NIICU ARAMU

 

NIICU ARAMU (ΝΙΙΚΟΥ ΑΡΑΜΟΥ) 

KADINELIA 

Το NIICU ARAMU είναι ένα εμβληματικό παραδοσιακό τραγούδι των ΒΛΑΧΩΝ (ΑΡΜΑΝΩΝ), το οποίο ανήκει στη μεγάλη μουσική κληρονομιά της Πίνδου, της Μακεδονίας και της Ηπείρου. Μέσα από τους στίχους του, περιγράφει με μοναδικό τρόπο τη μετάβαση από την παιδική αθωότητα στα βάσανα και

Ο ΣΙΝΤ ΜΠΑΡΕΤ (SYD BARRETT)

Η συνάντηση της 5ης Ιουνίου 1975 στα Abbey Road Studios παραμένει μία από τις πιο απόκοσμες και τραγικές συμπτώσεις στην ιστορία της μουσικής.

Εκείνη την ημέρα, οι ΠΙΝΚ ΦΛΟΪΝΤ έκαναν τη μείξη για το "SHINE ON YOU CRAZY DIAMOND", ένα τραγούδι που είχαν γράψει ως έναν απέραντο φόρο τιμής στον ΣΙΝΤ ΜΠΑΡΕΤ.

---

Η ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥ "ΞΕΝΟΥ"

Ενώ το συγκρότημα δούλευε πάνω στον ήχο, ένας άνδρας μπήκε ήσυχα στο δωμάτιο ελέγχου. Ήταν υπέρβαρος, με εντελώς ξυρισμένο κεφάλι και ξυρισμένα φρύδια. Φορούσε ένα λευκό κοντομάνικο πουκάμισο και κρατούσε μια πλαστική σακούλα.

Τα μέλη του συγκροτήματος τον κοίταξαν, αλλά δεν τον αναγνώρισαν.

• Ο ΝΙΚ ΜΕΪΣΟΝ νόμιζε ότι ήταν κάποιος τεχνικός της EMI.

• Ο ΡΟΤΖΕΡ ΓΟΥΟΤΕΡΣ πίστεψε ότι ήταν κάποιος φίλος του Γκίλμουρ.

• Ο ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΓΚΙΛΜΟΥΡ υπέθεσε ότι ήταν κάποιος από το προσωπικό του στούντιο.

Πέρασαν αρκετά λεπτά μέχρι να συνειδητοποιήσουν ότι ο άνθρωπος που στεκόταν μπροστά τους, σχεδόν αγνώριστος, ήταν ο ίδιος ο ΣΙΝΤ ΜΠΑΡΕΤ. Η σύμπτωση ήταν ανατριχιαστική: ο Σιντ εμφανίστηκε ακριβώς τη στιγμή που τραγουδούσαν γι' αυτόν.

Η ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ ΠΟΥ ΡΑΓΙΣΕ ΚΑΡΔΙΕΣ

Όταν η ταυτότητά του αποκαλύφθηκε, το κλίμα πάγωσε. Ο Ρότζερ Γουότερς ξέσπασε σε κλάματα. Ο Σιντ στεκόταν εκεί, βουρτσίζοντας τα δόντια του με μια οδοντόβουρτσα που έβγαλε από τη σακούλα του.

Όταν τον ρώτησαν τι γνώμη είχε για το τραγούδι που άκουγε (το δικό του "εγκώμιο"), ο Σιντ απάντησε με μια τρομακτική απλότητα:

"Ακούγεται λίγο παλιό, έτσι δεν είναι;" ("Sounds a bit old, doesn't it?")

Προσφέρθηκε να βοηθήσει στις ηχογραφήσεις, λέγοντας πως ήταν έτοιμος να παίξει την κιθάρα του, αλλά ήταν φανερό ότι δεν είχε καμία επαφή με την πραγματικότητα της κατάστασής του.

Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΦΟΡΑ

Αργότερα εκείνη την ημέρα, υπήρχε ένα πάρτι για τον γάμο του ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΓΚΙΛΜΟΥΡ στην καντίνα του στούντιο. Ο Σιντ κάθισε για λίγο, έφαγε και μετά, χωρίς να πει λέξη σε κανέναν, σηκώθηκε και έφυγε.

Ήταν η τελευταία φορά που τα τέσσερα μέλη των ΠΙΝΚ ΦΛΟΪΝΤ είδαν τον ιδρυτή τους μαζί. Δεν τον ξαναείδαν ποτέ μέχρι τον θάνατό του, τριάντα χρόνια αργότερα.

ΤΟ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΣΤΟ "WISH YOU WERE HERE"

Αυτή η επίσκεψη άλλαξε το βάρος του δίσκου. Το "WISH YOU WERE HERE" σταμάτησε να είναι απλώς ένας δίσκος για την απουσία και έγινε ένας δίσκος για την απώλεια που μπορείς να αγγίξεις.

• SHINE ON YOU CRAZY DIAMOND: Οι στίχοι "Remember when you were young, you shone like the sun" απέκτησαν μια νέα, οδυνηρή σημασία.

• WISH YOU WERE HERE: Το ομώνυμο κομμάτι έγινε ο παγκόσμιος ύμνος για όποιον νιώθει ότι ο αγαπημένος του άνθρωπος είναι εκεί σωματικά, αλλά η ψυχή του έχει "μουδιάσει" ή χαθεί.

