Αυτό το εμβληματικό έργο του PIETER BRUEGEL ΤΟΥ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ, οι Αυτό το εμβληματικό έργο του PIETER BRUEGEL ΤΟΥ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ, οι «ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ ΤΩΝ ΚΑΤΩ ΧΩΡΩΝ» (1559), αποτελεί μια πραγματική εγκυκλοπαίδεια της ανθρώπινης φύσης. Ο Bruegel δεν ζωγραφίζει απλώς χωρικούς, αλλά δημιουργεί έναν κόσμο «ανάποδα», όπου ο παραλογισμός είναι ο κανόνας.
Ακολουθεί η αναλυτική καταγραφή των παροιμιών και των συμβολισμών τους, όπως εμφανίζονται στον πίνακα, ξεκινώντας από την κάτω αριστερή γωνία και προχωρώντας προς το βάθος και τα δεξιά:
Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ (ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΚΑΙ ΚΑΤΩ)
Δένει τον διάβολο στο μαξιλάρι: Μια γυναίκα που είναι τόσο πεισματάρα ή ικανή που μπορεί να δαμάσει ακόμα και τον διάβολο (συμβολίζει την κακία ή την υπερβολική επιμονή).
Δαγκώνει την κολόνα: Κάποιος που υποκρίνεται τον ευσεβή, ένας θρησκευτικός υποκριτής.
Κουβαλάει φωτιά στο ένα χέρι και νερό στο άλλο: Ένας άνθρωπος διπρόσωπος, που δημιουργεί προβλήματα ενώ προσποιείται ότι βοηθάει.
Χτυπάει το κεφάλι του στον τοίχο: Κάποιος που προσπαθεί να καταφέρει το αδύνατο με πείσμα και χωρίς λογική.
Το ένα πόδι παπούτσι, το άλλο ξυπόλυτο: Η έλλειψη ισορροπίας ή η απόλυτη σύγχυση.
Η σπορά πάνω στον άνεμο: Σπατάλη προσπάθειας σε κάτι που δεν πρόκειται να αποδώσει.
Η τύχη του δίνει το αβγό, αλλά αυτός επιλέγει το καλάθι: Κάποιος που χάνει μια μεγάλη ευκαιρία για κάτι ασήμαντο.
Πέφτει ανάμεσα σε δύο καρέκλες: Η αναποφασιστικότητα που οδηγεί στην αποτυχία.
Βάζει την πανοπλία στον σκύλο: Σπατάλη πόρων σε κάτι εντελώς άχρηστο.
Κουδουνίζει τη γάτα: Κάνει μια επικίνδυνη ή άσκοπη ενέργεια που θα τον προδώσει.
Οπλισμένος μέχρι τα δόντια: Κάποιος που είναι υπερβολικά προετοιμασμένος.
Δαγκώνει το σίδερο: Ένας καυχησιάρης που προσπαθεί να φανεί σκληρός.
Ψάχνει την αξίνα: Προσπαθεί να βρει μια δικαιολογία.
Το φανάρι χωρίς φως: Η έλλειψη σύνεσης ή πνεύματος.
Μη μετράς τα κοτόπουλα πριν εκκολαφθούν: Η υπερβολική αισιοδοξία για το μέλλον.
Κοιτάζει το φεγγάρι και κατουράει στη φωτιά: Σπαταλά χρόνο σε υψηλές θεωρίες ενώ παραμελεί τα βασικά.
Το τσουκάλι κρέμεται στραβά: Κάτι δεν πάει καλά, υπάρχει ακαταστασία.
Ξυρίζει τον τρελό χωρίς σαπούνι: Κοροϊδεύει κάποιον που είναι ήδη ανόητος.
Δύο τρελοί κάτω από την ίδια κουκούλα: Η συνεργασία δύο ανόητων.
Η ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΟΑΥΛΙΟ
Φυτεύει αγκάθια για να θερίσει σύκα: Περιμένει καλό αποτέλεσμα από κακή αρχή.
