Η πνευματική συγγένεια και η βαθιά υπόγεια σύνδεση ανάμεσα στον Δημήτριο Παπαρρηγόπουλο και τον Κώστα Καρυωτάκη αποτελούν μια από τις πιο συγκλονιστικές σελίδες της νεοελληνικής λογοτεχνικής ιστορίας. Ο Καρυωτάκης, βυθισμένος στην υπαρξιακή αδιέξοδο του μεσοπολέμου, βρήκε στον πρόωρα χαμένο «πρωτομάρτυρα» του 1873 έναν πνευματικό αδερφό και καθρέφτη της δικής του ψυχής. Η περίφημη μαρτυρία ότι ο Καρυωτάκης κουβαλούσε τη φωτογραφία του Παπαρρηγόπουλου στο πορτοφόλι του δεν συνιστά απλώς ένα βιογραφικό περίεργο, αλλά αποκαλύπτει μια μυστική μυσταγωγία: ο δημιουργός των Ελεγείων και Σατιρών αναγνώριζε στον Παπαρρηγόπουλο τον γεννήτορα μιας ποίησης που τολμούσε να κοιτάξει κατάματα το κενό, την κοινωνική υποκρισία και τη φθορά.
Και οι δύο ποιητές αρνήθηκαν να συμβιβαστούν με τις ψευδαισθήσεις της εποχής τους. Ενώ ο περίγυρος
πανηγύριζε την εθνική και αστική πρόοδο, ο Παπαρρηγόπουλος και ο Καρυωτάκης ύψωσαν το ανάστημά τους μέσα από την αδιαπραγμάτευτη αμφισβήτηση και την εσωτερική οδύνη. Ο Παπαρρηγόπουλος μετέτρεψε τη μελαγχολία του σε πολιτική πράξη και τελικά σε αυτοθυσία με την ιστορική απεργία πείνας, ενώ ο Καρυωτάκης σφράγισε το έργο του με την ίδια απόλυτη συνέπεια, μετατρέποντας τη ζωή και τον θάνατό του σε ποίημα. Η επιρροή του πρώτου στον δεύτερο δεν εκδηλώνεται με δανεικά εκφραστικά μοτίβα, αλλά με τη μεταλαμπάδευση μιας ηθικής στάσης: της πεποίθησης ότι η αληθινή τέχνη δεν είναι διακοσμητικό παιχνίδι των σαλονιών, αλλά μια επικίνδυνη, σπαρακτική κραυγή αυτογνωσίας και αλύγιστης ελευθερίας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.