Ο ΑΝΕΜΟΜΥΛΟΣ ΤΟΥ ΑΡΓΥΡΙΟΥ

Φωτογράφος: William James Stillman το 1869.

Το Ξύπνημα στον Λόφο

Ο ήλιος δεν είχε προβάλει ακόμα πίσω από τον Υμηττό, όταν ο μαστρο-Αργύρης ανέβαινε το μονοπάτι για τον λόφο του Αρδηττού. Το 1869, η Αθήνα ήταν μια πόλη που προσπαθούσε να βρει τα πατήματά της ανάμεσα στο ένδοξο παρελθόν και το άγνωστο μέλλον. Ο ανεμόμυλός του, χτισμένος με πέτρα και μεράκι, στεκόταν εκεί σαν άγρυπνος φρουρός, κοιτάζοντας κατάματα την Ακρόπολη.

ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΩΡΙΑΣ

Η Πολιορκία που δεν Τέλειωνε

Ο ήλιος έγερνε πίσω από τα απόκρημνα βράχια, βάφοντας με ένα βαθύ πορφυρό χρώμα τις πολεμίστρες του κάστρου. Δώδεκα χρόνια κρατούσε η πολιορκία. Οι εισβολείς είχαν στρατοπεδεύσει στη ρίζα του λόφου, όμως οι πέτρινοι τοίχοι παρέμεναν αλώβητοι. Ψηλά, στις επάλξεις, η κόρη του άρχοντα, η Ωριά, στεκόταν σαν άγαλμα. Η ομορφιά της ήταν εφάμιλλη της αντοχής του κάστρου· λέγανε πως όσο εκείνη

Η ΗΡΩΙΔΑ ΤΟΥ ΚΟΤΣΙΝΟΥ: ΜΑΡΟΥΛΑ ΤΗΣ ΛΗΜΝΟΥ

Ο ήλιος του 1478 έγερνε πάνω από το Αιγαίο, αλλά το φως του δεν έφερνε γαλήνη στη Λήμνο. Στο κάστρο του ΚΟΤΣΙΝΟΥ, η ατμόσφαιρα ήταν βαριά, γεμάτη από τη μυρωδιά του μπαρουτιού και τον αχό της θάλασσας που έβραζε κάτω από τα κουπιά του οθωμανικού στόλου. Ο ΣΟΥΛΕΪΜΑΝ ΠΑΣΑΣ είχε ορκιστεί να πατήσει το κάστρο, και οι επιθέσεις των στρατιωτών του ήταν κύματα που έσπαγαν με μανία πάνω στα τείχη.

Στην πρώτη γραμμή,

ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΩΡΙΑΣ: ΟΛΕΣ ΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΠΑΡΑΛΟΓΕΣ

Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΠΑΡΧΗ ΚΑΙ ΟΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΕΣ ΡΙΖΕΣ 

Σε πολλές περιοχές της Ελλάδος υπάρχουν φρούρια με τ' όνομα "Κάστρο της Ωριάς" ή της "Σουριάς, Βουργιάς, Μουριάς, Οβριάς, καθώς και με τελείως διαφορετικά ονόματα όπως της "Μαρούς" στην Καππαδοκία και του "Ήλ" τον Πόντο, που έπεσαν με προδοσία, όπως αναφέρει η παράδοση, παρά την αντίσταση της βασιλοπούλας, η οποία αυτοκτόνησε, μόλις οι Τούρκοι πήραν το Κάστρο. Το τραγούδι πρέπει να έχει δημιουργηθεί γύρω στον 9ο αιώνα, την

ΟΙ ΠΑΡΑΛΟΓΕΣ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΤΗΣ ΩΡΙΑΣ ΣΤΗ ΧΙΟ

ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ

Σαν της Ωριάς το κάστρο, κάστρο δεν είδα, σαν της Ωριάς το κάστρο, κάστρο δεν είδα, τέτοιο κάστρο δεν είδα, γεια χαρά σας, βρε παιδιά, που ’χει ασημένιες πόρτες κι αργυρά κλειδιά, τέτοιο κάστρο δεν είδα, Φράγκα και καλή καρδιά.

Τούρκοι το πολεμούσαν χρόνους δώδεκα, χρόνους, μήνες δεκατρείς, συ το νου μου τον κρατείς. Κι ένα γιανιτσαράκι, μιας Ρωμιάς παιδί, εις τον μπαρμπέρη πάει και μπαρμπερίζεται, γυναίκεια ρούχα βάνει και γυναικίζεται.

Πιάνει ένα μαξιλάρι και βάνει το κοιλιά και δύο μαντιλάκια και βάνει τα βυζιά και γίνεται γυναίκα και γκαστρώνεται κι απ’ όξω από τον πύργο πάει και κλαίεται.

«Ανοίξετέ μου να ’μπω το βαριόμοιρο, που ’μαι και γκαστρωμένο κι ετοιμόγεννο». Κι όσο να μισανοίξουν, χίλιοι εμπήκανε, κι όσο να καλανοίξουν, το κάστρο πάρθηκε.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Από τα πιο γνωστά, τα πιο μελωδικά, τα πιο ερωτικά αλλά και τα πιο διαδεδομένα στον ελλαδικό χώρο δημώδη άσματα, «Το κάστρο της Ωριάς» θεωρείται σαν ένα από τα πλέον δημοφιλή της Χίου, που όμως η κάθε εκδοχή ποικίλει από τη Βολισσό στο Πυργί κι από τα Καρδάμυλα στους Ολύμπους ή τη Χώρα, με το νησί να επιδεικνύει μέσω και του συγκεκριμένου άσματος, την πλούσια λαϊκή του παράδοση, όσο και τον πλούτο της πολιτισμικής