«Μάρμπα Μορέβνα

 

Ο ρωσικός παραδοσιακός μύθος «Μάρμπα Μορέβνα» (ή «Ο Ιβάν Τσάρεβιτς, η Μάρια Μορέβνα και ο Κοστσέι ο Αθάνατος»), όπως καταγράφηκε από τον Αλεξάντερ Αφανασιέφ, είναι ένας από τους πιο διάσημους και πλούσιους σε συμβολισμούς του ρωσικού φολκλόρ.

Ακολουθεί η πλήρης και αναλυτική αφήγηση της ιστορίας:

Μέρος 1ο: Οι Τρεις Αδελφές και τα Πουλιά

Μετά τον θάνατο των γονέων του, ο πρίγκιπας Ιβάν Τσάρεβιτς έμεινε μόνος με τις τρεις αδελφές του: τη Μαρία, τη Όλγα και την Άννα. Πριν πεθάνουν, οι γονείς τους είχαν δώσει μια τελευταία συμβουλή στον Ιβάν: «Όποιος φανοστάτης ζητήσει το χέρι των αδελφών σου, να τις δώσεις χωρίς δισταγμό».

Μια μέρα, ενώ περπατούσαν στον κήπο, ξαφνικά ο ουρανός σκοτείνιασε, μια τρομερή καταιγίδα ξέσπασε και το ταβάνι του παλατιού σκίστηκε στα δύο.

• Εμφανίστηκε ένας Αετός, ο οποίος μεταμορφώθηκε σε έναν όμορφο νέο. Ζήτησε τη Μαρία για γυναίκα του. Ο Ιβάν θυμήθηκε τη συμβουλή των γονιών του και τη έδωσε.

• Την επόμενη χρονιά, σε μια παρόμοια καταιγίδα, εμφανίστηκε ένα Γεράκι. Ζήτησε και πήρε την Όλγα.

• Τον τρίτο χρόνο, εμφανίστηκε ένα Κοράκι (ή Κόρακας) και πήρε την Άννα.

Ο Ιβάν έμεινε εντελώς μόνος στο παλάτι. Μετά από έναν χρόνο, ένιωσε μεγάλη μοναξιά και αποφάσισε να ταξιδέψει για να βρει τις αδελφές του.

Μέρος 2ο: Η Συνάντηση με τη Μάρια Μορέβνα

Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του, ο Ιβάν έφτασε σε ένα πεδίο μάχης γεμάτο με τα πτώματα μιας ολόκληρης εξολοθρευμένης στρατιάς. Ο Ιβάν φώναξε δυνατά: «Υπάρχει κανείς ζωντανός εδώ να μου πει ποιος έσφαξε αυτό το αμέτρητο στράτευμα;»

Ένας ετοιμοθάνατος στρατιώτης σήκωσε το κεφάλι του και απάντησε: «Όλο αυτό το στράτευμα το νίκησε η πανέμορφη βασίλισσα και πολεμίστρια, η Μάρια Μορέβνα!»

Συνεχίζοντας το δρόμο του, ο Ιβάν συνάντησε τη στρατοπεδευμένη Μάρια Μορέβνα. Εκείνη τον υποδέχτηκε θερμά, τον αγάπησε για τη γενναιότητά του και σύντομα παντρεύτηκαν. Ο Ιβάν πήγε να ζήσει στο δικό της βασίλειο.

Μέρος 3ο: Ο Κοστσέι ο Αθάνατος

Μετά από κάποιο διάστημα, ξεσπά νέος πόλεμος και η Μάρια Μορέβνα ετοιμάζεται να φύγει για τη μάχη. Αφήνει στον Ιβάν τη διαχείριση του παλατιού και του δίνει μια αυστηρή διαταγή:

«Μπορείς να κυκλοφορείς σε όλα τα δωμάτια του παλατιού. Όμως απαγορεύεται αυστηρά να ανοίξεις τη πόρτα αυτής της κλειδωμένης αποθήκης!»

Όταν η Μάρια έφυγε, ο Ιβάν δεν άντεξε την περιέργειά του. Άνοιξε την απαγορευμένη πόρτα και μέσα είδε τον Κοστσέι τον Αθάνατο, αλυσοδεμένο στον τοίχο με δώδεκα βαριές αλυσίδες, εξαντλημένο και διψασμένο.

Ο Κοστσέι τον παρακάλεσε: «Λυπήσου με, δώσε μου λίγο νερό! Έχω να πιω νερό δέκα χρόνια, καίγονται τα σπλάχνα μου!»