Ρίχνει μαργαριτάρια στους χοίρους: Δίνει κάτι πολύτιμο σε κάποιον που δεν μπορεί να το εκτιμήσει.
Γλείφει το πιάτο: Ο κόλακας ή ο υπερβολικά άπληστος.
Η γυναίκα βάζει τον γαλάζιο μανδύα στον άνδρα της: Η σύζυγος απατά τον σύζυγο (ο γαλάζιος μανδύας ήταν σύμβολο της μοιχείας).
Γεμίζει το λάκκο αφού έχει πνιγεί το μοσχάρι: Παίρνει μέτρα κατόπιν εορτής.
Πρέπει να σκύψει κανείς για να περάσει από τον κόσμο: Η ανάγκη για συμβιβασμό προκειμένου να επιβιώσει κανείς.
Γυρίζει τον κόσμο στο δάχτυλό του: Πιστεύει ότι ελέγχει τα πάντα (ή είναι πολύ ικανός).
Βάζει ξύλο στον τροχό: Προκαλεί εμπόδια σε μια διαδικασία.
Αυτός που έχυσε το χυλό, δεν μπορεί να τον μαζέψει: Οι πράξεις που δεν αντιστρέφονται.
Πιάνεται από την ουρά του ψαριού: Προσπαθεί να συγκρατήσει κάτι που γλιστράει.
Αυτός που καίγεται από το χυλό, φυσάει και το γιαούρτι: Η υπερβολική προσοχή μετά από ένα λάθος.
Δεν αντέχει να δει τον ήλιο να λάμπει στο νερό: Η ζήλια για την επιτυχία των άλλων.
Κολυμπάει κόντρα στο ρεύμα: Πηγαίνει ενάντια στην κοινή λογική ή την πλειοψηφία.
Η κανάτα πηγαίνει στη βρύση μέχρι να σπάσει: Η επιμονή σε κάτι επικίνδυνο φέρνει την καταστροφή.
Κόβει λωρίδες από ξένο δέρμα: Είναι γενναιόδωρος με τα χρήματα ή τους πόρους άλλων.
Ψαρεύει πίσω από το δίχτυ: Χάνει την ευκαιρία ενεργώντας αργοπορημένα.
Τα μεγάλα ψάρια τρώνε τα μικρά: Η επικράτηση του ισχυρού.
Κάνει το αβγό να στέκεται: Προσπαθεί να κάνει κάτι αδύνατο ή πολύ δύσκολο.
ΤΟ ΠΑΝΩ ΜΕΡΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΒΑΘΟΣ (Ο ΠΥΡΓΟΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ)
Κρεμάει το μανδύα του ανάλογα με τον άνεμο: Ο καιροσκόπος που αλλάζει γνώμη για το συμφέρον του.
Πετάει πούπουλα στον άνεμο: Η άσκοπη εργασία.
Κοιτάζει τον πελαργό: Σπαταλά τον χρόνο του κοιτάζοντας το κενό.
Σκοτώνει δύο μύγες με ένα σμπάρο: Επιτυγχάνει δύο στόχους ταυτόχρονα.
Πέφτει από το γάιδαρο στο βόδι: Πηγαίνει από το κακό στο χειρότερο.
Φιλάει το ρόπτρο της πόρτας: Η υπερβολική και ανώφελη υποταγή.
Σκουπίζει τα οπίσθιά του με την πόρτα: Αντιμετωπίζει τα πάντα με απόλυτη περιφρόνηση.
Κουβαλάει το φως σε καλάθι: Άσκοπη προσπάθεια να φωτίσει κάτι που δεν χρειάζεται.
Πηγαίνει στην εκκλησία για να βρει το διάβολο: Η αναζήτηση του κακού σε ιερούς χώρους.
Κρέμεται ανάμεσα στον ουρανό και τη γη: Βρίσκεται σε αβέβαιη κατάσταση.
Κρατάει το αβγό πάνω από το καλάθι: Κινδυνεύει να χάσει τα πάντα από απροσεξία.
