5. Η ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΚΥΝΙΣΜΟΥ: ΑΠΟ ΤΟ ΠΙΘΑΡΙ ΣΤΗ ΣΤΩΙΚΗ ΣΤΟΑ

Ζήνων ὁ Κιτιεύς 

Ο Κυνισμός δεν έσβησε με τον θάνατο των μεγάλων του εκπροσώπων· αντίθετα, μεταμορφώθηκε και αποτέλεσε τη μαγιά για ένα από τα σημαντικότερα φιλοσοφικά ρεύματα της ανθρωπότητας: τον ΣΤΩΙΚΙΣΜΟ.

Η ΓΕΦΥΡΑ ΤΟΥ ΖΗΝΩΝΑ Ο ιδρυτής του Στωικισμού, ο ΖΗΝΩΝ Ο ΚΙΤΙΕΥΣ, έφτασε στην Αθήνα ως ναυαγός και το πρώτο πράγμα που έκανε ήταν να καθίσει σε ένα βιβλιοπωλείο και να διαβάσει τα «Απομνημονεύματα» του Ξενοφώντα για τον Σωκράτη. Ενθουσιασμένος, ρώτησε τον βιβλιοπώλη πού μπορεί να βρει τέτοιους ανθρώπους. Εκείνη τη στιγμή περνούσε από μπροστά τους ο ΚΡΑΤΗΣ Ο ΘΗΒΑΙΟΣ. Ο βιβλιοπώλης έδειξε τον Κυνικό φιλόσοφο και είπε: «Ακολούθησε αυτόν».

ΤΙ ΚΡΑΤΗΣΕ Ο ΣΤΩΙΚΙΣΜΟΣ Ο Ζήνων μαθήτευσε δίπλα στον Κράτη και υιοθέτησε τις βασικές αρχές του Κυνισμού, τις οποίες αργότερα «εξευγένισε» στη δική του σχολή:

• Η Αρετή ως μοναδικό αγαθό: Η ιδέα ότι τίποτα άλλο δεν έχει σημασία πέρα από τον χαρακτήρα μας.

• Η Απάθεια: Η ικανότητα να παραμένει κανείς ανεπηρέαστος από τις εξωτερικές συνθήκες (πλούτο, πόνο, θάνατο).

• Ο Κοσμοπολιτισμός: Η πεποίθηση ότι όλοι οι άνθρωποι είναι αδέλφια και ανήκουν στην ίδια παγκόσμια κοινότητα.

Ο ΚΥΝΙΣΜΟΣ ΣΤΟΥΣ ΡΩΜΑΪΚΟΥΣ ΧΡΟΝΟΥΣ Αιώνες αργότερα, ο Κυνισμός γνώρισε μια νέα άνθηση στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Φιλόσοφοι όπως ο ΔΗΜΩΝΑΞ και ο ΕΠΙΚΤΗΤΟΣ (ο οποίος, αν και Στωικός, εξυμνούσε τον Κυνικό ως «άγγελο του Δία») επανέφεραν το πρότυπο του ακτήμονα σοφού που ελέγχει τους ισχυρούς. Ο Κυνικός παρέμεινε η «συνείδηση» της κοινωνίας, ο άνθρωπος που θύμιζε σε όλους ότι η ελευθερία ξεκινά από την παραίτηση από τις περιττές ανάγκες.

ΤΟ ΜΗΝΥΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΣΗΜΕΡΑ Στον σύγχρονο κόσμο της υπερκατανάλωσης, η κυνική φιλοσοφία παραμένει επίκαιρη. Μας διδάσκει ότι η πραγματική ισχύς δεν βρίσκεται σε αυτά που κατέχουμε, αλλά σε αυτά από τα οποία μπορούμε να επιβιώσουμε χωρίς αυτά. Ο Κυνικός δεν είναι ο απαισιόδοξος, αλλά ο ελεύθερος άνθρωπος που αρνείται να προσκυνήσει τα είδωλα της εποχής του.