Ο ΣΙΝΤ ΜΠΑΡΕΤ (SYD BARRETT), γεννημένος ως ΡΟΤΖΕΡ ΚΙΘ ΜΠΑΡΕΤ, δεν ήταν απλώς ο

ιδρυτής των ΠΙΝΚ ΦΛΟΪΝΤ· ήταν ο «Τρελός Διαμάντι» (Crazy Diamond) που έδωσε στο συγκρότημα το όνομά του, τον πρώτο του ήχο και την αιώνια πηγή της μελαγχολίας του.

ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΣΤΟ ΚΕΪΜΠΡΙΤΖ

Γεννήθηκε στις 6 Ιανουαρίου 1946 στο Κέιμπριτζ. Ήταν ένα παιδί γεμάτο φως, ταλαντούχο στη ζωγραφική και τη μουσική. Ο θάνατος του πατέρα του όταν ο Σιντ ήταν 14 ετών τον σημάδεψε βαθιά, αλλά η μητέρα του τον ενθάρρυνε να διοχετεύσει τη θλίψη του στην τέχνη. Στο σχολείο γνώρισε τον ΡΟΤΖΕΡ ΓΟΥΟΤΕΡΣ και τον ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΓΚΙΛΜΟΥΡ, με τους οποίους μοιραζόταν το πάθος για τα μπλουζ.

Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΩΝ ΠΙΝΚ ΦΛΟΪΝΤ (1965–1967)

Το 1965, στο Λονδίνο, ο Σιντ ένωσε τους Pink Anderson και Floyd Council (δύο παλιούς μπλουζίστες) για να βαφτίσει τους THE PINK FLOYD SOUND.

• Ο Δημιουργός: Ήταν ο απόλυτος ηγέτης. Έγραψε σχεδόν όλα τα κομμάτια του πρώτου άλμπουμ THE PIPER AT THE GATES OF DAWN (1967).

• Ο Ήχος: Η μουσική του ήταν ένα μείγμα παιδικής αθωότητας, παραμυθιών και ψυχεδελικού πειραματισμού. Χρησιμοποιούσε αναπτήρες Zippo για να παίζει την κιθάρα του (slide), δημιουργώντας απόκοσμους ήχους.

Η ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ (1968)

Η δόξα ήρθε γρήγορα και ο Σιντ δεν άντεξε το βάρος της. Η υπερβολική χρήση LSD, σε συνδυασμό με μια λανθάνουσα ψυχική ασθένεια (πιθανότατα σχιζοφρένεια), τον οδήγησαν στην απομόνωση.

• Στις συναυλίες, συχνά στεκόταν ακίνητος, ξεκουρδίζοντας μία χορδή για ώρες ή κοιτάζοντας το κενό.

• Τον Απρίλιο του 1968, τα υπόλοιπα μέλη του συγκροτήματος αποφάσισαν να συνεχίσουν χωρίς αυτόν, με τον ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΓΚΙΛΜΟΥΡ να παίρνει οριστικά τη θέση του.

Η ΣΟΛΟ ΚΑΡΙΕΡΑ ΚΑΙ Η ΑΠΟΣΥΡΣΗ

Προσπάθησε να βγάλει δύο σόλο άλμπουμ (THE MADCAP LAUGHS και BARRETT), με τη βοήθεια του Γκίλμουρ και του Γουότερς, αλλά η διαδικασία ήταν επίπονη. Ο Σιντ δεν μπορούσε πια να ακολουθήσει δομές.

Το 1972, εγκατέλειψε οριστικά τη μουσική βιομηχανία. Επέστρεψε στο σπίτι της μητέρας του στο Κέιμπριτζ, άλλαξε το όνομά του ξανά σε ΡΟΤΖΕΡ, και πέρασε τα υπόλοιπα 30 χρόνια της ζωής του ζωγραφίζοντας και φροντίζοντας τον κήπο του, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.

ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΚΑΙ Η ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ

Πέθανε στις 7 Ιουλίου 2006 από καρκίνο στο πάγκρεας. Αν και έπαιξε μόνο στον πρώτο δίσκο των ΠΙΝΚ ΦΛΟΪΝΤ, η απουσία του έγινε το κεντρικό θέμα στα μεγαλύτερα έργα τους:

• WISH YOU WERE HERE: Ένας ολόκληρος δίσκος-αφιέρωμα σε αυτόν.

• THE DARK SIDE OF THE MOON: Η θεματική της τρέλας αντλεί έμπνευση από τη δική του κατάρρευση.

ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΠΟΥ ΕΓΙΝΕ ΣΥΜΠΑΝ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΙΝΤ ΣΤΗΝ ΑΙΩΝΙΟΤΗΤΑ ΛΟΝΔΙΝΟ, 1967.