Κατουράει κόντρα στον άνεμο: Κάνει κάτι που θα βλάψει μόνο τον ίδιο.
Κρεμάει το παντελόνι του στο φράχτη: Εγκαταλείπει τις υποχρεώσεις του.
Βλέπει τη φωτιά στο σπίτι του γείτονα και ζεσταίνεται: Εκμεταλλεύεται τη δυστυχία των άλλων.
Ο ένας κουρεύει το πρόβατο, ο άλλος το γουρούνι: Άδικη κατανομή εργασίας ή κέρδους.
Μεγάλη φασαρία και λίγο μαλλί: Πολλά λόγια, ελάχιστο αποτέλεσμα.
Κρατάει το γουρούνι από την κοιλιά: Προσπαθεί να ελέγξει κάτι με λάθος τρόπο.
Αυτός που τρώει τη φωτιά, αφοδεύει σπίθες: Όποιος αναλαμβάνει επικίνδυνα ρίσκα, υφίσταται τις συνέπειες.
Χέζει πάνω στην αγχόνη: Περιφρονεί τον νόμο και τον θάνατο.
Εκεί που είναι ο σκελετός, πετούν τα κοράκια: Η μοίρα ακολουθεί τη φθορά.
Αν η πόρτα είναι ανοιχτή, ο σκύλος μπαίνει μέσα: Η έλλειψη προσοχής προσκαλεί το κακό.
Το κούρεμα του γρασιδιού: Η μάταιη ενασχόληση με την εξωτερική εμφάνιση.
ΔΕΞΙΑ ΠΛΕΥΡΑ (ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ ΚΑΙ Ο ΜΥΛΟΣ)
Κολυμπάει με το ένα χέρι έξω: Προσπαθεί να φανεί άνετος ενώ κινδυνεύει.
Πέφτει στο νερό για να γλιτώσει από τη βροχή: Μια λύση που είναι χειρότερη από το πρόβλημα.
Κρεμάει το δίχτυ στο παράθυρο: Προσπαθεί να πιάσει κάτι εκεί που δεν υπάρχει τίποτα.
Βλέπει τα δύο χέλια από την ουρά: Προσπαθεί να πιάσει δύο πράγματα και χάνει και τα δύο.
Χέζει στο ίδιο τσουκάλι: Δύο άνθρωποι που συνεργάζονται για κάτι βρώμικο.
Κρέμεται σαν αποχωρητήριο πάνω από το ποτάμι: Κάτι προφανές και άκομψο.
Ρίχνει τα χρήματά του στο νερό: Σπατάλη περιουσίας.
Ο τοίχος με τις ρωγμές θα πέσει: Μια κακή βάση οδηγεί στην καταστροφή.
Ζεσταίνει τα χέρια του στη φωτιά του σπιτιού που καίγεται: Η απόλυτη αδιαφορία για τον πόνο του άλλου.
Σέρνει ένα μεγάλο κομμάτι ξύλο: Κουβαλάει ένα περιττό βάρος (ή τις αμαρτίες του).
Ο φόβος φυλάει τα έρημα: Η δειλία ως μέσο επιβίωσης.
Φτιάχνει το σπίτι του με τα τούβλα του γείτονα: Κλέβει για να πλουτίσει.
Δεν μπορεί να δει το δέντρο από το δάσος: Χάνει την ουσία εστιάζοντας στις λεπτομέρειες.
Το αβγό του γείτονα φαίνεται πάντα μεγαλύτερο: Η ζήλια για την περιουσία του άλλου.
ΟΙ ΥΠΟΛΟΙΠΕΣ ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ (ΔΙΑΣΠΑΡΤΕΣ ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ)
Το να είσαι τυφλός οδηγός τυφλών: Η ομαδική πορεία προς την καταστροφή (στο βάθος δεξιά).
Το ταξίδι δεν τελειώνει επειδή είδες την εκκλησία: Μην επαναπαύεσαι πριν το τέλος.
Κάθεται πάνω στα κάρβουνα: Είναι ανυπόμονος ή σε δύσκολη θέση.
