Ο ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΥΡΕΝΤΖΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ «DAU

 

Ο ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΥΡΕΝΤΖΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΠΕΙΡΑΜΑ «DAU»: Ο ΣΟΒΙΕΤΙΚΟΣ «ΟΠΕΝΧΑΪΜΕΡ» ΣΤΟ ΧΑΟΣ ΤΟΥ ΙΛΙΑ ΚΡΖΑΝΟΦΣΚΙ

Το κινηματογραφικό εγχείρημα DAU του σκηνοθέτη ΙΛΙΑ ΚΡΖΑΝΟΦΣΚΙ δεν αποτελεί μια συμβατική ταινία ή μια τυπική βιογραφική δραματοποίηση. Είναι ένα από τα πιο φιλόδοξα, δαπανηρά και αμφιλεγόμενα καλλιτεχνικά πειράματα στην ιστορία των τεχνών. Ξεκινώντας το 2006 ως μια συμβατική βιογραφία για τον νομπελίστα Σοβιετικό φυσικό ΛΕΒ ΛΑΝΤΑΟΥ (γνωστό με το υποκοριστικό "Dau"), εξελίχθηκε σε μια ολοκληρωτική προσομοίωση της σοβιετικής ζωής, έναν ζωντανό οργανισμό που διήρκεσε χρόνια και παρήγαγε πάνω από 700 ώρες φιλμ 35mm.

Στο επίκεντρο αυτού του σκοτεινού και ψυχολογικά αποδιοργανωτικού σύμπαντος βρίσκεται ο διεθνούς φήμης μαέστρος ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΥΡΕΝΤΖΗΣ, ο οποίος υποδύεται τον ΛΕΒ ΛΑΝΤΑΟΥ. Ο ΙΛΙΑ ΚΡΖΑΝΟΦΣΚΙ δεν επέλεξε έναν επαγγελματία

ηθοποιό για τον πρωταγωνιστικό ρόλο, αλλά μια χαρισματική, διονυσιακή προσωπικότητα της σύγχρονης κλασικής μουσικής, μετατρέποντας τον χαρακτήρα σε μια τρυφηλή, ερωτική, ιδιοφυή και ηθικά αμφίσημη φιγούρα που παραπέμπει άμεσα στον ΡΟΜΠΕΡΤ ΟΠΕΝΧΑΪΜΕΡ της Σοβιετικής Ένωσης.

ΛΕΒ ΛΑΝΤΑΟΥ ΚΑΙ ΡΟΜΠΕΡΤ ΟΠΕΝΧΑΪΜΕΡ: Η ΤΡΥΦΗΛΗ ΓΟΗΤΕΙΑ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚΗΣ ΠΥΡΗΝΙΚΗΣ ΣΟΦΙΑΣ

Ο παραλληλισμός ανάμεσα στον ΛΕΒ ΛΑΝΤΑΟΥ και τον ΡΟΜΠΕΡΤ ΟΠΕΝΧΑΪΜΕΡ είναι βαθύτατα ουσιαστικός. Ο ΛΕΒ ΛΑΝΤΑΟΥ υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους θεωρητικούς φυσικούς του 20ού

αιώνα, με καθοριστική συμβολή στην κβαντική μηχανική και το σοβιετικό πυρηνικό πρόγραμμα. Στην ταινία του ΙΛΙΑ ΚΡΖΑΝΟΦΣΚΙ, η επιστημονική του διάνοια συνυπάρχει με έναν ακραίο, τρυφηλό ηδονισμό. Ο χαρακτήρας που χτίζει ο ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΥΡΕΝΤΖΗΣ δεν είναι ένας αποστειρωμένος επιστήμονας, αλλά ένας πνευματικός αριστοκράτης μέσα σε ένα απολυταρχικό σύστημα, ένας άνθρωπος που διεκδικεί την απόλυτη προσωπική και ερωτική ελευθερία, ενώ γύρω του ο σταλινισμός σφίγγει τον κλοιό.

Όπως ο ΡΟΜΠΕΡΤ ΟΠΕΝΧΑΪΜΕΡ κλήθηκε να διαχειριστεί το ηθικό βάρος της δημιουργίας ενός όπλου ολικής καταστροφής, έτσι και ο ΛΕΒ ΛΑΝΤΑΟΥ εργάστηκε για την ανάπτυξη της σοβιετικής πυρηνικής ισχύος υπό τη διαρκή απειλή της KGB. Στο DAU, η επιστήμη δεν παρουσιάζεται ως ουδέτερη αναζήτηση της αλήθειας, αλλά ως ένα επικίνδυνο παιχνίδι εξουσίας, ηδονής και ολοκληρωτικού ελέγχου.

