Gaita Mirandesa (Γκάιντα της Μιράντα)

Gaita de Fole, Flautas e Sanfonas - Célio Pires: Ένα εκτενές και πολύ ενδιαφέρον βίντεο (ντοκιμαντέρ) που δείχνει το εργαστήριο του Célio Pires, ενός από τους πιο γνωστούς μάστορες στην περιοχή, και τη διαδικασία κατασκευής της γκάιντας και άλλων οργάνων. 

 Gaita Mirandesa (Γκάιντα της Μιράντα) Είναι το πιο σύνθετο όργανο και η κατασκευή του απαιτεί γνώσεις ξυλουργικής και επεξεργασίας δέρματος. Ο Ασκός (Fole): Παραδοσιακά κατασκευάζεται από ολόκληρο δέρμα κατσίκας ή νεαρού προβάτου. Το δέρμα υφίσταται ειδική κατεργασία για να παραμένει στεγανό και εύκαμπτο. Οι υποδοχές για τους αυλούς τοποθετούνται στα σημεία όπου ήταν ο λαιμός και τα μπροστινά πόδια του ζώου. Τα Ξύλινα Μέρη: Ο αυλός της μελωδίας (ponteiro), ο αυλός του ισοκράτη (ronco) και το επιστόμιο (soprete) κατασκευάζονται από σκληρά, πυκνά ξύλα της περιοχής. Τα πιο συνηθισμένα είναι το πυξάρι (boxwood), η αγριοκερασιά και η μελιά. Τα Γλωσσίδια (Palhetas): Είναι το «μυαλό» του οργάνου και κατασκευάζονται από φυσικό καλάμι, το οποίο ξύνεται με ακρίβεια μέχρι να δώσει τον σωστό κούρδισμα και ήχο. Bombo και Caixa (Τύμπανα) Το Σώμα: Κατασκευάζεται από λεπτό φύλλο ξύλου (συνήθως καστανιά ή λεύκα) που λυγίζει με τη χρήση θερμότητας για να σχηματίσει τον κύλινδρο. Οι Μεμβράνες: Χρησιμοποιείται κατεργασμένο δέρμα κατσίκας ή προβάτου, το οποίο τεντώνεται πάνω στο ξύλινο σώμα με τη βοήθεια σχοινιών και δερμάτινων εντατήρων. Ο Ήχος: Στο ταμπούρο (Caixa), τοποθετούνται χορδές από έντερο ζώου στην κάτω μεμβράνη για να δίνουν τον χαρακτηριστικό «τριζάτο» ήχο. Fraita (Ποιμενική Φλογέρα) Είναι μια απλή φλογέρα με τρεις τρύπες. Κατασκευάζεται από ένα ενιαίο κομμάτι ξύλου (συχνά από καλάμι ή σκληρό ξύλο δέντρου). Το εσωτερικό της ανοίγεται με ένα πυρακτωμένο σιδερένιο εργαλείο, μια αρχαία τεχνική που διασφαλίζει τη σωστή διάμετρο και λείανση. Os Paulitos (Τα Ξύλα του Χορού) Αν και φαίνονται απλά, η επιλογή του υλικού είναι κρίσιμη για την αντοχή και τον ήχο. Κατασκευάζονται από πολύ σκληρό ξύλο, συνήθως βελανιδιά ή αγριελιά. Κόβονται σε συγκεκριμένο μήκος (περίπου 45-50 εκατοστά) και λειαίνονται ώστε να μην δημιουργούν ακίδες κατά το δυνατό χτύπημα. Σήμερα, στην πόλη λειτουργεί η Casa da Música Mirandesa, η οποία οργανώνει εργαστήρια κατασκευής αυτών των οργάνων για να αποτρέψει την εξαφάνιση της τέχνης από τους τελευταίους παλιούς μάστορες.