Παρασκευή 13 Μαρτίου 2026

ΟΥΛΑΛΟΥΜ, EDGAR ALLAN POE

ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΤΟ ΠΙΟ ΑΙΝΙΓΜΑΤΙΚΟ ΠΟΙΗΜΑ ΤΟΥ EDGAR ALLAN POE



Το «ULALUME» (1847) θεωρείται από πολλούς μελετητές ως το αποκορύφωμα της σκοτεινής ρομαντικής ποίησης του EDGAR ALLAN POE. Γραμμένο σε μια περίοδο βαθιάς θλίψης, λίγο μετά τον θάνατο της συζύγου του, το ποίημα δεν είναι απλώς μια ιστορία φαντασμάτων, αλλά μια κατάδυση στους δαιδάλους του ανθρώπινου υποσυνείδητου. Μέσα από έναν υπνωτιστικό ρυθμό και διαρκείς επαναλήψεις, ο POE ανασυνθέτει τη στιγμή που η μνήμη συγκρούεται με την άρνηση του πόνου.
Edmund Dulac (French, 1882-1953



ΜΕΡΟΣ 1: ΟΙ ΤΕΦΡΩΔΕΙΣ ΟΥΡΑΝΟΙ ΚΑΙ ΤΟ ΔΑΣΟΣ ΤΟΥ WEIR

Στην πρώτη ενότητα, ο αφηγητής περιπλανιέται σε ένα τοπίο που μοιάζει περισσότερο με εφιάλτη παρά με πραγματικότητα. Η ατμόσφαιρα είναι πνιγηρή, γεμάτη στάχτη και μαραμένα φύλλα, προμηνύοντας την τραγική αποκάλυψη που ακολουθεί.
ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
The skies they were ashen and sober; The leaves they were crisped and sere— The leaves they were withering and sere; It was night in the lonesome October Of my most immemorial year; It was hard by the dim lake of Auber, In the misty mid region of Weir— It was down by the dank tarn of Auber, In the ghoul-haunted woodland of Weir.
Η ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Οι ουρανοί ήταν τέφρα και γκρίζοι· Τα φύλλα ήταν ξερά και θαμπά — Τα φύλλα ήταν μαραμένα και σαθρά· Ήταν νύχτα στον μοναχικό Οκτώβρη Του πιο λησμονημένου μου χρόνου· Ήταν ακριβώς δίπλα στην αμυδρή λίμνη του AUBER, Στη θολή μέση περιοχή του WEIR — Ήταν κάτω στην υγρή τέλμα του AUBER, Στο στοιχειωμένο από ξωτικά δάσος του WEIR.
ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ
ΤΟ ΧΡΩΜΑ ΤΗΣ ΣΤΑΧΤΗΣ (ASHEN): Ο ουρανός δεν περιγράφεται ως μαύρος, αλλά ως "ashen", υποδηλώνοντας το τέλος μιας φωτιάς που έσβησε, το γκρίζο της απώλειας και του θανάτου.
ΤΟΠΩΝΥΜΙΑ: Οι λέξεις AUBER και WEIR είναι επινοημένες από τον POE. Το WEIR (φράγμα/παγίδα) συμβολίζει το σημείο όπου η ψυχή του αφηγητή έχει εγκλωβιστεί, ενώ η λίμνη AUBER παραπέμπει σε έναν σκοτεινό, εσωτερικό κόσμο.
Ο ΑΛΛΟΚΟΤΟΣ ΟΚΤΩΒΡΗΣ: Ο Οκτώβρης εδώ δεν είναι ένας απλός μήνας, αλλά ο "λησμονημένος χρόνος" (immemorial year), μια χρονική στιγμή που ο αφηγητής προσπαθεί απεγνωσμένα να διαγράψει από τη μνήμη του.
Συνεχίζουμε με το δεύτερο μέρος, όπου η ατμόσφαιρα κλιμακώνεται και εισάγεται η PSYCHE (η Ψυχή), η οποία παρουσιάζεται ως ένας ξεχωριστός χαρακτήρας, ένας εσωτερικός συνοδοιπόρος σε αυτό το εφιαλτικό τοπίο.