 Ενώ ο κόσμος μάθαινε ακόμα να ακούει rock 'n' roll, μια παρέα φοιτητών αρχιτεκτονικής και ένας χαρισματικός ζωγράφος από το Κέιμπριτζ αποφάσισαν να παίξουν τον ήχο των άστρων. Το THE PIPER AT THE GATES OF DAWN δεν ήταν απλώς ένας δίσκος· ήταν η μεγάλη έκρηξη (Big Bang) της ψυχεδέλειας, με τον ΣΙΝΤ ΜΠΑΡΕΤ στον ρόλο του δημιουργού και του θύματος ταυτόχρονα. Η ΕΝΑΡΞΗ: ASTRONOMY DOMINE Ο δίσκος ξεκινά με το ASTRONOMY DOMINE. Τα παράσιτα του διαστήματος, τα ονόματα των πλανητών που ψιθυρίζονται σαν ξόρκια και η κιθάρα του Σιντ που "κλαίει" με μεταλλικούς ήχους. Εκείνη τη στιγμή, οι Πινκ Φλόιντ σταμάτησαν να είναι μια μπάντα των μπλουζ και έγιναν εξερευνητές του αγνώστου. Ο Σιντ δεν έγραφε στίχους, έγραφε εικόνες: χρώματα που χορεύουν, γάτες που μιλούν (LUCIFER SAM) και σκιάχτρα που στέκονται ακίνητα μέσα στη βροχή (THE SCARECROW). Η ΣΚΙΑ ΤΟΥ "ΤΡΕΛΟΥ ΔΙΑΜΑΝΤΙΟΥ" Όμως, το φως του Σιντ κάηκε πολύ γρήγορα. Η κατάρρευση του 1968 άφησε το συγκρότημα χωρίς τον ηγέτη του, αλλά με μια ανεξάντλητη πηγή έμπνευσης: την απώλεια. Όταν χρόνια αργότερα, το 1975, ο ΝΤΕΪΒΙΝΤ ΓΚΙΛΜΟΥΡ άγγιξε τις τέσσερις εμβληματικές νότες του WISH YOU WERE HERE, δεν έπαιζε απλώς μια μελωδία. Καλούσε το φάντασμα του φίλου του. Η απόσταση ανάμεσα στον "αστρονόμο" Σιντ του 1967 και στον "μουδιασμένο" Pink του 1979 στο COMFORTABLY NUMB, είναι η διαδρομή όλης της ροκ μουσικής. Η ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ Ο Σιντ Μπάρετ έφυγε από τη σκηνή, αλλά δεν έφυγε ποτέ από τη μουσική τους. Είναι ο "Crazy Diamond" που λάμπει σε κάθε σόλο του Γκίλμουρ, είναι ο "lost soul" που κολυμπάει στη γυάλα του WISH YOU WERE HERE. "The child is grown, the dream is gone" Το παιδί μεγάλωσε, το όνειρο χάθηκε, αλλά οι νότες που γεννήθηκαν σε εκείνο το δωμάτιο στο Κέιμπριτζ συνεχίζουν να μας κάνουν να νιώθουμε ότι "πετάμε και πέφτουμε ταυτόχρονα". ASTRONOMY DOMINE (Η Απόλυτη Επιλογή) Είναι το εναρκτήριο λάκτισμα του δίσκου και της καριέρας τους. Γιατί ξεχωρίζει: Ξεκινά με τη φωνή του μάνατζέρ τους, Peter Jenner, να διαβάζει ονόματα πλανητών μέσα από έναν τηλεβόα. Η κιθάρα του Σιντ ακούγεται σαν σήμα από το διάστημα. Η Σημασία: Καθιέρωσε το "Space Rock". Δεν ήταν πια μπλουζ· ήταν μια ηχητική εξερεύνηση του σύμπαντος.

INTERSTELLAR OVERDRIVE (Το Πειραματικό Έπος) Ένα σχεδόν δεκάλεπτο instrumental κομμάτι που γεννήθηκε από έναν αυτοσχεδιασμό. Γιατί ξεχωρίζει: Το εμβληματικό riff της εισαγωγής (που λέγεται ότι ο Σιντ εμπνεύστηκε προσπαθώντας να παίξει το "My Little Red Book" των Love) μετατρέπεται σε ένα χαοτικό, υπνωτικό ταξίδι. Η Σημασία: Ήταν η αποτύπωση των live εμφανίσεών τους στο UFO Club του Λονδίνου, όπου ο ήχος γινόταν ένα με τα φώτα και την έκσταση.

Η Τέχνη της Ανάγκης: Πώς Κατασκευάζαν τη Μπαλαλάικα οι Φτωχοί Ρώσοι Χωρικοί πριν το 190Ο

Πρόλογος

Σε μια εποχή που τα πάντα είναι βιομηχανοποιημένα και ο ήχος έχει γίνει ψηφιακός, αποφάσισα να στρέψω το βλέμμα μου πίσω. Εκεί όπου η μουσική δεν χρειαζόταν ρεύμα ή χρήματα, αλλά μόνο ένα κομμάτι ξύλο και την εφευρετικότητα ενός φτωχού χωρικού. Αυτό το κείμενο είναι ένας φόρος τιμής στους Ρώσους "μουζίκους" του 19ου αιώνα, που με έναν σουγιά και λίγο κερί μέλισσας, έδωσαν φωνή στην ψυχή της υπαίθρου. Ας δούμε πώς μπορούμε, ακόμα και σήμερα, να αναβιώσουμε αυτή την ταπεινή αλλά μεγαλειώδη τέχνη.

1. Η Φιλοσοφία και οι Μονάδες Μέτρησης

Για τον χωρικό, δεν υπήρχαν σχέδια σε χαρτί. Το όργανο έπρεπε να είναι ελαφρύ, να αντέχει στις

Ο ΕΚΛΕΠΤΥΣΜΕΝΟΣ ΔΙΑΒΟΛΟΣ: Η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ BULGAKOV, BAUDELAIRE ΚΑΙ ROLLING STONES

 

 

 Το τραγούδι SYMPATHY FOR THE DEVIL των ROLLING STONES (1968) δεν είναι ένας απλός ροκ ύμνος, αλλά ένα σύνθετο λογοτεχνικό μωσαϊκό. Η γέννησή του οφείλεται στην τυχαία αλλά μοιραία επαφή του MICK JAGGER με το απαγορευμένο αριστούργημα του MIKHAIL BULGAKOV, Ο ΜΑΪΣΤΡΟΣ ΚΑΙ Η ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ, αλλά και στην βαθιά επιρροή της μπωντλερικής αισθητικής. Ο WOLAND ΩΣ

