ΠΛΑΤΕΙΑ ΟΜΟΝΟΙΑΣ

Το Gemini είπε

Μια σπάνια φωτογραφική μαρτυρία από το 1927, που αποτυπώνει το τέλος μιας εποχής για την ΠΛΑΤΕΙΑ ΟΜΟΝΟΙΑΣ. Η εικόνα δείχνει τη στιγμή που ο «εξωτικός» χαρακτήρας της Αθήνας θυσιάζεται στον βωμό του εκσυγχρονισμού και της αστικής ανάπτυξης.

Η ΟΜΟΝΟΙΑ ΤΩΝ ΦΟΙΝΙΚΩΝ ΚΑΙ Η ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥ 1927

Η πλατεία, που μέχρι τότε αποτελούσε έναν πνεύμονα πρασίνου με σήμα κατατεθέν τους επιβλητικούς φοίνικες, μετατρέπεται σε ένα απέραντο εργοτάξιο. Η ανάγκη για τη σύνδεση της πόλης μέσω του υπόγειου σιδηροδρόμου οδήγησε στην πλήρη αποψίλωση της βλάστησης.

• Η Θυσία του Πρασίνου: Οι φοίνικες που δέσποζαν στο κέντρο της Αθήνας κόπηκαν οριστικά για να ξεκινήσουν οι εκσκαφές της σήραγγας και η κατασκευή του νέου υπόγειου σταθμού του Ηλεκτρικού.

• Το Αρχιτεκτονικό Τοπίο: Στο βάθος δεξιά διακρίνεται το εμβληματικό ΘΕΑΤΡΟ ΚΟΤΟΠΟΥΛΗ, θυμίζοντας την πολιτιστική αίγλη της περιοχής, ενώ οι άμαξες και η κίνηση των πεζών μαρτυρούν τον ρυθμό της καθημερινότητας σε μια πόλη που άλλαζε πρόσωπο.

• Η Μετάβαση: Η φωτογραφία αυτή δεν είναι απλώς μια καταγραφή έργων υποδομής, αλλά το χρονικό της μεταμόρφωσης της Ομόνοιας από μια ρομαντική, καταπράσινη πλατεία σε έναν αμιγώς αστικό και συγκοινωνιακό κόμβο.

---

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΣΗΜΕΙΩΣΗ Οι εργασίες αυτές ολοκληρώθηκαν το 1930, όταν και εγκαινιάστηκε ο σταθμός από τον Ελευθέριο Βενιζέλο, σηματοδοτώντας τη νέα, «υπόγεια» εποχή της πρωτεύουσας, αφήνοντας όμως πίσω της την ανάμνηση της παλιάς, εξωτικής ΟμόνοιαςΗ μεταμόρφωση της ΠΛΑΤΕΙΑΣ ΟΜΟΝΟΙΑΣ από το 1930 και μετά αποτελεί μια από τις πιο συναρπαστικές σελίδες της αθηναϊκής αστικής ιστορίας. Μετά την απομάκρυνση των φοινίκων και την ολοκλήρωση του υπόγειου σταθμού, η πλατεία εισήλθε σε μια νέα φάση, όπου ο ρομαντισμός του 19ου αιώνα έδωσε τη θέση του στον μοντερνισμό και την ταχύτητα.

---

Η ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ 1930: Ο ΚΥΚΛΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

Με τα εγκαίνια του σταθμού το 1930, η Ομόνοια απέκτησε τη χαρακτηριστική κυκλική της μορφή. Στο κέντρο τοποθετήθηκαν οκτώ περίτεχνοι αεραγωγοί για τον εξαερισμό του υπόγειου σιδηροδρόμου, οι οποίοι σύντομα διακοσμήθηκαν με τα αγάλματα των ΜΟΥΣΩΝ. Παρά την αισθητική τους αξία, οι Μούσες δεν έμειναν για πολύ, καθώς θεωρήθηκε ότι «έπνιγαν» την κίνηση και την ορατότητα.

Η ΧΡΥΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ 1950-1960: ΤΑ ΣΙΝΤΡΙΒΑΝΙΑ

Η δεκαετία του '50 έφερε τη μεγάλη αλλαγή που έχει χαραχτεί στη συλλογική μνήμη μέσα από τον παλιό ελληνικό κινηματογράφο. Η πλατεία έγινε το σύμβολο της ανασυγκρότησης.

• Τα Σιντριβάνια: Το 1958 τοποθετήθηκε το εμβληματικό μεγάλο σιντριβάνι, το οποίο με τους πίδακες και τον φωτισμό του έγινε το σήμα κατατεθέν της νυχτερινής Αθήνας.

• Τα Ξενοδοχεία: Γύρω από την πλατεία υψώθηκαν εμβληματικά κτίρια, όπως το ΜΠΑΓΚΕΙΟΝ και το ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ, που μαζί με τα κοσμοπολίτικα καφενεία της περιοχής καθιστούσαν την Ομόνοια το απόλυτο κέντρο της κοινωνικής ζωής.

Η ΤΣΙΜΕΝΤΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ 1990 ΚΑΙ Η ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΟΡΦΗ

Στα τέλη της δεκαετίας του '80 και κυρίως το '90, η πλατεία έχασε το υγρό στοιχείο και το πράσινο, δίνοντας τη θέση της σε μια πιο σκληρή, τσιμεντένια αρχιτεκτονική (η εποχή του γλυπτού «Δρομέα» του Βαρώτσου πριν μεταφερθεί). Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια είδαμε μια προσπάθεια επιστροφής στις ρίζες με την επαναφορά του μεγάλου σιντριβανιού, επιχειρώντας να ανακτηθεί κάτι από τη χαμένη αίγλη των περασμένων δεκαετιών.

---

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΚΟΤΟΠΟΥΛΗ (REX) Αξίζει να σημειωθεί ότι το κτίριο που διακρίνεται στη φωτογραφία σας, το θέατρο της Μαρίκας Κοτοπούλη, παραμένει μέχρι σήμερα ένας φάρος πολιτισμού στην οδό Πανεπιστημίου, έχοντας επιβιώσει από όλες τις πολεοδομικές αλλαγές της περιοχής.