Ο Ιβάν, γεμάτος οίκτο, του έφερε έναν κουβά νερό. Ο Κοστσέι το ήπιε μονορούφι και ζήτησε κι άλλο. Ο Ιβάν του έφερε δεύτερο κουβά, και μετά τρίτο. Μόλις ο Κοστσέι ήπιε τον τρίτο κουβά, η μαγική του δύναμη επέστρεψε πλήρως. Με μια βίαιη κίνηση έσπασε και τις δώδεκα αλυσίδες, ελευθερώθηκε, ξέσπασε σε ένα τρομερό γελιο και πέταξε έξω από το παράθυρο.

Στον δρόμο του, συνάντησε τη Μάρια Μορέβνα που επέστρεφε, την άρπαξε και την εξαφάνισε στα κρησφύγετά του.

Μέρος 4ο: Οι Αποτυχημένες Αποδράσεις και ο Θάνατος του Ιβάν

Ο Ιβάν, μετανιωμένος για το σφάλμα του, αποφάσισε να βρει τη γυναίκα του. Στον δρόμο του συνάντησε τα παλάτια των τριών γαμπρών του (του Αετού, του Γερακιού και του Κορακιού). Όλοι τον υποδέχτηκαν με χαρά, και φεύγοντας του έδωσαν από ένα μαγικό δώρο (ένα ασημένιο κουτάλι, ένα ασημένιο πιρούνι κι ένα ασημένιο κύπελλο), λέγοντάς του πως αν πάθει κάτι, αυτά τα αντικείμενα θα μαυρίσουν.

Ο Ιβάν βρήκε τελικά το παλάτι του Κοστσέι, την ώρα που εκείνος έλειπε για κυνήγι. Βρήκε τη Μάρια Μορέβνα και έφυγαν μαζί.

Όταν ο Κοστσέι επέστρεψε, το μαγικό του άλογο τον προειδοποίησε. Ο Κοστσέι έφτασε αμέσως τον Ιβάν.

• Πρώτη προσπάθεια: Ο Κοστσέι πήρε τη Μάρια πίσω, αλλά χάρισε τη ζωή στον Ιβάν, λέγοντας: «Σου χαρίζω τη ζωή επειδή μου έδωσες νερό».

• Δεύτερη προσπάθεια: Ο Ιβάν ξαναπήρε τη Μάρια. Ο Κοστσέι τους έφτασε πάλι, πήρε τη Μάρια και είπε στον Ιβάν: «Σε προειδοποίησα. Αυτή είναι η δεύτερη φορά που σε χαρίζω. Την τρίτη θα σε σκοτώσω».

• Τρίτη προσπάθεια: Ο Ιβάν προσπάθησε ξανά. Αυτή τη φορά ο Κοστσέι τον έφτασε, τον έκοψε σε μικρά κομμάτια, τα έβαλε μέσα σε ένα ξύλινο βαρέλι, το σφράγισε με πίσσα, το έδεσε με σιδερένια στεφάνια και το πέταξε στη θάλασσα.

Μέρος 5ος: Η Αναγέννηση του Ιβάν

Στο μεταξύ, τα ασημένια αντικείμενα που είχε αφήσει ο Ιβάν στους γαμπρούς του μαύρισαν. Οι τρεις κουνιάδοι του (ο Αετός, το Γεράκι και το Κοράκι) κατάλαβαν ότι ο Ιβάν βρισκόταν σε κίνδυνο. Πέταξαν πάνω από τη θάλασσα, βρήκαν το βαρέλι, το έσυραν στη στεριά και το άνοιξαν.

Ο Κόρακας πέταξε στη Μαύρη Θάλασσα και έφερε δύο μαγικά νερά: το Νερό του Θανάτου και το Νερό της Ζωής.

• Ρέοντας το Νερό του Θανάτου πάνω στα διαμελισμένα κομμάτια του Ιβάν, τα κομμάτια ενώθηκαν και οι πληγές έκλεισαν.

• Ρέοντας το Νερό της Ζωής, ο Ιβάν αναστήθηκε, πήρε αναπνοή και είπε: «Αχ, τι βαθιά που κοιμόμουν!»

• Οι γαμπροί του απάντησαν: «Θα κοιμόσουν για πάντα αν δεν είμασταν εμείς!»