Dante Gabriel Rossetti, circa 1847–184



ΜΕΡΟΣ 2: Η ΗΦΑΙΣΤΕΙΑΚΗ ΚΑΡΔΙΑ ΚΑΙ Η ΣΥΝΟΔΟΙΠΟΡΟΣ PSYCHE

Σε αυτή την ενότητα, ο αφηγητής περιγράφει την εσωτερική του αναταραχή. Η καρδιά του δεν είναι απλώς θλιμμένη, αλλά «ηφαιστειακή», γεμάτη από μια λάβα που κοχλάζει, υποδηλώνοντας το καταπιεσμένο πάθος και την οδύνη που παλεύουν να βγουν στην επιφάνεια.
ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
Here once, through an alley Titanic, Of cypress, I roamed with my Soul— Of cypress, with Psyche, my Soul. These were days when my heart was volcanic As the scoriac rivers that roll— As the lavas that restlessly roll Their sulphurous currents down Yaanek In the ultimate climes of the pole— That groan as they roll down Mount Yaanek In the realms of the boreal pole.
Η ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Εδώ κάποτε, μέσα από μια λεωφόρο Τιτάνια, Από κυπαρίσσια, περιπλανήθηκα με την Ψυχή μου — Από κυπαρίσσια, με την PSYCHE, την Ψυχή μου. Ήταν μέρες που η καρδιά μου ήταν ηφαιστειακή Σαν τα ποτάμια λάβας που κυλούν — Σαν τις λάβες που ανήσυχα κυλούν Τα θειούχα ρεύματά τους κάτω στο YAANEK Στα έσχατα κλίματα του πόλου — Που στενάζουν καθώς κυλούν στο όρος YAANEK Στις σφαίρες του βόρειου πόλου.
ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ
ΑΛΛΕΑ ΑΠΟ ΚΥΠΑΡΙΣΣΙΑ (ALLEY OF CYPRESS): Το κυπαρίσσι είναι το παγκόσμιο σύμβολο του πένθους και του θανάτου. Η «Τιτάνια» διάστασή τους δείχνει το μέγεθος της θλίψης που περιβάλλει τον αφηγητή.
PSYCHE (ΨΥΧΗ): Ο POE προσωποποιεί την Ψυχή του. Δεν είναι απλώς ένα συναίσθημα, αλλά μια οντότητα που περπατά δίπλα του, ικανή να δει και να νιώσει πράγματα που ο ίδιος ο αφηγητής προσπαθεί να αγνοήσει.
ΟΡΟΣ YAANEK: Άλλο ένα επινοημένο όνομα από τον ποιητή. Η αντίθεση ανάμεσα στις «θειούχες λάβες» που κοχλάζουν και τον παγωμένο «βόρειο πόλο» συμβολίζει την εσωτερική πάλη ανάμεσα στο καυτό συναίσθημα και την παγωμένη απονέκρωση της κατάθλιψης.
SCORIAC RIVERS: Η λέξη αναφέρεται στα υπολείμματα της λάβας (σκωρία). Ο αφηγητής νιώθει ότι η ζωή του αποτελείται από τα αποκαΐδια μιας παλιάς φωτιάς.



ΜΕΡΟΣ 3: Η ΠΡΟΔΟΣΙΑ ΤΗΣ ΜΝΗΜΗΣ

Σε αυτή την ενότητα, ο αφηγητής και η PSYCHE συνομιλούν σοβαρά, αλλά οι σκέψεις τους είναι «παράλυτες». Υπάρχει μια σκοτεινή ειρωνεία εδώ: βρίσκονται στο ίδιο ακριβώς σημείο όπου συνέβη κάτι τραγικό στο παρελθόν, όμως η θλίψη τους είναι τόσο βαθιά που έχει προκαλέσει ένα είδος αμνησίας.
ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
Our talk had been serious and sober, But our thoughts they were palsied and sere— Our memories were treacherous and sere— For we knew not the month was October, And we marked not the night of the year— (Ah, night of all nights in the year!) We noted not the dim lake of Auber— (Though once we had journeyed down here)— Remembered not the dank tarn of Auber, Nor the ghoul-haunted woodland of Weir.
Η ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Η κουβέντα μας ήταν σοβαρή και βαρύθυμη, Μα οι σκέψεις μας ήταν παράλυτες και ξερές — Οι μνήμες μας ήταν προδοτικές και ξερές — Γιατί δεν ξέραμε πως ο μήνας ήταν Οκτώβρης, Και δεν προσέξαμε τη νύχτα του έτους — (Αχ, νύχτα όλων των νυχτών του έτους!) Δεν προσέξαμε την αμυδρή λίμνη του AUBER — (Αν και κάποτε είχαμε ταξιδέψει ως εδώ) — Δεν θυμηθήκαμε το υγρό τέλμα του AUBER, Ούτε το στοιχειωμένο από ξωτικά δάσος του WEIR.
ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ
TREACHEROUS MEMORIES (ΠΡΟΔΟΤΙΚΕΣ ΜΝΗΜΕΣ): Ο POE περιγράφει με ακρίβεια το ψυχολογικό φαινόμενο της καταστολής. Ο αφηγητής «ξεχνά» την επέτειο ενός θανάτου για να προστατευτεί από τον πόνο, καθιστώντας τη μνήμη του έναν προδότη που τον οδηγεί ξανά στο σημείο του εγκλήματος ή της απώλειας.
PALSID AND SERE (ΠΑΡΑΛΥΤΕΣ ΚΑΙ ΞΕΡΕΣ): Οι σκέψεις του δεν έχουν ζωή· είναι στεγνές όπως τα φύλλα του Οκτώβρη που περιγράφηκαν στην αρχή. Η εσωτερική του ζωή έχει νεκρωθεί.
Η ΝΥΧΤΑ ΤΩΝ ΝΥΧΤΩΝ: Η παρένθεση (Ah, night of all nights in the year!) υποδηλώνει ότι αυτή δεν είναι μια τυχαία ημερομηνία. Είναι η επέτειος που το υποσυνείδητό του γνωρίζει, αλλά το συνειδητό του αρνείται να κατονομάσει.
Συνεχίζουμε με το τέταρτο μέρος, όπου η σκοτεινή ατμόσφαιρα διακόπτεται από την εμφάνιση ενός απόκοσμου φωτός. Εδώ ξεκινά η μεγάλη παρερμηνεία του αφηγητή, ο οποίος βλέπει την ελπίδα εκεί που η PSYCHE βλέπει τον κίνδυνο.