Ο κόσμος είναι ένας σωρός από άχυρα, ο καθένας παίρνει ό,τι μπορεί: Η απληστία.
Μασάει τον πάπυρο: Ο πολυλογάς.
Η αγάπη είναι εκεί που κρέμεται το πουγκί: Το συμφέρον πάνω από το συναίσθημα.
Μοιράζουν την πίτα: Η διανομή των κερδών.
Παίζει τη λύρα στο γαϊδούρι: Προσπαθεί να διδάξει κάποιον που δεν θέλει να μάθει.
Το παπούτσι του είναι γεμάτο νερό: Βρίσκεται σε μεγάλη ανάγκη.
Ξύνει την πλάτη του στον φράχτη: Προσπαθεί να ανακουφιστεί μόνος του.
Κοιτάζει μέσα από τα δάχτυλά του: Κάνει τα στραβά μάτια.
Εκεί κρέμεται το μαχαίρι: Εκεί βρίσκεται η απειλή.
Βγάζει το δόντι του σκύλου: Κάνει κάτι πολύ επικίνδυνο.
Είναι δεμένος με την αλυσίδα: Είναι δέσμιος των παθών του.
Το ένα πουλί στο χέρι αξίζει όσο δύο στο κλαδί: Η σιγουριά του παρόντος.
Σπέρνει αλάτι: Άσκοπη ενέργεια.
Η κότα κακαρίζει για το αβγό: Διατυμπανίζει την επιτυχία του.
Τραβάει το σχοινί μέχρι να σπάσει: Εξαντλεί τα όρια.
Κοιμάται πάνω στο βιβλίο: Η γνώση που δεν αξιοποιείται.
Ο θάνατος παίζει τη φλογέρα: Η θνητότητα που μας ακολουθεί.
Το δίχτυ του ψαρά: Η παγίδα της αμαρτίας.
Ο πλούτος φέρνει φίλους: Η κοινωνική υποκρισία.
Κρύβεται πίσω από το δάχτυλό του: Προσπαθεί να κρύψει το προφανές.
Ο χρόνος τρέχει σαν το νερό: Το εφήμερο της ζωής.
Η τύχη γυρίζει: Ο τροχός της μοίρας.
Το κακό μάτι: Η δύναμη του φθόνου.
Η γλώσσα κόκαλα δεν έχει και κόκαλα τσακίζει: Η δύναμη των λόγων.
Το άδειο βαρέλι κάνει τον περισσότερο θόρυβο: Η κενότητα των ανθρώπων.
Ο καθένας τραβάει το σχοινί από τη μεριά του: Η έλλειψη συνεργασίας.
Η αλήθεια πνίγεται αλλά δεν πεθαίνει: Η αντοχή της αλήθειας.
Το μήλο πέφτει κάτω από τη μηλιά: Η κληρονομικότητα.
Η ελπίδα πεθαίνει τελευταία: (Απεικονίζεται με το βλέμμα προς τον ορίζοντα).
Ο ήλιος λάμπει για όλους: Η ισότητα της φύσης.
Το μαύρο πρόβατο: Ο διαφορετικός ή ο ανεπιθύμητος.
Η σιωπή είναι χρυσός: (Απεικονίζεται με κλειστό στόμα σε κρίσιμες στιγμές).
Το τέλος στεφανώνει το έργο: Η σημασία της ολοκλήρωσης.
Η πείνα είναι ο καλύτερος μάγειρας: Η ανάγκη ως κίνητρο.
Το αίμα νερό δεν γίνεται: Οι οικογενειακοί δεσμοί.
Η τρέλα δεν πάει στα βουνά: Η παρουσία του παραλογισμού παντού στην κοινωνία.