Μέρος 6ο: Η Μπάμπα Γιαγκά και το Μαγικό Άλογο

Οι γαμπροί του εξήγησαν ότι ο Κοστσέι είναι αήττητος επειδή κατέχει ένα μαγικό άλογο. Η μόνη που εκτρέφει ακόμα ταχύτερα άλογα είναι η μάγισσα Μπάμπα Γιαγκά, που ζει πέρα από τον Πύρινο Ποταμό.

Ο Ιβάν ταξίδεψε ως το καλύβι της Μπάμπα Γιαγκά. Στον δρόμο του συνάντησε διάφορα ζώα που υπέφεραν από πείνα (μια πουλάδα, μια μέλισσα, μια λύκαινα) και, παρά τη δική του πείνα, τα λυπήθηκε και δεν τα πείραξε.

Η Μπάμπα Γιαγκά του είπε ότι για να αποκτήσει ένα από τα άλογά της, έπρεπε να βοσκήσει τα μαγικά της πουλάρια για τρεις μέρες χωρίς να χάσει κανένα. Αν αποτύγχανε, θα του έκοβε το κεφάλι και θα το έβαζε πάνω σε έναν πάσσαλο του φράχτη της.

Με τη βοήθεια των ζώων που είχε ευεργετήσει (τα πουλιά, τις μέλισσες και τους λύκους), ο Ιβάν κατάφερε να μαζέψει τα πουλάρια και τις τρεις μέρες. Την τελευταία νύχτα, μια μέλισσα τον συμβούλεψε κρυφά:

«Μην πάρεις κανένα από τα όμορφα άλογα της Μπάμπα Γιαγκά. Κλέψε το πιο αδύνατο, ψωριάρικο πουλάρι που είναι χωμένο στη βρωμιά».

Ο Ιβάν έπραξε ακριβώς έτσι. Πήρε το αδύνατο πουλάρι και έφυγε νύχτα. Καθώς περνούσε τον Πύρινο Ποταμό, χρησιμοποίησε ένα μαγικό μαντήλι για να χτίσει μια γέφυρα, την οποία κατέστρεψε αμέσως μόλις πέρασε. Όταν η Μπάμπα Γιαγκά τον καταδίωξε με το σιδερένιο της ό Psych (γουδί), έπεσε στον πύρινο ποταμό και κάηκε.

Στο μεταξύ, ο Ιβάν φρόντισε το ψωριάρικο πουλάρι, το οποίο μεταμορφώθηκε στο πιο γρήγορο, δυνατό και λαμπερό άλογο του κόσμου.

Μέρος 7ο: Η Τελική Νίκη

Ο Ιβάν επέστρεψε για τελευταια φορά στο παλάτι του Κοστσέι και πήρε τη Μάρια Μορέβνα.

Ο Κοστσέι τους καταδίωξε πάνω στο δικό του άλογο. Όταν πλησίασε, το άλογο του Κοστσέι άρχισε να σκοντάφτει. Ο Κοστσέι το χτύπησε οργισμένος: «Γιατί σκοντάφτεις, ψωριάρικη σάρκα;» Το άλογο του Κοστσέι απάντησε: «Το άλογο του Ιβάν είναι αδελφός μου, αλλά είναι πολύ ανώτερο και γρηγορότερο από εμένα!»

Πριν προλάβει ο Κοστσέι να αντιδράσει, το μαγικό άλογο του Ιβάν σήκωσε τις οπλές του και χτύπησε τον Κοστσέι στο μέτωπο, σπάζοντας το κρανίο του. Ο Ιβάν τελείωσε τον Κοστσέι χτυπώντας τον με ένα βαρύ ρόπαλο (κλαβί), συγκέντρωσε ξύλα, έκαψε το σώμα του εντελώς μέχρι να γίνει στάχτη και τη σκορπισε στον άνεμο.

Ο Ιβάν και η Μάρια Μορέβνα επισκέφτηκαν τις αδελφές του και τους γαμπρούς του για να τους ευχαριστήσουν, και στη συνέχεια επέστρεψαν στο βασίλειό τους, όπου έζησαν ευτυχισμένοι και ειρηνικά.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Μετά τον θάνατο των γονέων του, ο πρίγκιπας Ιβάν Τσάρεβιτς έμεινε μόνος με τις τρεις αδελφές του, τη Μαρία, τη Όλγα και την Άννα. Πριν πεθάνουν, οι γονείς τους τον είχαν ορκίσει να παντρέψει τις αδελφές του με όποιον μνηστήρα ζητούσε το χέρι τους χωρίς δεύτερη σκέψη. Μια μέρα, ενώ περπατούσαν στον κήπο, ξέσπασε μια τρομερή καταιγίδα και ο ουρανός σκοτείνιασε. Εμφανίστηκε ένας αετός, ο οποίος μεταμορφώθηκε σε νέο και ζήτησε τη Μαρία. Ο Ιβάν θυμήθηκε την υπόσχεσή του και τη έδωσε. Την επόμενη χρονιά, σε μια παρόμοια θύελλα, εμφανίστηκε ένα γεράκι και πήρε την Όλγα, ενώ τον τρίτο χρόνο εμφανίστηκε ένα κοράκι και πήρε την Άννα.