ΜΕΡΟΣ 4: ΤΟ ΦΕΓΓΑΡΙ ΤΗΣ ΑΣΤΑΡΤΗΣ

Καθώς η νύχτα πλησιάζει προς το ξημέρωμα, ένα παράξενο, τρεμουλιαστό φως αναδύεται στον ορίζοντα. Είναι η εμφάνιση του πλανήτη Αφροδίτη (Αστάρτη), η οποία στο ποίημα παρουσιάζεται με δύο κέρατα, σαν μια απόκοσμη ημισέληνος.
ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
And now, as the night-palsy sober Drew on to the birth of the morn— As the star-dials hinted of morn— At the end of our path a liquescent And nebulous lustre was born, Out of which a miraculous crescent Arose with a duplicate horn— Astarte’s bediamonded crescent Distinct with its duplicate horn.
Η ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Και τώρα, καθώς η νυχτερινή παράλυση, βαριά, Τραβούσε προς τη γέννηση της αυγής — Καθώς τα ρολόγια των άστρων έδειχναν την αυγή — Στο τέλος του μονοπατιού μας μια ρευστή Και νεφελώδης λάμψη γεννήθηκε, Μέσα από την οποία μια θαυμαστή ημισέληνος Αναδύθηκε με ένα διπλό κέρας — Της Αστάρτης η διαμαντοστόλιστη ημισέληνος Ξεκάθαρη με το διπλό της κέρας.
ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ
NIGHT-PALSY (ΝΥΧΤΕΡΙΝΗ ΠΑΡΑΛΥΣΗ): Ο POE χρησιμοποιεί μια εξαιρετικά δυνατή εικόνα για να περιγράψει το τέλος της νύχτας. Η νύχτα δεν φεύγει απλώς, αλλά «παραλύει» καθώς έρχεται το φως, υποδηλώνοντας την αδυναμία του αφηγητή να ξεφύγει από το σκοτάδι του.
ΑΣΤΑΡΤΗ (ASTARTE): Η Αστάρτη ήταν η Φοινικική θεά του έρωτα και της γονιμότητας (αντίστοιχη της Αφροδίτης). Η εμφάνισή της εδώ είναι ειρωνική: ο αφηγητής αναζητά παρηγοριά στον έρωτα, ενώ βρίσκεται σε ένα τοπίο θανάτου.
LIQUESCENT AND NEBULOUS (ΡΕΥΣΤΗ ΚΑΙ ΝΕΦΕΛΩΔΗΣ): Το φως δεν είναι καθαρό. Είναι θολό και αβέβαιο, όπως ακριβώς και η ψευδαίσθηση ελπίδας που νιώθει ο αφηγητής.
DUPLICATE HORN (ΔΙΠΛΟ ΚΕΡΑΣ): Η περιγραφή της ημισελήνου με κέρατα προσδίδει κάτι το δαιμονικό ή το ζωώδες στην εικόνα, προετοιμάζοντας τον αναγνώστη για το γεγονός ότι αυτό το φως δεν είναι ευλογία, αλλά παγίδα.



