14.ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΠΥΘΟΚΛΗ: ΤΑ ΜΕΤΕΩΡΑ ΚΑΙ Η ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΗΣ ΑΤΑΡΑΞΙΑΣ

Στην επιστολή αυτή, ο Δάσκαλος απευθύνεται στον νεαρό Πυθοκλή, εξηγώντας ότι η γνώση των μετεωρολογικών φαινομένων έχει έναν και μοναδικό σκοπό: την ΑΤΑΡΑΞΙΑ και τη σταθερή πεποίθηση.

1. Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ ΤΩΝ ΜΕΤΕΩΡΩΝ

Για τον Επίκουρο, δεν αναζητούμε την "απόλυτη" αλήθεια στα ουράνια σώματα για χάρη της περιέργειας. Η μελέτη των μετεώρων (εκλείψεις, κεραυνοί, άνεμοι) σκοπεύει στην απαλλαγή από τον φόβο. Αν πιστέψουμε ότι τα φαινόμενα αυτά οφείλονται σε θεούς, τότε θα ζούμε σε διαρκή τρόμο.

2. Η ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΠΟΛΛΑΠΛΩΝ ΑΙΤΙΩΝ

Εδώ βρίσκεται η μεγάλη καινοτομία: Για τα φαινόμενα που δεν μπορούμε να παρατηρήσουμε από κοντά, αποδεχόμαστε ΟΛΕΣ τις εξηγήσεις που δεν αντιφάσκουν με τις αισθήσεις μας.

• Μια έκλειψη ηλίου μπορεί να συμβαίνει επειδή ο ήλιος σβήνει, ή επειδή κάτι μπαίνει μπροστά του.

• Όσο και οι δύο εξηγήσεις είναι φυσικές, τις αποδεχόμαστε.

"Όποιος επιλέγει μία μόνο εξήγηση και απορρίπτει τις άλλες που είναι εξίσου πιθανές, εγκαταλείπει τη φυσιολογία και ξεπέφτει στον μύθο."

3. ΤΑ ΟΥΡΑΝΙΑ ΣΩΜΑΤΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΘΕΟΙ

Ο Επίκουρος ξεκαθαρίζει ότι ο ήλιος, η σελήνη και τα άστρα δεν έχουν δική τους βούληση ούτε είναι θεότητες. Κινούνται βάσει των φυσικών νόμων που θεσπίστηκαν κατά τη δημιουργία των κόσμων. Η τάξη που βλέπουμε δεν είναι αποτέλεσμα θεϊκού σχεδιασμού, αλλά της φύσης των ατόμων.

4. ΚΕΡΑΥΝΟΙ ΚΑΙ ΣΕΙΣΜΟΙ

Δεν είναι ο Δίας που ρίχνει κεραυνούς. Οι κεραυνοί είναι αποτέλεσμα της τριβής των σύννεφων ή της συμπίεσης του αέρα. Ομοίως, οι σεισμοί οφείλονται στην κίνηση της γης ή του αέρα στα υπόγεια κενά. Η γνώση αυτών των αιτιών είναι το φάρμακο κατά της δεισιδαιμονίας.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΟΛΗΣ

Ο Επίκουρος συμβουλεύει τον Πυθοκλή να μελετά αυτά τα δόγματα, γιατί μόνο έτσι θα μπορέσει να ξεπεράσει τις λεπτομέρειες και να δει τη συνολική εικόνα του κόσμου, ζώντας μια ζωή ελεύθερη από ταραχές.

ΧΑΙΡΕΤΕ ΚΑΙ ΜΕΜΝΗΣΘΕ ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ

---

ΠΗΓΕΣ

• ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ, Επιστολή προς Πυθοκλή.

• ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ, Επίκουρος, η αληθινή όψη του αρχαίου κόσμου.

• ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ, Η Μέθοδος των Πολλαπλών Αιτιών.

• Ν. Μ. ΣΚΟΥΤΕΡΟΠΟΥΛΟΣ, Επίκουρος - Επιστολή προς Πυθοκλή, Εκδόσεις Στιγμή.