Ο Ιβάν έμεινε ολομόναχος στο παλάτι. Με τον καιρό, η μοναξιά τον βάρινε τόσο πολύ που αποφάσισε να ταξιδέψει για να βρει τις αδελφές του. Στον δρόμο του έφτασε σε ένα απέραντο πεδίο μάχης, γεμάτο από τα πτώματα μιας ολόκληρης εξολοθρευμένης στρατιάς. Όταν φώναξε δυνατά για να δει αν υπήρχε κάποιος ζωντανός, ένας ετοιμοθάνατος στρατιώτης του αποκάλυψε ότι ολόκληρο το στράτευμα το είχε εξολοθρεύσει η πολεμίστρια βασίλισσα Μάρια Μορέβνα. Συνεχίζοντας την πορεία του, ο Ιβάν συνάντησε τη Μάρια Μορέβνα στο στρατόπεδό της. Ερωτεύτηκαν αμέσως, παντρεύτηκαν και ο Ιβάν πήγε να ζήσει μαζί της στο βασίλειό της.

Όταν ξέσπασε νέος πόλεμος, η Μάρια Μορέβνα χρειάστηκε να φύγει για τη μάχη. Αφήνοντας τη διαχείριση του παλατιού στον Ιβάν, τον προειδοποίησε αυστηρά να μην ανοίξει μια συγκεκριμένη κλειδωμένη αποθήκη. Η περιέργεια όμως νίκησε τον Ιβάν. Άνοιξε την απαγορευμένη πόρτα και βρήκε μέσα τον Κοστσέι τον Αθάνατο, αλυσοδεμένο στον τοίχο με δώδεκα βαριές αλυσίδες, εξαντλημένο και διψασμένο. Ο Κοστσέι τον παρακάλεσε για λίγο νερό μετά από δέκα χρόνια εγκλεισμού. Ο Ιβάν τον σπλαχνίστηκε και του έφερε διαδοχικά τρεις κουβάδες νερό. Μόλις ήπιε τον τρίτο κουβά, η μαγική δύναμη του Κοστσέι επέστρεψε πλήρως, έσπασε και τις δώδεκα αλυσίδες, πέταξε έξω από το παράθυρο και στον δρόμο του άρπαξε τη Μάρια Μορέβνα.

Ο Ιβάν ξεκίνησε αμέσως για να τη σώσει. Στη διαδρομή επισκέφτηκε τα παλάτια των τριών γαμπρών του, του Αετού, του Γερακιού και του Κορακιού, οι οποίοι τον υποδέχτηκαν με χαρά και του έδωσαν ασημένια δώρα που θα μαύριζαν αν πάθαινε κάτι κακό. Στη συνέχεια εντόπισε το κρησφύγετο του Κοστσέι και έφυγε κρυφά με τη Μάρια. Ο Κοστσέι όμως τους έφτασε εύκολα με το μαγικό του άλογο. Τις δύο πρώτες φορές χαρίστηκε στον Ιβάν επειδή του είχε δώσει νερό, αλλά την τρίτη φορά τον έκοψε σε κομμάτια, έβαλε τα μέλη του σε ένα βαρέλι σφραγισμένο με πίσσα και σίδερο και το πέταξε στη θάλασσα.

Τα ασημένια αντικείμενα των γαμπρών του μαύρισαν, ειδοποιώντας τους για την τραγωδία. Οι τρεις κουνιάδοι βρήκαν το βαρέλι, το έσυραν στη στεριά και ο Κόρακας έφερε το Νερό του Θανάτου και το Νερό της Ζωής. Με το πρώτο ένωσαν τα διαμελισμένα κομμάτια και με το δεύτερο ανάστησαν τον Ιβάν. Γνωρίζοντας ότι ο Κοστσέι ήταν αήττητος λόγω του αλόγου του, οι γαμπροί τον συμβούλευσαν να ζητήσει ένα ακόμα ταχύτερο άλογο από τη μάγισσα Μπάμπα Γιαγκά.