ΤΙΤΛΟΣ: Η ΠΕΤΑΛΟΥΔΑ ΚΑΙ Ο ΖΑΡΑΤΟΥΣΤΡΑ: ΕΝΑΣ ΔΙΟΝΥΣΙΑΚΟΣ ΧΡΗΣΜΟΣ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: Ο ΛΥΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΑΥΤΟΫΠΕΡΒΑΣΗΣ

Πώς μπορεί μια πυκνή και συχνά παρεξηγημένη φιλοσοφία, όπως αυτή του ΦΡΙΝΤΡΙΧ ΝΙΤΣΕ, να τραγουδιέται σε πλατείες και να συγκινεί το κοινό ενός λαϊκού γλεντιού; Η απάντηση βρίσκεται στον τρόπο που ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗΣ και οι ΧΑΪΝΗΔΕΣ προσέγγισαν το έργο του Γερμανού φιλοσόφου. Ο Αποστολάκης δεν μελοποίησε απλώς κείμενα, αλλά μετέφρασε αισθήματα, ντύνοντας τον «Ζαρατούστρα» με την τραχύτητα των βουνών και τη δύναμη της κρητικής παράδοσης. 

Η ΣΧΕΣΗ ΤΟΥ ΤΡΑΓΟΥΔΙΟΥ ΤΩΝ ΧΑΙΝΗΔΩΝ Η ΠΕΤΑΛΟΥΔΑ ΜΕ ΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΤΟΥ ΝΙΤΣΕ

Η ΠΕΤΑΛΟΥΔΑ ΚΑΙ Ο ΖΑΡΑΤΟΥΣΤΡΑ

Στο μεταίχμιο ανάμεσα στο φως και το σκοτάδι, εκεί που τα σύννεφα χαμηλώνουν και το ξεροβόρι δακρύζει, ο άνθρωπος καλείται να χορέψει με το «αστροπελέκι» της δικής του αλήθειας. Το τραγούδι αυτό δεν είναι απλώς ένας στίχος· είναι μια νιτσεϊκή κραυγή που αναζητά τον ΥΠΕΡΑΝΘΡΩΠΟ μέσα από τη συντριβή των παλιών ειδώλων.

Όταν ο Ζαρατούστρα βγαίνει από τη σπηλιά του, δεν φέρνει παρηγοριά, αλλά την ευθύνη της ελευθερίας. Μας θυμίζει πως η «συμπόνια» μπορεί να γίνει φυλακή και πως ο μόνος δρόμος για τα αστέρια περνά από την περήφανη βουτιά στο γκρεμό. Η ΠΕΤΑΛΟΥΔΑ που ξεπροβάλλει στο τέλος, είναι η ψυχή που τόλμησε να σπάσει το γκρίζο κουκούλι της υποκρισίας, αναζητώντας μια χαραυγή που ανήκει μόνο στους τολμηρούς, τους τρελούς και τα παιδιά.

Εχαμηλώσανε τα σύννεφα στα όρη
και δακρυσμένο σεργιανά το ξεροβόρι
ούτε ξερό δεντρί δε βρίσκεται παρέκει
κι εγώ χορεύοντας καλώ τ’ αστροπελέκι.
Από του δράκου τη σπηλιά βγαίνει η μιλιά μου
και φίδια μαύρα κυματίζουν στα μαλλιά μου
μ’ άγρια νύχια ξύνω της ψευτιάς τα λούστρα
εγώ ‘μαι ο μέγας ο προφήτης Ζαρατούστρα.
Πεταλούδα, πεταλούδα χόρεψε στον ουρανό
για να πάρει ο κόσμος χρώμα μες στο γκρίζο δειλινό
πέτα πεταλούδα
Τρέχει σαν δαίμονας ετούτος ο αιώνας
σκλήρυνε η πλάτη μου σαν καύκαλο χελώνας
κάποιος Θεός περνά χορδές, με κάνει λύρα
να τραγουδήσει τη μελλούμενη πλημμύρα
Μιαν ανεμόσκαλα κρατώ στα δυο μου χέρια
όποιοι τολμήσουνε θ’ αγγίξουνε τ’ αστέρια
κι όσοι νοιαστούνε για τη γη και τη σοδειά τους
σκλάβοι θα μείνουνε κι αυτοί και τα παιδιά τους
Πεταλούδα, πεταλούδα, ποιός αντέχει να σε δει
και στης ομορφιάς την πόρτα ποιός γυρίζει το κλειδί
πέτα πεταλούδα
Πες μου πώς θέλεις τον εχθρό σου ν’ αγαπήσεις
άμα το φίλο δεν μπορέσεις να μισήσεις
και πώς ν’ ανοίξεις τα φτερά προς τα ουράνια
αν δε βουτήξεις στο γκρεμό με περηφάνεια.
Ο δυνατός κολυμβητής να μη σε σκιάζει
μα του αδύναμου ο φόβος σε βουλιάζει
και διαλαλώ με του τελάλη τα πνεμόνια
υποκρισία η βοήθεια κι η συμπόνια.
Πεταλούδα, πεταλούδα, στου ονείρου τα κλαδιά
που σ’ αγάπησαν με πάθος οι τρελοί και τα παιδιά
πέτα πεταλούδα
Έχω στο μέτωπο αγκάθινο στεφάνι
με κληματόβεργες πλεξούδα το ‘χω κάνει
σμίγει το αίμα κι ο χυμός απ’ το σταφύλι
σα δυο Θεοί, παλιοί εχθροι, να γίναν φίλοι
Θέλω το δάκρυ το στερνό μου να κυλήσει
πάνω στου κόσμου το κουκούλι, να ραγίσει
να βγει η λεύτερη ψυχή η πεταλούδα
σα χαραυγή μέσα απ’της νύχτας τα βελούδα
Πεταλούδα, πεταλούδα, άλλου κόσμου πεθυμιά
κει που ξένοιαστα τα λάφια παίζουνε στην ποταμιά
πέτα πεταλούδα

1. Ο ΖΑΡΑΤΟΥΣΤΡΑ ΚΑΙ Η ΑΠΟΜΟΝΩΣΗ

Ο Νίτσε χρησιμοποιεί τον Ζαρατούστρα ως το σύμβολο του ανθρώπου που αποσύρεται στα όρη για να βρει την αλήθεια, μακριά από την «αγέλη».