Ο ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΥΡΕΝΤΖΗΣ ΩΣ «DAU»

Η επιλογή του ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΚΟΥΡΕΝΤΖΗ αποτελεί το κλειδί για την κατανόηση της αισθητικής του εγχειρήματος. Ο ιδρυτής της ορχήστρας MUSIC AETERNA μεταφέρει στην οθόνη μια αύρα σωματικής και πνευματικής επιβολής. Δεν υποδύεται με την παραδοσιακή έννοια του υποκριτικού αυτοσχεδιασμού, αλλά ζει μέσα στο προκατασκευασμένο περιβάλλον, αλληλεπιδρώντας με πραγματικούς επιστήμονες, καλλιτέχνες και προσωπικότητες.

Ο χαρακτήρας εφαρμόζει ένα «θεώρημα ελεύθερης αγάπης», ανοίγοντας το σπίτι του σε ερωμένες υπό τα όμματα της συζύγου του (ΝΟΡΑ ΚΟΥΒΣΙΝΤΣΕΒΑ). Αυτός ο τρυφηλός ηδονισμός λειτουργεί ταυτόχρονα ως εξέλκωση της ατομικής ελευθερίας και ως μορφή συναισθηματικής σκληρότητας προς τους γύρω του.

ΤΟ «ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ» ΣΤΟ ΧΑΡΚΟΒΟ: ΜΙΑ ΣΟΒΙΕΤΙΚΗ ΧΡΟΝΟΜΗΧΑΝΗ

Για την πραγματοποίηση του DAU, ο ΙΛΙΑ ΚΡΖΑΝΟΦΣΚΙ κατασκεύασε το μεγαλύτερο

κινηματογραφικό σετ στην Ευρώπη, στην πόλη του Χάρκοβου. Το «Ινστιτούτο» (The Institute) ήταν ένας περίκλειστος, λειτουργικός μικρόκοσμος που προσομοίωνε ένα σοβιετικό επιστημονικό ίδρυμα από το 1938 έως το 1968.

Εκατοντάδες συμμετέχοντες φορούσαν αυθεντικά ρούχα της εποχής, χρησιμοποιούσαν σοβιετικά ρούβλια και κατανάλωναν προϊόντα-πιστά αντίγραφα των δεκαετιών εκείνων, ενώ οποιαδήποτε αναφορά στον σύγχρονο κόσμο απαγορευόταν αυστηρά. Πρώην πράκτορες μυστικών υπηρεσιών επάνδρωναν το τμήμα ασφαλείας, διεξάγοντας πραγματικές ανακρίσεις. Ο διευθυντής φωτογραφίας ΓΙΟΥΡΓΚΕΝ ΓΙΟΥΡΓΚΕΣ (συνεργάτης των ΡΑΪΝΕΡ ΒΕΡΝΕΡ ΦΑΣΜΠΙΝΤΕΡ και ΒΙΜ ΒΕΝΤΕΡΣ) έζησε μέσα στο Ινστιτούτο για χρόνια, κινηματογραφώντας τις αλληλεπιδράσεις σε φιλμ 35mm με φυσικό φωτισμό.

ΟΙ ΤΑΙΝΙΕΣ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΣΥΜΠΑΝ

Από το τεράστιο υλικό προέκυψαν 14 ταινίες μεγάλου μήκους, ανάμεσά τους το DAU. NATASHA (με τη σοκαριστική σκηνή ανάκρισης από τον πραγματικό πρώην πράκτορα της KGB ΒΛΑΝΤΙΜΙΡ ΑΖΙΠΟ), το εξάωρο έπος DAU. DEGENERATION (με τη συμμετοχή του ακροδεξιού ΜΑΞΙΜ ΜΑΡΤΣΙΝΚΕΒΙΤΣ που καταγράφει την ολοκληρωτική κατάρρευση του ιδρύματος), το DAU. NORA και το DAU. THREE DAYS.

Τον ηχητικό σχεδιασμό του εγχειρήματος πλαισιώνουν οι αλγοριθμικές συνθέσεις του ΜΠΡΑΪΑΝ ΙΝΟ και τα κιθαριστικά ηχητικά τοπία του ΡΟΜΠΕΡΤ ΦΡΙΠ των KING CRIMSON, δημιουργώντας μια διαρκή αίσθηση αόρατης παρακολούθησης.

Υποδυόμενος μια τρυφηλή, χαρισματική και επικίνδυνη εκδοχή του Σοβιετικού ΡΟΜΠΕΡΤ ΟΠΕΝΧΑΪΜΕΡ, ο ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΥΡΕΝΤΖΗΣ συμπυκνώνει την τραγωδία της διανοητικής ελίτ απέναντι στην απόλυτη εξουσία: την αυταπάτη ότι η ατομική ιδιοφυΐα και ο ηδονισμός μπορούν να προσφέρουν ασυλία μέσα στην καρδιά ενός ολοκληρωτικού τέρατος.