4.ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΡΙΤΟ: ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΟΥ ΚΗΠΟΥ – ΜΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΙΣΩΝ

ΟΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΤΟΥ ΔΑΣΚΑΛΟΥ

Ο Επίκουρος δεν ήταν μόνος. Γύρω του συγκεντρώθηκαν προσωπικότητες που συνέβαλαν καθοριστικά στη διαμόρφωση του συστήματος.

• ΜΗΤΡΟΔΩΡΟΣ Ο ΛΑΜΨΑΚΗΝΟΣ (330-277 π.χ.χ.): Ο επιφανέστερος των μαθητών και «δεύτερος Επίκουρος». Υπήρξε ο στενότερος φίλος του Δασκάλου, ο οποίος μερίμνησε στη διαθήκη του για την ανατροφή των παιδιών του Μητρόδωρου. Το έργο του ήταν τεράστιο, με τίτλους όπως

  Περί πλούτου και Περί μεταβολής.

• ΕΡΜΑΡΧΟΣ Ο ΜΥΤΙΛΗΝΑΙΟΣ: Ο πιστός διάδοχος που ανέλαβε τη σχολαρχία μετά τον θάνατο του Επίκουρου. Το έργο του στράφηκε κατά του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη, υπερασπιζόμενος την εμπειρική γνώση.

• ΠΟΛΥΑΙΝΟΣ Ο ΛΑΜΨΑΚΗΝΟΣ: Ένας διακεκριμένος γεωμέτρης που εγκατέλειψε τα αφηρημένα μαθηματικά για να ακολουθήσει τον επικούρειο δρόμο της αλήθειας.

• ΚΩΛΩΤΗΣ Ο ΛΑΜΨΑΚΗΝΟΣ: Ο αγαπημένος και ενθουσιώδης μαθητής, γνωστός για το έργο του Περί του ότι κατά τα των άλλων φιλοσόφων δόγματα ουδέ ζην εστί (Ότι με τις θεωρίες των άλλων φιλοσόφων δεν μπορείς ούτε να ζήσεις).

Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΟΥΛΩΝ

Ο Κήπος υπήρξε η πρώτη φιλοσοφική σχολή που αναγνώρισε την πνευματική αξία των γυναικών και των δούλων, εντάσσοντάς τους ως ισότιμα μέλη στην αναζήτηση της ευδαιμονίας.

• ΛΕΟΝΤΙΟΝ: Μια εμβληματική μορφή, εταίρα που έγινε φιλόσοφος. Συνέγραψε το έργο Κριτική για τον Θεόφραστο, αποδεικνύοντας ότι η φιλοσοφική οξύνοια δεν έχει φύλο.

• ΘΕΜΙΣΤΑ: Σύζυγος του Λεοντέα, την οποία ο Επίκουρος εκτιμούσε βαθύτατα για τη σοφία της.

• ΜΥΣ, ΦΑΙΔΡΙΩΝ ΚΑΙ ΝΙΚΙΑΣ: Δούλοι του Επίκουρου που φιλοσοφούσαν δίπλα του. Ο Δάσκαλος τους απελευθέρωσε στη διαθήκη του, αναγνωρίζοντας έμπρακτα την ανθρώπινη αξιοπρέπειά τους.

ΟΙ ΜΕΤΑΓΕΝΕΣΤΕΡΟΙ ΦΑΡΟΙ

Μετά την κλασική εποχή, ο Επικουρισμός εξαπλώθηκε στη Ρώμη και την Ανατολή, αναδεικνύοντας σπουδαίους στοχαστές.

• ΦΙΛΟΔΗΜΟΣ Ο ΓΑΔΑΡΗΝΟΣ (1ος αι. π.χ.χ.): Έδρασε στη Νεάπολη και τη Ρώμη. Χάρη στους παπύρους που βρέθηκαν στο ΕΡΚΟΥΛΑΝΟΥΜ, έχουμε σήμερα πρόσβαση σε έργα του για τη μουσική, τη ρητορική και τον θάνατο.

• ΔΙΟΓΕΝΗΣ ΟΙΝΟΑΝΔΕΑΣ (3ος αι. μ.χ.): Ένας πλούσιος Επικούρειος που, θέλοντας να σώσει τους συνανθρώπους του από την άγνοια, έχτισε μια τεράστια στοά στην πόλη του, χαράσσοντας πάνω στους τοίχους τις αρχές της φιλοσοφίας. Η «Μεγάλη Επιγραφή στα Οινόανδα» είναι το μεγαλύτερο φιλοσοφικό κείμενο που σώζεται σε πέτρα.

• ΔΙΟΓΕΝΗΣ ΛΑΕΡΤΙΟΣ (3ος αι. μ.χ.): Ο βιογράφος στον οποίο οφείλουμε το 10ο βιβλίο του, την πιο πολύτιμη πηγή για τον βίο και τις επιστολές του Επίκουρου.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

Ο Κήπος δεν ήταν μια σχολή απομονωμένων διανοουμένων, αλλά μια ζωντανή απόδειξη ότι η φιλοσοφία μπορεί να ενώσει τους ανθρώπους πέρα από κοινωνικούς φραγμούς. Η κληρονομιά αυτών των προσωπικοτήτων μας θυμίζει ότι η ευτυχία είναι συλλογική υπόθεση και απαιτεί ειλικρινή φιλία.

ΧΑΙΡΕΤΕ ΚΑΙ ΜΕΜΝΗΣΘΕ ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ

---

ΠΗΓΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΤΡΙΤΟΥ

• ΔΙΟΓΕΝΗΣ ΛΑΕΡΤΙΟΣ, Βίοι Φιλοσόφων, Βιβλίο Χ.

• Α. ΚΟΕΝ, Η φιλοσοφία του Επίκουρου. Άτομα, Ηδονή, Αρετή, Εκδόσεις Θύραθεν.

• ΧΡ. ΓΙΑΠΙΤΖΑΚΗΣ, Επικουρίων Δόξαι, Εκδόσεις Βερέττα.

• Ν. Μ. ΣΚΟΥΤΕΡΟΠΟΥΛΟΣ, Επίκουρος, Εκδόσεις Στιγμή.

• ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ, Επικούρειοι Φιλόσοφοι - Ιστορικά Στοιχεία.