• Στο τραγούδι: «Από του δράκου τη σπηλιά βγαίνει η μιλιά μου». Η σπηλιά και τα βουνά συμβολίζουν την πνευματική απομόνωση και την επαφή με τις πρωτόγονες, σκοτεινές δυνάμεις της φύσης (τα «φίδια στα μαλλιά»), που είναι απαραίτητες για τη γέννηση του νέου ανθρώπου.

2. Η ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΩΝ ΑΝΤΙΘΕΤΩΝ (ΔΙΟΝΥΣΟΣ ΚΑΙ ΑΠΟΛΛΩΝ)

Μια κεντρική νιτσεϊκή έννοια είναι η ένωση του διονυσιακού στοιχείου (πάθος, κρασί, έκσταση) με το απολλώνιο (τάξη, φως).

• Στο τραγούδι: «Σμίγει το αίμα κι ο χυμός απ’ το σταφύλι / σα δυο Θεοί, παλιοί εχθροί, να γίναν φίλοι». Εδώ περιγράφεται η συμφιλίωση των αντιθέτων. Το «αγκάθινο στεφάνι» από κληματόβεργες συνδέει το χριστιανικό μαρτύριο με τη διονυσιακή μέθη, προτείνοντας μια νέα ηθική.

3. Η ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΥΠΟΚΡΙΣΙΑ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΙΚΤΟ

Ο Νίτσε θεωρούσε τον «οίκτο» (pity) ως μια αδυναμία που κρατά την ανθρωπότητα δέσμια της μετριότητας.

• Στο τραγούδι: «Υποκρισία η βοήθεια κι η συμπόνια». Ο στίχος επιτίθεται στην παραδοσιακή ηθική, υποστηρίζοντας ότι η ψευτο-συμπόνια εμποδίζει τον άνθρωπο από το να εξελιχθεί σε ΥΠΕΡΑΝΘΡΩΠΟ ($Übermensch$).

  

  Η εικόνα  αποδίδει τη δύναμη και τον συμβολισμό της μεταμόρφωσης.

  Μπορείς να παρατηρήσεις το αγκάθινο στεφάνι από κληματόβεργες, τη σύζευξη των αντιθέτων μέσω των σταγόνων αίματος και κρασιού, καθώς και τη γιγαντιαία πεταλούδα με τα «αστρικά» φτερά που ξεπροβάλλει προς τη χαραυγή, συμβολίζοντας την απελευθέρωση.

4. Η ΠΕΤΑΛΟΥΔΑ ΚΑΙ Η ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΗ

Στον Ζαρατούστρα, η ψυχή πρέπει να περάσει από στάδια (την καμήλα που υπομένει, το λιοντάρι που επαναστατεί) για να φτάσει στο «παιδί» – την απόλυτη ελευθερία και δημιουργία.

• Στο τραγούδι: Η «πεταλούδα» είναι το σύμβολο της λυτρωμένης ψυχής που σπάει το «κουκούλι» (τους κοινωνικούς και ηθικούς περιορισμούς) για να πετάξει προς το άπειρο. Είναι η «άλλου κόσμου πεθυμιά», η επιθυμία για μια ύπαρξη πέρα από το καλό και το κακό.

5. Ο ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΥΨΟΣ

Ο Νίτσε έγραφε: «Πρέπει να έχεις χάος μέσα σου για να γεννήσεις ένα αστέρι που χορεύει».

• Στο τραγούδι: «Πώς ν’ ανοίξεις τα φτερά προς τα ουράνια / αν δε βουτήξεις στο γκρεμό με περηφάνεια». Η άνοδος απαιτεί την αποδοχή του κινδύνου και της πτώσης. Η «ανεμόσκαλα» προς τα αστέρια είναι ανοιχτή μόνο για όσους τολμούν να απαρνηθούν την ασφάλεια της «σοδειάς» και της γης.

---

ΣΥΝΟΠΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΩΝ

ΣΤΟΙΧΕΙΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙΟΥ	ΝΙΤΣΕΪΚΗ ΕΝΝΟΙΑ
Αγκάθινο στεφάνι από κλήμα	Σύνθεση Χριστιανισμού και Διονυσιασμού
Πεταλούδα	Η τελική μεταμόρφωση / Το Παιδί
Γκρεμός / Αστροπελέκι	Η επικίνδυνη πορεία προς την αυτογνωσία
Φόβος του αδύναμου	Η ηθική των δούλων που φθείρει τον δυνατό
Σκλάβοι της σοδειάς	Ο «Τελευταίος Άνθρωπος» (αυτός που κοιτάζει μόνο την άνεση)