Ο Ιβάν ταξίδεψε ως το καλύβι της Μπάμπα Γιαγκά, δείχνοντας στον δρόμο ευσπλαχνία σε πεινασμένα ζώα. Η μάγισσα του ζήτησε να βοσκήσει τα μαγικά της πουλάρια για τρεις μέρες χωρίς να χάσει κανένα, αλλιώς θα του έκοβε το κεφάλι. Με τη βοήθεια των ζώων που είχε ευεργετήσει, ο Ιβάν τα κατάφερε και, ακολουθώντας τη συμβουλή μιας μέλισσας, έκλεψε το πιο αδύνατο και ψωριάρικο πουλάρι της. Πέρασε τον Πύρινο Ποταμό, κατέστρεψε τη γέφυρα πίσω του και η Μπάμπα Γιαγκά που τον καταδίωκε έπεσε στις φλόγες και κάηκε.

Το περιποιημένο πουλάρι μεταμορφώθηκε στο πιο δυνατό άλογο του κόσμου. Ο Ιβάν επέστρεψε στο παλάτι του Κοστσέι, πήρε τη Μάρια Μορέβνα και τράπηκε σε φυγή. Όταν ο Κοστσέι τους καταδίωξε, το δικό του άλογο σκόνταψε, ομολογώντας ότι το άλογο του Ιβάν ήταν ανώτερό του. Πριν ο Κοστσέι προλάβει να αντιδράσει, το άλογο του Ιβάν του έσπασε το κρανίο με τις οπλές του. Ο Ιβάν αποτελείωσε τον Κοστσέι με ένα βαρύ ρόπαλο, έκαψε το σώμα του εντελώς και σκόρπισε τη στάχτη του στον άνεμο, επιστρέφοντας νικητής στη γυναίκα του.

Κ

Το άλμπουμ είναι εξ ολοκλήρου βασισμένο στη ρωσική μυθολογία και το φολκλόρ, και περιέχει άμεσα τον μύθο που συζητήσαμε!

Τα τραγούδια 4, 5 και 6 αποτελούν την «καρδιά» της ιστορίας της Marya Morevna:

1. 4. Кощей (Koschei / Κοστσέι): Αναφέρεται στον σκοτεινό, αθάνατο μάγο, την αιχμαλωσία του στις αλυσίδες και την καταστροφική του δύναμη.

2. 5. Марья Моревна (Marya Morevna / Μάρια Μορέβνα): Είναι το κεντρικό τραγούδι που είναι αφιερωμένο στην πολεμίστρια πριγκίπισσα, τον γάμο της με τον Ιβάν και τη μάχη απέναντι στον Κοστσέι.

3. 6. Яга (Yaga / Γιαγκά): Αναφέρεται στη μάγισσα Μπάμπα Γιαγκά, το καλύβι της, τα μαγικά άλογα και τη δοκιμασία που περνά ο Ιβάν για να αποκτήσει το άλογο που θα νικήσει τον Κοστσέι.

Τα υπόλοιπα κομμάτια συμπληρώνουν το θεματικό πλαίσιο της ανατολικής σλαβικής μυθολογίας:

• Зверобой (Hypericum / Bαλσαμόχορτο ή «Φονιάς των θηρίων»): Σχετίζεται με τη φύση, τα βότανα και τη λαϊκή θεραπευτική/μαγεία.

• Морозко (Morozko): Ο παγερός θεός/πνεύμα του χειμώνα από το ομώνυμο διάσημο ρωσικό παραμύθι.

• Вольна Волюшка (Volna Volyushka): «Λευτεριά, γλυκιά ελευθερία» – παραδοσιακό μοτίβο για την ελευθερία της φύσης και της ψυχής.

• Оковы Снов (Shackles of Dreams): «Τα δεσμά των ονείρων».

• Мельница (Mill / Ο Μύλος): Ο μύλος ως σύμβολο του κύκλου της ζωής, της μοίρας και του χρόνου στη σλαβική παράδοση.

Η Symphonic Black Metal αισθητική, σε συνδυασμό με τη SoundAge Productions (εταιρεία που εξειδικεύεται στο σλαβικό pagan, folk και black metal), αποδίδει την ιστορία με τον σκοτεινό, έπος και επικό τρόπο που της ταιριάζει