Ο Bruegel, μέσα από αυτόν τον χαώδη αλλά απόλυτα οργανωμένο πίνακα, μας υπενθυμίζει ότι ο κόσμος μας είναι μια σκηνή όπου η ανοησία πρωταγωνιστεί, και εμείς είμαστε ταυτόχρονα θεατές και ηθοποιοί.» (1559), αποτελεί μια πραγματική εγκυκλοπαίδεια της ανθρώπινης φύσης. Ο Bruegel δεν ζωγραφίζει απλώς χωρικούς, αλλά δημιουργεί έναν κόσμο «ανάποδα», όπου ο παραλογισμός είναι ο κανόνας.
Ακολουθεί η αναλυτική καταγραφή των παροιμιών και των συμβολισμών τους, όπως εμφανίζονται στον πίνακα, ξεκινώντας από την κάτω αριστερή γωνία και προχωρώντας προς το βάθος και τα δεξιά:
Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ (ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΚΑΙ ΚΑΤΩ)
Δένει τον διάβολο στο μαξιλάρι: Μια γυναίκα που είναι τόσο πεισματάρα ή ικανή που μπορεί να δαμάσει ακόμα και τον διάβολο (συμβολίζει την κακία ή την υπερβολική επιμονή).
Δαγκώνει την κολόνα: Κάποιος που υποκρίνεται τον ευσεβή, ένας θρησκευτικός υποκριτής.
Κουβαλάει φωτιά στο ένα χέρι και νερό στο άλλο: Ένας άνθρωπος διπρόσωπος, που δημιουργεί προβλήματα ενώ προσποιείται ότι βοηθάει.
Χτυπάει το κεφάλι του στον τοίχο: Κάποιος που προσπαθεί να καταφέρει το αδύνατο με πείσμα και χωρίς λογική.
Το ένα πόδι παπούτσι, το άλλο ξυπόλυτο: Η έλλειψη ισορροπίας ή η απόλυτη σύγχυση.
Η σπορά πάνω στον άνεμο: Σπατάλη προσπάθειας σε κάτι που δεν πρόκειται να αποδώσει.
Η τύχη του δίνει το αβγό, αλλά αυτός επιλέγει το καλάθι: Κάποιος που χάνει μια μεγάλη ευκαιρία για κάτι ασήμαντο.
Πέφτει ανάμεσα σε δύο καρέκλες: Η αναποφασιστικότητα που οδηγεί στην αποτυχία.
Βάζει την πανοπλία στον σκύλο: Σπατάλη πόρων σε κάτι εντελώς άχρηστο.
Κουδουνίζει τη γάτα: Κάνει μια επικίνδυνη ή άσκοπη ενέργεια που θα τον προδώσει.
Οπλισμένος μέχρι τα δόντια: Κάποιος που είναι υπερβολικά προετοιμασμένος.
Δαγκώνει το σίδερο: Ένας καυχησιάρης που προσπαθεί να φανεί σκληρός.
Ψάχνει την αξίνα: Προσπαθεί να βρει μια δικαιολογία.
Το φανάρι χωρίς φως: Η έλλειψη σύνεσης ή πνεύματος.
Μη μετράς τα κοτόπουλα πριν εκκολαφθούν: Η υπερβολική αισιοδοξία για το μέλλον.
Κοιτάζει το φεγγάρι και κατουράει στη φωτιά: Σπαταλά χρόνο σε υψηλές θεωρίες ενώ παραμελεί τα βασικά.
Το τσουκάλι κρέμεται στραβά: Κάτι δεν πάει καλά, υπάρχει ακαταστασία.
Ξυρίζει τον τρελό χωρίς σαπούνι: Κοροϊδεύει κάποιον που είναι ήδη ανόητος.
Δύο τρελοί κάτω από την ίδια κουκούλα: Η συνεργασία δύο ανόητων.
Η ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΙ ΤΟ ΠΡΟΑΥΛΙΟ
Φυτεύει αγκάθια για να θερίσει σύκα: Περιμένει καλό αποτέλεσμα από κακή αρχή.
Ρίχνει μαργαριτάρια στους χοίρους: Δίνει κάτι πολύτιμο σε κάποιον που δεν μπορεί να το εκτιμήσει.