Ο ΖΑΡΑΤΟΥΣΤΡΑ: ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΠΕΡΣΗ ΠΡΟΦΗΤΗ ΣΤΟΝ ΥΠΕΡΑΝΘΡΩΠΟ ΤΟΥ ΝΙΤΣΕ Ο ΖΑΡΑΤΟΥΣΤΡΑ (ή Ζωροάστρης) υπήρξε μια εμβληματική μορφή της αρχαιότητας, ένας Πέρσης προφήτης και ιδρυτής του Ζωροαστρισμού. Ήταν ο πρώτος που εισήγαγε τη δυαρχική αντίληψη για τον κόσμο, περιγράφοντας τη συνεχή μάχη ανάμεσα στο Καλό (Φως) και το Κακό (Σκοτάδι). Αιώνες αργότερα, ο ΦΡΙΝΤΡΙΧ ΝΙΤΣΕ «δανείζεται» αυτή τη μορφή για να γράψει το συγκλονιστικότερο ίσως έργο του, το «Τάδε έφη Ζαρατούστρα». Η επιλογή δεν είναι τυχαία, αλλά βαθιά ειρωνική: Ο Νίτσε επιλέγει τον άνθρωπο που πρώτος χώρισε τον κόσμο σε «καλό» και «κακό», για να γίνει εκείνος που θα καταργήσει αυτές τις έννοιες και θα οδηγήσει την ανθρωπότητα πέρα από τα δεσμά της παραδοσιακής ηθικής. Η ΣΥΝΔΕΣΗ ΜΕ ΤΟΝ ΝΙΤΣΕ ΚΑΙ ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ Στο τραγούδι των ΧΑΪΝΗΔΩΝ, ο Ζαρατούστρα δεν είναι μια ιστορική αναφορά, αλλά ένα σύμβολο πνευματικής επανάστασης. Η σύνδεσή του με τη φιλοσοφία του Νίτσε κωδικοποιείται στα εξής σημεία: Η ΕΞΟΔΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΣΠΗΛΙΑ: Όπως ο νιτσεϊκός Ζαρατούστρα αποσύρεται στα βουνά για να βρει τη σοφία, έτσι και στο τραγούδι «από του δράκου τη σπηλιά βγαίνει η μιλιά μου». Είναι η φωνή εκείνου που έχει κατακτήσει την αλήθεια μέσα από τη μοναξιά και την αυτογνωσία. ΤΟ ΞΥΣΙΜΟ ΤΩΝ «ΛΟΥΣΤΡΩΝ»: Ο Ζαρατούστρα του Νίτσε μισεί την υποκρισία και τις «καθωσπρέπει» κοινωνικές συμβάσεις. Με «άγρια νύχια» ξύνει τα λούστρα της ψευτιάς, αποκαλύπτοντας την ωμή, αλλά αληθινή φύση της ύπαρξης. Ο ΥΠΕΡΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ Η ΠΕΤΑΛΟΥΔΑ: Η πεταλούδα του τραγουδιού είναι η λυτρωμένη ψυχική κατάσταση που οραματίστηκε ο Νίτσε. Είναι ο άνθρωπος που έχει απαρνηθεί τον φόβο, έχει βουτήξει στον γκρεμό με περηφάνεια και έχει μεταμορφωθεί σε κάτι νέο, ελεύθερο και δημιουργικό. Η ΑΠΟΡΡΙΨΗ ΤΟΥ ΟΙΚΤΟΥ: Η φράση «υποκρισία η βοήθεια κι η συμπόνια» απηχεί τη σκληρή κριτική του Νίτσε προς την «ηθική των δούλων», υποστηρίζοντας ότι ο αληθινός σεβασμός κερδίζεται μέσα από τη δύναμη και την αυτονομία, όχι μέσα από τον οίκτο που υποτιμά τον άλλον. ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ «ΤΑΔΕ ΕΦΗ ΖΑΡΑΤΟΥΣΤΡΑ» ΠΟΥ «ΚΟΥΜΠΩΝΟΥΝ» ΜΕ ΤΟΥΣ ΣΤΙΧΟΥΣ Για τον κίνδυνο και το ύψος: «Ο άνθρωπος είναι ένα σχοινί τεντωμένο ανάμεσα στο κτήνος και τον Υπεράνθρωπο — ένα σχοινί πάνω από μια άβυσσο. Το να περάσεις απέναντι είναι επικίνδυνο...» (Αντιστοιχία: «Πώς ν’ ανοίξεις τα φτερά προς τα ουράνια / αν δε βουτήξεις στο γκρεμό με περηφάνεια») Για τη μεταμόρφωση: «Πρέπει να έχεις χάος μέσα σου για να μπορέσεις να γεννήσεις ένα αστέρι που χορεύει.» (Αντιστοιχία: «Κι εγώ χορεύοντας καλώ τ’ αστροπελέκι») Για την ελευθερία: «Θέλετε να πετάξετε ψηλά; Τότε πρέπει να μάθετε πρώτα να στέκεστε, να περπατάτε, να τρέχετε και να χορεύετε. Δεν μαθαίνει κανείς να πετάει πετώντας.» (Αντιστοιχία: «Να βγει η λεύτερη ψυχή η πεταλούδα») Το Gemini είπε Η επιτυχία του ΔΗΜΗΤΡΗ ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗ έγκειται στο γεγονός ότι δεν προσπάθησε να κάνει ένα «μάθημα φιλοσοφίας», αλλά μετέτρεψε την υπαρξιακή αγωνία του Νίτσε σε έναν διονυσιακό, λαϊκό χρησμό. Ακολουθεί η εισαγωγή για τη δημοσίευσή σου: Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΠΟΥ ΕΓΙΝΕ ΧΟΡΟΣ: Ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗΣ ΚΑΙ Ο ΝΙΤΣΕΪΚΟΣ ΛΥΡΙΣΜΟΣ Πώς μπορεί μια πυκνή, «δύσκολη» και συχνά παρεξηγημένη φιλοσοφία, όπως αυτή του ΦΡΙΝΤΡΙΧ ΝΙΤΣΕ, να τραγουδιέται σε πλατείες και να συγκινεί το κοινό ενός λαϊκού γλεντιού; Η απάντηση βρίσκεται στον τρόπο που ο ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗΣ και οι ΧΑΪΝΗΔΕΣ προσέγγισαν το έργο του Γερμανού φιλοσόφου. Ο Αποστολάκης δεν μελοποίησε κείμενα, αλλά μετέφρασε αισθήματα. Πήρε τον «Ζαρατούστρα» και τον έντυσε με την τραχύτητα των βουνών και τη δύναμη της κρητικής παράδοσης. Κατάφερε να αποδείξει ότι οι έννοιες του «Υπερανθρώπου», της «αυτοϋπέρβασης» και του «γκρεμού» δεν ανήκουν μόνο στα σκονισμένα ράφια των βιβλιοθηκών, αλλά είναι βιώματα καθημερινά. Μέσα από τη μουσική του, η νιτσεϊκή θεωρία αποκτά σάρκα και οστά: Ο ρυθμός γίνεται ο χορός πάνω από την άβυσσο. Ο στίχος γίνεται το αγκάθινο στεφάνι που ανθίζει. Η ερμηνεία γίνεται η κραυγή της πεταλούδας που σπάει το κουκούλι της. Είναι μια υπενθύμιση ότι η αληθινή τέχνη, όπως και η αληθινή φιλοσοφία, δεν σκοπεύει να μας καθησυχάσει, αλλά να μας «ξυπνήσει», καλώντας μας να γίνουμε οι δημιουργοί της δικής μας μοίρας.

