Κίνημα Πανικός (Mouvement Panique)

 Το Κίνημα Πανικός (Mouvement Panique) ιδρύθηκε στο Παρίσι το 1962 από τρεις πολυδιάστατους δημιουργούς: τον Γάλλο εικονογράφο και συγγραφέα ΡΟΛΑΝΤ ΤΟΠΟΡ, τον Χιλιανό σκηνοθέτη και συγγραφέα ΑΛΕΧΑΝΤΡΟ ΧΟΔΟΡΟΦΣΚΙ και τον Ισπανό θεατρικό συγγραφέα ΦΕΡΝΑΝΤΟ ΑΡΑΜΠΑΛ.

1. Η Φιλοσοφία και η Προέλευση του Ονόματος

sans-serif; line-height: 1.15; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;">Το κίνημα πήρε το όνομά του από τον αρχαίο ελληνικό θεό Πάνα, τον θεό της άγριας φύσης, της διονυσιακής μέθης, της σεξουαλικής απελευθέρωσης και του απρόβλεπτου τρόμου.

• Αντίδραση στον Σουρεαλισμό: Ο κύριος στόχος ήταν η ρήξη με τον ακαδημαϊκό πλέον και δογματικό υπερρεαλισμό της εποχής (υπό την επιρροή του ΑΝΤΡΕ ΜΠΡΕΤΟΝ), τον οποίο θεωρούσαν εμπορευματοποιημένο, αυστηρό και στερημένο από την αρχική του

  επαναστατική ορμή.

• Το Τυχαίο και το Παράλογο: Ο Πανικός πρότεινε μια τέχνη ζωντανή, χαοτική, γεμάτη χιούμορ, γκροτέσκο αισθητική και

  
  
  απόλυτη ελευθερία έκφρασης.

• Η Έννοια της «Συμβάντος» (Happening): Η τέχνη δεν έπρεπε να περιορίζεται στο καμβά ή στο χαρτί, αλλά να εκδηλώνεται ως μια απρόβλεπτη, συχνά σοκαριστική εμπειρία.

2. Βασικά Χαρακτηριστικά της Αισθητικής του

Άξονας	Περιγραφή
Σκοτεινό Χιούμορ & Σάτιρα	Ειρωνεία απέναντι στην αστική ηθική, την εκκλησία και τους θεσμούς.
Σωματικότητα & Σοκ	Χρήση του ανθρώπινου σώματος, του αίματος, του ερωτισμού και της βίας ως μέσων κάθαρσης.
Εφήμερη Τέχνη	Performances και θεατρικές πράξεις που συνέβαιναν μία φορά και δεν μπορούσαν να επαναληφθούν.
Πολυσυλλεκτικότητα	Ανάμειξη θεάτρου, κινηματογράφου, λογοτεχνίας, ζωγραφικής και performance.

3. Ιστορικές Performances και Εκδηλώσεις

Η πιο διαβόητη εκδήλωση του κινήματος πραγματοποιήθηκε το 1965 στο Φεστιβάλ Ελεύθερης Έκφρασης στο Παρίσι από τον ΑΛΕΧΑΝΤΡΟ ΧΟΔΟΡΟΦΣΚΙ.

Η performance διαήρκησε τέσσερις ώρες και περιελάμβανε:

• Τον Χοδορόφσκι ντυμένο στα μαύρα να μαστιγώνει δέρματα και να σπάει κιθάρες.

• Σφαγή κοτόπουλων επί σκηνής.

• Γυμνά σώματα καλυμμένα με μέλι και φτερά.

• Προβολές εικόνων και αναγνώσεις ποιημάτων μέσα σε ένα περιβάλλον ηχητικού χάους.

4. Η Επιρροή και η Κληρονομιά

Το κίνημα διαλύθηκε επίσημα το 1973, όταν ο Χοδορόφσκι δήλωσε χαριτολογώντας ότι ο «Πανικός» έγινε πλέον μόδα και συνεπώς έχασε την ανατρεπτική του φύση.

Παρ' όλα αυτά, η επίδρασή του υπήρξε τεράστια:

1. Στον Κινηματογράφο: Διαμόρφωσε το σουρεαλιστικό, ψυχεδελικό σινεμά του ΑΛΕΧΑΝΤΡΟ ΧΟΔΟΡΟΦΣΚΙ (El Topo, The Holy Mountain), καθώς και την εφιαλτική εικονογραφία του ΡΟΛΑΝΤ ΤΟΠΟΡ (Fantastic Planet, The Tenant).

   
   
   

2. Στο Θέατρο: Επηρέασε το «Θέατρο του Πανικού» του ΦΕΡΝΑΝΤΟ ΑΡΑΜΠΑΛ (Fando y Lis, Picnic on the Battlefield), που συνδύαζε την παιδική αθωότητα με την άγρια σκληρότητα.

3. Στη Σύγχρονη Performance Art: Θεωρείται ένας από τους άμεσους προδρόμους του αβάν-γκαρντ θεάτρου, του σωματικού θεάτρου (Body Art) και των σύγχρονων happenings.