3.ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΔΕΥΤΕΡΟ: Η ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΤΟΥ ΚΗΠΟΥ

Η ΙΔΡΥΣΗ ΚΑΙ Η ΑΡΧΑΙΑ ΑΚΜΗ

Η Επικούρεια Σχολή, γνωστή ως ΚΗΠΟΣ, ιδρύθηκε το 304 π.χ. στην Αθήνα. Δεν ήταν απλώς μια ακαδημαϊκή σχολή, αλλά μια βιωματική κοινότητα φίλων που εφάρμοζαν καθημερινά τη φιλοσοφία της αταραξίας. Για 700 συνεχή έτη, ο Κήπος παρέμεινε ενεργός, αποτελώντας ένα καταφύγιο λογικής και ανθρωπισμού μέσα σε έναν κόσμο γεμάτο δεισιδαιμονίες και πολιτικές ταραχές.

Ο ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ φρόντισε για τη διαδοχή του μέσω της διαθήκης του, ορίζοντας τον ΕΡΜΑΡΧΟ ως πρώτο σχολάρχη. Η αλυσίδα των σχολαρχών (Πολύστρατος, Διονύσιος, Βασιλείδης, Απολλόδωρος, Ζήνων ο Σιδώνιος κ.α.) κράτησε τη φλόγα αναμμένη μέχρι τους ύστερους ρωμαϊκούς χρόνους, λαμβάνοντας μάλιστα τη στήριξη φωτισμένων αυτοκρατόρων όπως ο ΑΔΡΙΑΝΟΣ και ο ΜΑΡΚΟΣ ΑΥΡΗΛΙΟΣ.

Ο ΜΕΣΑΙΩΝΑΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

Με την επικράτηση του θρησκευτικού δογματισμού, η Επικούρεια φιλοσοφία υπέστη τη σκληρότερη συκοφαντία και δίωξη. Για πάνω από χίλια χρόνια, τα έργα του Δασκάλου θεωρήθηκαν "επικίνδυνα" και "ασεβή", με αποτέλεσμα να χαθεί ο κύριος όγκος της τεράστιας βιβλιογραφίας του.

Ωστόσο, η αλήθεια δεν χάνεται. Κατά την Αναγέννηση, φωτισμένα πνεύματα όπως ο LORENZO VALLA και ο PIERRE GASSENDI επανέφεραν τα επικούρεια κείμενα στο προσκήνιο. Ο Gassendi, ειδικότερα, κατάφερε να συμβιβάσει την ατομική θεωρία με τη σκέψη της εποχής του, ανοίγοντας τον δρόμο για τη σύγχρονη επιστήμη.

Ο ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΑΝΑΒΙΩΣΗ

Στον Διαφωτισμό, ο Επικουρισμός έγινε το θεμέλιο της πολιτικής και κοινωνικής ελευθερίας. Ο THOMAS JEFFERSON, συντάκτης της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ, δήλωνε με υπερηφάνεια: «Είμαι Επικούρειος». Για τον Jefferson, η «επιδίωξη της ευτυχίας» ήταν ένα αναπαλλοτρίωτο ανθρώπινο δικαίωμα, άμεσα συνδεδεμένο με τη διδασκαλία του Κήπου.

Στη σύγχρονη Ελλάδα, ο καθηγητής ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ ήταν εκείνος που το 1954, με το εμβληματικό του έργο, «έσπασε» τη σιωπή αιώνων και παρουσίασε την αληθινή όψη του Επίκουρου. Σήμερα, στον 21ο αιώνα, η ίδρυση νέων Κήπων (Θεσσαλονίκη, Αθήνα, Χαλκίδα, Τρίκαλα, Σίδνεϋ) αποδεικνύει ότι ο λόγος του Δασκάλου είναι πιο επίκαιρος από ποτέ.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

Η ιστορία του Κήπου είναι μια ιστορία αντοχής της λογικής απέναντι στο σκοτάδι. Παρά τη συστηματική διαστρέβλωση, η Επικούρεια φιλοσοφία συνεχίζει να προσφέρει μια ολοκληρωμένη στρατηγική ζωής για κάθε άνθρωπο που αναζητά την ελευθερία και την ευτυχία μέσα από τη γνώση.

ΧΑΙΡΕΤΕ ΚΑΙ ΜΕΜΝΗΣΘΕ ΤΑ ΔΟΓΜΑΤΑ

---

ΠΗΓΕΣ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ ΔΕΥΤΕΡΟΥ

• ΔΙΟΓΕΝΗΣ ΛΑΕΡΤΙΟΣ, Βίοι Φιλοσόφων, Βιβλίο Χ.

• ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΘΕΟΔΩΡΙΔΗΣ, Επίκουρος, η αληθινή όψη του αρχαίου κόσμου, Εκδόσεις ΕΣΤΙΑ.

• THOMAS JEFFERSON, Επιστολή προς William Short (1819).

• ΛΕΩΝΙΔΑΣ Α. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ, Ιστορία της Επικούρειας Φιλοσοφίας.

• ΧΡ. ΓΙΑΠΙΤΖΑΚΗΣ, Επικουρίων Δόξαι, Εκδόσεις Βερέττα.

• Ν. Μ. ΣΚΟΥΤΕΡΟΠΟΥΛΟΣ, Επίκουρος, Εκδόσεις Στιγμή.