ΤΟ ΘΗΡΙΟ ΕΝΤΟΣ: ΜΙΑ ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΔΙΧΑΣΜΟΥ (1)

Η ανθρώπινη ψυχή ανέκαθεν αποτελούσε ένα πεδίο μάχης ανάμεσα στο φως και το σκοτάδι, τη λογική και το ένστικτο. Αυτή η οντολογική σύγκρουση παίρνει σάρκα και οστά μέσα από δύο εμβληματικά έργα: το τραγούδι «Η ΤΙΓΡΗ» του ΔΗΜΗΤΡΗ ΑΠΟΣΤΟΛΑΚΗ και το διήγημα «Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΠΟΥ

Ο ΔΕΣΜΟΣ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ ΜΕ ΤΗ ΣΚΙΑ: Η ΜΟΙΡΑΙΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΕ ΤΟΝ ΕΤΕΡΟ ΕΑΥΤΟ

 

 

 ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ (ΣΕ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ) DER DOPPELGÄNGER Ακίνητη είναι η νύχτα, οι δρόμοι σωπαίνουν, Σε αυτό το σπίτι κατοικούσε η αγαπημένη μου· Εκείνη έχει φύγει από την πόλη προ πολλού, Όμως το σπίτι στέκει ακόμα

Η ΜΟΥΣΙΚΗ ΤΗΣ ΑΝΑΜΠΕΛ ΛΗ: ΜΙΑ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΣΥΝΘΕΣΗΣ

Η «ΑΝΑΜΠΕΛ ΛΗ» είναι ίσως το ποίημα του Πόε με τις περισσότερες μελοποιήσεις παγκοσμίως. Αυτό δεν είναι τυχαίο. Ο απίστευτος ρυθμός και η μουσικότητα του πρωτότυπου κειμένου λειτουργούν ως

The Foggy Dew: Ο Ύμνος της Ιρλανδικής Ψυχής και η Φωνή της Sinéad O’Connor

 

The Foggy Dew: Ο Ύμνος της Ιρλανδικής Ψυχής και η Φωνή της Sinéad O’Connor 

Το "The Foggy Dew" δεν είναι απλώς ένα τραγούδι· είναι η ζωντανή ιστορία της Ιρλανδίας, ένας ύμνος που συμπυκνώνει τον πόνο, την περηφάνια και τον αγώνα για την ελευθερία. Αν και υπάρχουν πολλές

ΜΟΥΣΙΚΗ ΙΕΡΟΤΕΛΕΣΤΙΑ: ΑΠΟ ΤΟΝ RAVEL ΚΑΙ ΤΟΝ MILES DAVIS ΣΤΗΝ ΨΥΧΕΔΕΛΕΙΑ ΤΟΥ WHITE RABBIT (2)

Η Γκρέις Σλικ δεν ήταν μια απλή τραγουδίστρια, ήταν μια γυναίκα που δεν σήκωνε μύγα στο σπαθί της. Είτε έβριζε την υψηλή κοινωνία στο Μουσείο Whitney, είτε προκαλούσε τους αστυνομικούς, το έκανε με ένα θράσος που οι περισσότεροι ριζοσπάστες της εποχής δεν τολμούσαν ούτε να ονειρευτούν. Αυτή η «τρέλα» βγήκε με τον πιο εμβληματικό τρόπο στο Woodstock το 1969. Ανέβηκαν στη σκηνή στις 8 το πρωί, μέσα στις λάσπες και την κούραση, με την Γκρέις να φωνάζει στο πλήθος: «Εντάξει φίλοι, ώρα για την πρωινή μουσική των μανιακών». Εκεί, μέσα στο πρωινό φως, η ερμηνεία της στο "White Rabbit" ακούστηκε σαν θρησκευτική εμπειρία.