Γλείφει το πιάτο: Ο κόλακας ή ο υπερβολικά άπληστος.
Η γυναίκα βάζει τον γαλάζιο μανδύα στον άνδρα της: Η σύζυγος απατά τον σύζυγο (ο γαλάζιος μανδύας ήταν σύμβολο της μοιχείας).
Γεμίζει το λάκκο αφού έχει πνιγεί το μοσχάρι: Παίρνει μέτρα κατόπιν εορτής.
Πρέπει να σκύψει κανείς για να περάσει από τον κόσμο: Η ανάγκη για συμβιβασμό προκειμένου να επιβιώσει κανείς.
Γυρίζει τον κόσμο στο δάχτυλό του: Πιστεύει ότι ελέγχει τα πάντα (ή είναι πολύ ικανός).
Βάζει ξύλο στον τροχό: Προκαλεί εμπόδια σε μια διαδικασία.
Αυτός που έχυσε το χυλό, δεν μπορεί να τον μαζέψει: Οι πράξεις που δεν αντιστρέφονται.
Πιάνεται από την ουρά του ψαριού: Προσπαθεί να συγκρατήσει κάτι που γλιστράει.
Αυτός που καίγεται από το χυλό, φυσάει και το γιαούρτι: Η υπερβολική προσοχή μετά από ένα λάθος.
Δεν αντέχει να δει τον ήλιο να λάμπει στο νερό: Η ζήλια για την επιτυχία των άλλων.
Κολυμπάει κόντρα στο ρεύμα: Πηγαίνει ενάντια στην κοινή λογική ή την πλειοψηφία.
Η κανάτα πηγαίνει στη βρύση μέχρι να σπάσει: Η επιμονή σε κάτι επικίνδυνο φέρνει την καταστροφή.
Κόβει λωρίδες από ξένο δέρμα: Είναι γενναιόδωρος με τα χρήματα ή τους πόρους άλλων.
Ψαρεύει πίσω από το δίχτυ: Χάνει την ευκαιρία ενεργώντας αργοπορημένα.
Τα μεγάλα ψάρια τρώνε τα μικρά: Η επικράτηση του ισχυρού.
Κάνει το αβγό να στέκεται: Προσπαθεί να κάνει κάτι αδύνατο ή πολύ δύσκολο.
ΤΟ ΠΑΝΩ ΜΕΡΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΒΑΘΟΣ (Ο ΠΥΡΓΟΣ ΚΑΙ Η ΘΑΛΑΣΣΑ)
Κρεμάει το μανδύα του ανάλογα με τον άνεμο: Ο καιροσκόπος που αλλάζει γνώμη για το συμφέρον του.
Πετάει πούπουλα στον άνεμο: Η άσκοπη εργασία.
Κοιτάζει τον πελαργό: Σπαταλά τον χρόνο του κοιτάζοντας το κενό.
Σκοτώνει δύο μύγες με ένα σμπάρο: Επιτυγχάνει δύο στόχους ταυτόχρονα.
Πέφτει από το γάιδαρο στο βόδι: Πηγαίνει από το κακό στο χειρότερο.
Φιλάει το ρόπτρο της πόρτας: Η υπερβολική και ανώφελη υποταγή.
Σκουπίζει τα οπίσθιά του με την πόρτα: Αντιμετωπίζει τα πάντα με απόλυτη περιφρόνηση.
Κουβαλάει το φως σε καλάθι: Άσκοπη προσπάθεια να φωτίσει κάτι που δεν χρειάζεται.
Πηγαίνει στην εκκλησία για να βρει το διάβολο: Η αναζήτηση του κακού σε ιερούς χώρους.
Κρέμεται ανάμεσα στον ουρανό και τη γη: Βρίσκεται σε αβέβαιη κατάσταση.
Κρατάει το αβγό πάνω από το καλάθι: Κινδυνεύει να χάσει τα πάντα από απροσεξία.
Κατουράει κόντρα στον άνεμο: Κάνει κάτι που θα βλάψει μόνο τον ίδιο.
