΝΗΜΗ ΠΟΥ ΔΕΝ ΛΥΓΙΖΕΙ ΣΤΟΝ ΑΝΕΜΟ

Υπάρχουν ιστορίες που τις διηγούμαστε για να περάσει η ώρα και ιστορίες που τις κουβαλάμε για να μην χαθούμε στον χρόνο. Ο θρύλος της ΤΖΙΝΤΑΣ, της μυθικής μητέρας των ΑΡΒΑΝΙΤΟΒΛΑΧΩΝ, ανήκει αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία.

Σε αυτό το τεύχος, το περιοδικό μας επιχειρεί μια βουτιά στις ομίχλες της Πίνδου και του Γράμμου, εκεί

ΡΙΕΝΤΖΙ: Η ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΔΥΟ ΚΟΣΜΩΝ – ΕΝΓΚΕΛΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΒΑΓΚΝΕΡ

Η ιστορία του τελευταίου Τριβούνου της Ρώμης λειτούργησε ως «πεδίο δοκιμών» για δύο διαφορετικές κοσμοθεωρίες. Ενώ ο Βάγκνερ δημιούργησε ένα μουσικό υπερθέαμα που εστιάζει στο άτομο, ο Ένγκελς σχεδίασε μια «κοινωνική όπερα» που εστιάζει στην τάξη.

1. Ο ΗΡΩΑΣ: ΤΡΑΓΙΚΟ ΠΕΠΡΩΜΕΝΟ VS ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ

ΦΡΙΝΤΡΙΧ ΕΝΓΚΕΛΣ: Η ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ ΩΣ ΚΑΘΡΕΦΤΗΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ

Ο ΦΡΙΝΤΡΙΧ ΕΝΓΚΕΛΣ (1820–1895) δεν υπήρξε μόνο ο συνδιαμορφωτής του ιστορικού υλισμού, αλλά και ένας από τους πιο οξυδερκείς κριτικούς λογοτεχνίας του 19ου αιώνα. Για τον Ένγκελς, η λογοτεχνική δημιουργία δεν ήταν μια απομονωμένη πνευματική δραστηριότητα, αλλά μια ανώτερη μορφή κοινωνικής συνείδησης που αντανακλά τις υλικές συνθήκες και τις ταξικές συγκρούσεις της εποχής της. 

 Η ΘΕΩΡΙΑ ΤΟΥ ΡΕΑΛΙΣΜΟΥ ΚΑΙ Η «ΤΥΠΙΚΟΤΗΤΑ»

 Η μεγαλύτερη συνεισφορά του Ένγκελς στη λογοτεχνική θεωρία είναι ο ορισμός του ΡΕΑΛΙΣΜΟΥ. Σε αντίθεση με τον απλό νατουραλισμό, που καταγράφει επιφανειακά τις λεπτομέρειες, ο Ένγκελς υποστήριξε ότι ο αληθινός ρεαλισμός προϋποθέτει την «πιστή αναπαραγωγή τυπικών χαρακτήρων κάτω από τυπικές συνθήκες». Αυτό σημαίνει ότι ένας σπουδαίος λογοτέχνης δεν περιγράφει απλώς άτομα, αλλά χαρακτήρες που ενσαρκώνουν τις κοινωνικές δυνάμεις της εποχής τους. Η λογοτεχνία γίνεται

ΣΩΡΕΥΤΙΚΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ: ΑΛΕΞΗΣ ΤΟΛΣΤΟΪ (ΡΩΣΙΚΟ ΛΑΪΚΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ) Μια φορά κι έναν καιρό, ένας παππούς φύτεψε ένα ραπάνι. Το ραπάνι μεγάλωσε, μεγάλωσε, μέχρι που έγινε γιγάντιο! Ο παππούς πήγε να το βγάλει από τη γη. Τράβηξε, τράβηξε, αλλά το ραπάνι δεν έβγαινε. Τότε ο παππούς φώναξε τη γιαγιά. Η γιαγιά έπιασε τον παππού, ο παππούς έπιασε το ραπάνι, τράβηξαν, τράβηξαν, αλλά το ραπάνι δεν

ΟΙ ΣΩΡΕΥΤΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΡΑΞΕΝΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ: «Η ΓΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΓΟΥΡΟΥΝΙ ΤΗΣ»

Στον κόσμο της λαϊκής παράδοσης, υπάρχει μια κατηγορία ιστοριών που δεν μοιάζει με καμία άλλη. Πρόκειται για τα Σωρευτικά Παραμύθια (Cumulative Tales), όπου η πλοκή δεν εξελίσσεται γραμμικά, αλλά «χτίζεται» πάνω στην επανάληψη και την κλιμάκωση. Το πιο εμβληματικό δείγμα αυτού του είδους είναι το αγγλικό παραμύθι «Η ΓΡΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΓΟΥΡΟΥΝΙ ΤΗΣ», μια ιστορία που επιβιώνει εδώ και αιώνες, διατηρώντας μια γοητευτική, αν και κάπως σκοτεινή, αλλόκοτη αίσθηση.

Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΠΑΡΑΛΟΓΟΥ

Τα σωρευτικά παραμύθια λειτουργούν σαν μια λεκτική αλυσίδα. Κάθε φορά που προστίθεται ένας νέος