Είναι πραγματικά συναρπαστικό το πώς κατάφερε να συνθέσει έναν από τους πιο αναγνωρίσιμους ύμνους της δεκαετίας του '60, αντλώντας έμπνευση από δύο φαινομενικά ετερόκλητα έργα της κλασικής μουσικής και της τζαζ: το BOLÉRO του Μωρίς Ραβέλ (1928) και το άλμπουμ SKETCHES OF SPAIN του Μάιλς Ντέιβις (1960). Αυτή η σύνδεση δεν είναι απλώς μια μουσική υποσημείωση, αλλά η καρδιά της καλλιτεχνικής της ιδιοφυΐας.

Η Σύνδεση με το "Boléro" του Ραβέλ: Η Δομή της Κλιμάκωσης

Η Σλικ, θέλοντας να ξεφύγει από τις συνηθισμένες δομές, υιοθέτησε τον επαναλαμβανόμενο, στρατιωτικό ρυθμό του Boléro. Το έργο του Ραβέλ χτίζεται μέσα από ένα ατελείωτο crescendo που καταλήγει σε μια εκκωφαντική κορύφωση. Στο "White Rabbit", επέβαλε αυτόν τον αυστηρό, υπνωτικό ρυθμό στο μπάσο και το ταμπούρο. Το τραγούδι ξεκινά ήρεμα και, καθώς προχωρά, η ένταση αυξάνεται σταδιακά, κάνοντας τη μουσική να ακούγεται πιο «επικίνδυνη» και επιβλητική.

Η Σύνδεση με το "Sketches of Spain" του Μάιλς Ντέιβις: Το Χρώμα και η Ατμόσφαιρα

Από τον Μάιλς Ντέιβις, η Σλικ δανείστηκε τη μελαγχολική και εξωτική ατμόσφαιρα. Έχοντας ακούσει το άλμπουμ επί ώρες, υιοθέτησε τις ισπανικές κλίμακες, δίνοντας στο κομμάτι έναν σκοτεινό και ελαφρώς απειλητικό χαρακτήρα. Η φωνή της δεν τραγουδούσε απλώς, αλλά λειτουργούσε σαν ένα όργανο που δημιουργούσε μια ατμόσφαιρα έντασης, ξεφεύγοντας από τις συνηθισμένες ποπ μελωδίες.

Η Σύνθεση: Μυαλό και Κότσια

Η Γκρέις Σλικ πήρε το κύρος του Ραβέλ και την κουλτούρα του Μάιλς Ντέιβις και τα χρησιμοποίησε ως «δούρειο ίππο» για να βάλει την επανάσταση των hippies στα σπίτια όλης της Αμερικής. Χρησιμοποίησε το παραμύθι της Αλίκης για να ξεμπροστιάσει την υποκρισία των γονιών της, που διάβαζαν στα παιδιά τους για περίεργα μανιτάρια και μαγικά φίλτρα, αλλά μετά σοκάρονταν με τη γενιά των 60s.

Στο τέλος, το "Feed your head" που ούρλιαζε στη σκηνή του Woodstock, δεν ήταν μόνο για τις ουσίες· ήταν μια προτροπή να ανοίξει ο κόσμος το μυαλό του, να διαβάσει και να σταματήσει να υπακούει τυφλά. Ήταν η στιγμή που η Γκρέις Σλικ απέδειξε ότι μπορείς να είσαι και διαβασμένη και επικίνδυνη ταυτόχρονα.

ΕΤΟΣ	ΕΡΓΟ	ΣΗΜΑΣΙΑ
1928	Μωρίς Ραβέλ – BOLÉRO	Εισάγει τη δομή του ασταμάτητου crescendo.
1960	Μάιλς Ντέιβις – SKETCHES OF SPAIN	Φέρνει τις ισπανικές κλίμακες στη δυτική ποπ/τζαζ κουλτούρα.
1965	Γκρέις Σλικ – WHITE RABBIT	Συνδυάζει τις δύο παραπάνω επιρροές σε ένα ροκ κομμάτι.
1967	Κυκλοφορία του single.	Το τραγούδι γίνεται ο ύμνος της ψυχεδέλειας.

ΠΗΓΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 

 Στην εισαγωγή και στα πρώτα κεφάλαια του βιβλίου της "Somebody to Love? A Rock-and-Roll Memoir" (1998), η Γκρέις Σλικ περιγράφει την ατμόσφαιρα της εποχής και τις επιρροές της. Συγκεκριμένα για τη σύνθεση του White Rabbit, αναφέρει: Η έμπνευση: Έγραψε το τραγούδι σε ένα παλιό πιάνο στο οποίο έλειπαν πλήκτρα, στο σπίτι της στο Σαν Φρανσίσκο. Ο Miles Davis: Επιβεβαιώνει ότι άκουγε ασταμάτητα το άλμπουμ Sketches of Spain και ήθελε να μεταφέρει αυτόν τον «ισπανικό» ήχο στο ροκ, κάτι που ήταν τελείως ξένο για την τότε μουσική σκηνή. Ο Ravel: Εξηγεί ότι η δομή του τραγουδιού βασίστηκε στο Boléro, επειδή την γοήτευε ο τρόπος που ένα μουσικό θέμα μπορεί να ξεκινά από έναν σχεδόν ανεπαίσθητο ψίθυρο και να καταλήγει σε μια πανίσχυρη ηχητική έκρηξη. Η ίδια τονίζει ότι η χρήση αυτών των κλασικών και τζαζ στοιχείων ήταν ένας συνειδητός τρόπος να δώσει βάθος και μια αίσθηση «σοβαρότητας» ή «ιεροτελεστίας» στην ψυχεδελική μουσική των Jefferson Airplane.