Κρεμάει το παντελόνι του στο φράχτη: Εγκαταλείπει τις υποχρεώσεις του.
Βλέπει τη φωτιά στο σπίτι του γείτονα και ζεσταίνεται: Εκμεταλλεύεται τη δυστυχία των άλλων.
Ο ένας κουρεύει το πρόβατο, ο άλλος το γουρούνι: Άδικη κατανομή εργασίας ή κέρδους.
Μεγάλη φασαρία και λίγο μαλλί: Πολλά λόγια, ελάχιστο αποτέλεσμα.
Κρατάει το γουρούνι από την κοιλιά: Προσπαθεί να ελέγξει κάτι με λάθος τρόπο.
Αυτός που τρώει τη φωτιά, αφοδεύει σπίθες: Όποιος αναλαμβάνει επικίνδυνα ρίσκα, υφίσταται τις συνέπειες.
Χέζει πάνω στην αγχόνη: Περιφρονεί τον νόμο και τον θάνατο.
Εκεί που είναι ο σκελετός, πετούν τα κοράκια: Η μοίρα ακολουθεί τη φθορά.
Αν η πόρτα είναι ανοιχτή, ο σκύλος μπαίνει μέσα: Η έλλειψη προσοχής προσκαλεί το κακό.
Το κούρεμα του γρασιδιού: Η μάταιη ενασχόληση με την εξωτερική εμφάνιση.
ΔΕΞΙΑ ΠΛΕΥΡΑ (ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ ΚΑΙ Ο ΜΥΛΟΣ)
Κολυμπάει με το ένα χέρι έξω: Προσπαθεί να φανεί άνετος ενώ κινδυνεύει.
Πέφτει στο νερό για να γλιτώσει από τη βροχή: Μια λύση που είναι χειρότερη από το πρόβλημα.
Κρεμάει το δίχτυ στο παράθυρο: Προσπαθεί να πιάσει κάτι εκεί που δεν υπάρχει τίποτα.
Βλέπει τα δύο χέλια από την ουρά: Προσπαθεί να πιάσει δύο πράγματα και χάνει και τα δύο.
Χέζει στο ίδιο τσουκάλι: Δύο άνθρωποι που συνεργάζονται για κάτι βρώμικο.
Κρέμεται σαν αποχωρητήριο πάνω από το ποτάμι: Κάτι προφανές και άκομψο.
Ρίχνει τα χρήματά του στο νερό: Σπατάλη περιουσίας.
Ο τοίχος με τις ρωγμές θα πέσει: Μια κακή βάση οδηγεί στην καταστροφή.
Ζεσταίνει τα χέρια του στη φωτιά του σπιτιού που καίγεται: Η απόλυτη αδιαφορία για τον πόνο του άλλου.
Σέρνει ένα μεγάλο κομμάτι ξύλο: Κουβαλάει ένα περιττό βάρος (ή τις αμαρτίες του).
Ο φόβος φυλάει τα έρημα: Η δειλία ως μέσο επιβίωσης.
Φτιάχνει το σπίτι του με τα τούβλα του γείτονα: Κλέβει για να πλουτίσει.
Δεν μπορεί να δει το δέντρο από το δάσος: Χάνει την ουσία εστιάζοντας στις λεπτομέρειες.
Το αβγό του γείτονα φαίνεται πάντα μεγαλύτερο: Η ζήλια για την περιουσία του άλλου.
ΟΙ ΥΠΟΛΟΙΠΕΣ ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ (ΔΙΑΣΠΑΡΤΕΣ ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ)
Το να είσαι τυφλός οδηγός τυφλών: Η ομαδική πορεία προς την καταστροφή (στο βάθος δεξιά).
Το ταξίδι δεν τελειώνει επειδή είδες την εκκλησία: Μην επαναπαύεσαι πριν το τέλος.
Κάθεται πάνω στα κάρβουνα: Είναι ανυπόμονος ή σε δύσκολη θέση.
