Ο ΠΟΔΟΝΙΦΤΗΣ είναι ένα από τα ιστορικότερα ρέματα της Αττικής, ένας φυσικός αγωγός που για αιώνες διαμόρφωνε το τοπίο στα βορειοανατολικά προάστια της Αθήνας. Το όνομά του, μάλιστα, είναι ιδιαίτερα γλαφυρό: προέρχεται από το γεγονός ότι το νερό του ήταν τόσο λίγο και ρηχό σε ορισμένα σημεία, που επέτρεπε στους περαστικούς απλώς να «νίβουν» (να πλένουν) τα πόδια τους.
Ας δούμε την πορεία του μέσα στον χρόνο και στον χώρο:
ΑΠΟ ΠΟΥ ΠΗΓΑΖΕ; (ΟΙ ΠΗΓΕΣ)
Ο Ποδονίφτης πηγάζει από τις νότιες πλαγιές του ΠΕΝΤΕΛΙΚΟΥ ΟΡΟΥΣ. Οι κύριοι κλάδοι του ξεκινούν από την περιοχή της Πεντέλης και των Βριλησσίων. Καθώς κατηφορίζει, ενισχύεται από τη γνωστή ΡΕΜΑΤΙΑ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ, η οποία αποτελεί τον κεντρικό του τροφοδότη.
ΠΟΙΑ ΗΤΑΝ Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΤΟΥ ΚΑΙ ΠΟΥ ΚΑΤΕΛΗΓΕ;
Στην αρχική του, φυσική μορφή, ο Ποδονίφτης διέσχιζε μια τεράστια έκταση:
Ξεκινούσε από το ΧΑΛΑΝΔΡΙ (όπου είδαμε και τις φωτογραφίες του 1920).
Περνούσε από τη ΦΙΛΟΘΕΗ και την ΚΑΠΠΑΔΟΚΙΑ (Νέα Ιωνία).
Διέσχιζε τη ΝΕΑ ΧΑΛΚΗΔΟΝΑ και τα ΠΑΤΗΣΙΑ.
ΚΑΤΑΛΗΞΗ: Κατέληγε στον ΚΗΦΙΣΟ ΠΟΤΑΜΟ, όντας ένας από τους σημαντικότερους παραποτάμους του. Μαζί με τον Κηφισό, τα νερά του έφταναν τελικά στον Φαληρικό Όρμο.
ΤΩΡΑ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ; (Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ)
Η εικόνα του Ποδονίφτη σήμερα είναι δραματικά διαφορετική από εκείνη του Χαράλαμπου Γκούβα:
ΥΠΟΓΕΙΟΠΟΙΗΣΗ: Το μεγαλύτερο μέρος του ρέματος έχει μπαζωθεί ή εγκιβωτιστεί (έχει κλειστεί σε τσιμεντένιους αγωγούς) κάτω από δρόμους και πολυκατοικίες κατά τις δεκαετίες του '50, '60 και '70.
ΑΝΟΙΧΤΑ ΤΜΗΜΑΤΑ: Σήμερα, ο Ποδονίφτης παραμένει «ζωντανός» και ορατός μόνο σε λίγα σημεία:
Στη ΡΕΜΑΤΙΑ ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΥ, όπου αποτελεί έναν προστατευμένο πνεύμονα πρασίνου.
Σε ένα μικρό τμήμα στη ΦΙΛΟΘΕΗ.
Σε ένα τμήμα περίπου 1,5 χιλιομέτρου στα σύνορα ΝΕΑΣ ΙΩΝΙΑΣ και ΝΕΑΣ ΦΙΛΑΔΕΛΦΕΙΑΣ (περιοχή Περισσού), το οποίο έχει χαρακτηριστεί ως περιοχή ιδιαίτερου περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος.
ΟΔΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ: Πολλές σύγχρονες οδοί έχουν κατασκευαστεί ακριβώς πάνω από την παλιά του κοίτη. Για παράδειγμα, η οδός που φέρει το όνομά του στη Νέα Χαλκηδόνα μαρτυρά την υπόγεια παρουσία του.
ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΑ: Παρά την υπογειοποίηση, ο Ποδονίφτης παραμένει ενεργός υδρολογικά. Σε περιπτώσεις έντονων βροχοπτώσεων, το ρέμα «θυμάται» την παλιά του κοίτη, γεγονός που συχνά προκαλεί πλημμυρικά φαινόμενα στις περιοχές από όπου διέρχεται υπογείως.
ΧΑΛΑΝΔΡΙ 1920: ΑΝΑΨΥΧΗ ΣΤΙΣ ΟΧΘΕΣ ΤΟΥ ΠΟΔΟΝΗΦΤΗ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΟΣ: ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΓΚΟΥΒΑΣ
Στην κορυφή αυτής της σπάνιας καρτ-ποστάλ, η λεζάντα «ΕΞΟΧΑΙ ΑΤΤΙΚΗΣ. ΧΑΛΑΝΔΡΙΟΝ. Η