Ο κόσμος είναι ένας σωρός από άχυρα, ο καθένας παίρνει ό,τι μπορεί: Η απληστία.
Μασάει τον πάπυρο: Ο πολυλογάς.
Η αγάπη είναι εκεί που κρέμεται το πουγκί: Το συμφέρον πάνω από το συναίσθημα.
Μοιράζουν την πίτα: Η διανομή των κερδών.
Παίζει τη λύρα στο γαϊδούρι: Προσπαθεί να διδάξει κάποιον που δεν θέλει να μάθει.
Το παπούτσι του είναι γεμάτο νερό: Βρίσκεται σε μεγάλη ανάγκη.
Ξύνει την πλάτη του στον φράχτη: Προσπαθεί να ανακουφιστεί μόνος του.
Κοιτάζει μέσα από τα δάχτυλά του: Κάνει τα στραβά μάτια.
Εκεί κρέμεται το μαχαίρι: Εκεί βρίσκεται η απειλή.
Βγάζει το δόντι του σκύλου: Κάνει κάτι πολύ επικίνδυνο.
Είναι δεμένος με την αλυσίδα: Είναι δέσμιος των παθών του.
Το ένα πουλί στο χέρι αξίζει όσο δύο στο κλαδί: Η σιγουριά του παρόντος.
Σπέρνει αλάτι: Άσκοπη ενέργεια.
Η κότα κακαρίζει για το αβγό: Διατυμπανίζει την επιτυχία του.
Τραβάει το σχοινί μέχρι να σπάσει: Εξαντλεί τα όρια.
Κοιμάται πάνω στο βιβλίο: Η γνώση που δεν αξιοποιείται.
Ο θάνατος παίζει τη φλογέρα: Η θνητότητα που μας ακολουθεί.
Το δίχτυ του ψαρά: Η παγίδα της αμαρτίας.
Ο πλούτος φέρνει φίλους: Η κοινωνική υποκρισία.
Κρύβεται πίσω από το δάχτυλό του: Προσπαθεί να κρύψει το προφανές.
Ο χρόνος τρέχει σαν το νερό: Το εφήμερο της ζωής.
Η τύχη γυρίζει: Ο τροχός της μοίρας.
Το κακό μάτι: Η δύναμη του φθόνου.
Η γλώσσα κόκαλα δεν έχει και κόκαλα τσακίζει: Η δύναμη των λόγων.
Το άδειο βαρέλι κάνει τον περισσότερο θόρυβο: Η κενότητα των ανθρώπων.
Ο καθένας τραβάει το σχοινί από τη μεριά του: Η έλλειψη συνεργασίας.
Η αλήθεια πνίγεται αλλά δεν πεθαίνει: Η αντοχή της αλήθειας.
Το μήλο πέφτει κάτω από τη μηλιά: Η κληρονομικότητα.
Η ελπίδα πεθαίνει τελευταία: (Απεικονίζεται με το βλέμμα προς τον ορίζοντα).
Ο ήλιος λάμπει για όλους: Η ισότητα της φύσης.
Το μαύρο πρόβατο: Ο διαφορετικός ή ο ανεπιθύμητος.
Η σιωπή είναι χρυσός: (Απεικονίζεται με κλειστό στόμα σε κρίσιμες στιγμές).
Το τέλος στεφανώνει το έργο: Η σημασία της ολοκλήρωσης.
Η πείνα είναι ο καλύτερος μάγειρας: Η ανάγκη ως κίνητρο.
Το αίμα νερό δεν γίνεται: Οι οικογενειακοί δεσμοί.
Η τρέλα δεν πάει στα βουνά: Η παρουσία του παραλογισμού παντού στην κοινωνία.
Ο Bruegel, μέσα από αυτόν τον χαώδη αλλά απόλυτα οργανωμένο πίνακα, μας υπενθυμίζει ότι ο κόσμος μας είναι μια σκηνή όπου η ανοησία πρωταγωνιστεί, και εμείς είμαστε ταυτόχρονα θεατές και ηθοποιοί.

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.