ΜΕΡΟΣ 5: Η ΨΕΥΔΑΙΣΘΗΣΗ ΤΗΣ ΕΛΠΙΔΑΣ

Εδώ ο αφηγητής συγκρίνει την Αστάρτη με τη θεά Άρτεμη (Dian). Ενώ η Άρτεμη είναι η ψυχρή θεά της αγνότητας, ο αφηγητής βλέπει στην Αστάρτη μια πιο «ζεστή» παρουσία που έρχεται να τον λυτρώσει από τα δάκρυά του και να τον οδηγήσει στη Λήθη — την κατάσταση της απόλυτης λησμονιάς του πόνου.

ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
And I said—"She is warmer than Dian: She rolls through an ether of sighs— She revels in a region of sighs: She has seen that the tears are not dry on These cheeks, where the worm never dies, And has come past the stars of the Lion To point us the path to the skies— To the Lethean peace of the skies— Come up, in despite of the Lion, To shine on us with her bright eyes— Come up through the lair of the Lion, With love in her luminous eyes."
Η ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Και είπα — «Είναι πιο ζεστή από την Άρτεμη: Κυλά μέσα από έναν αιθέρα στεναγμών — Μεθά σε μια περιοχή στεναγμών: Είδε πως τα δάκρυα δεν στέγνωσαν Σε τούτα τα μάγουλα, όπου το σκουλήκι ποτέ δεν πεθαίνει, Και πέρασε από τα άστρα του Λέοντα Για να μας δείξει το μονοπάτι προς τους ουρανούς — Προς τη Λήθη, τη γαλήνη των ουρανών — Ανέβηκε, παρά την αντίσταση του Λέοντα, Για να μας φωτίσει με τα λαμπερά της μάτια — Ανέβηκε μέσα από το κρησφύγετο του Λέοντα, Με αγάπη στα φωτεινά της μάτια.»
ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ
THE WORM NEVER DIES (ΤΟ ΣΚΟΥΛΗΚΙ ΠΟΥ ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΠΕΘΑΙΝΕΙ): Μια συγκλονιστική αναφορά στην εσωτερική σήψη της θλίψης. Ο POE χρησιμοποιεί τη μεταφορά του σκουληκιού (που συνήθως τρέφεται με νεκρούς) για να περιγράψει έναν ζωντανό άνθρωπο που «τρώγεται» από τις τύψεις ή τη μνήμη.
ΛΗΘΗ (LETHEAN PEACE): Στην ελληνική μυθολογία, η Λήθη ήταν το ποτάμι του Κάτω Κόσμου που έκανε τις ψυχές να ξεχνούν το παρελθόν τους. Ο αφηγητής δεν ζητά ευτυχία, ζητά να ξεχάσει.
ΑΣΤΕΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΛΕΟΝΤΑ (LION / LEO): Ο αστερισμός του Λέοντα θεωρείται συχνά ένας δυσοίωνος τομέας του ουρανού. Η Αστάρτη που περνά μέσα από αυτόν συμβολίζει μια δύναμη που υπερνικά τα εμπόδια για να φτάσει στον αφηγητή.
ΔΙΑΝΑ vs ΑΣΤΑΡΤΗ: Η προτίμηση του αφηγητή στην Αστάρτη δείχνει την επιθυμία του για παρηγοριά και έρωτα, αντί για τη λογική και την ψυχρή εγκράτεια που εκπροσωπεί η Άρτεμη (Dian).



ΜΕΡΟΣ 6: Ο ΤΡΟΜΟΣ ΤΗΣ PSYCHE

Ενώ ο αφηγητής βλέπει στην Αστάρτη την ελπίδα, η PSYCHE κυριεύεται από έναν ανεξήγητο τρόμο. Η αντίδρασή της είναι σωματική: τα φτερά της σέρνονται στο χώμα, μια εικόνα απόλυτης ταπείνωσης και φόβου, καθώς ικετεύει τον αφηγητή να φύγουν μακριά.
ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
But Psyche, uplifting her finger, Said—"Sadly this star I mistrust— Her pallor I strangely mistrust:— Oh, hasten!—oh, let us not linger! Oh, fly!—let us fly!—for we must." In terror she spoke, letting sink her Wings till they trailed in the dust— In agony sobbed, letting sink her Plumed wings till they trailed in the dust— Till they sorrowfully trailed in the dust.
Η ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Μα η Ψυχή, υψώνοντας το δάχτυλό της, Είπε — «Δυστυχώς, αυτό το άστρο δεν το εμπιστεύομαι — Την ωχρότητά του παράξενα δεν την εμπιστεύομαι: — Ω, βιάσου! — ω, ας μην καθυστερούμε! Ω, πέτα! — ας πετάξουμε! — γιατί πρέπει.» Με τρόμο μίλησε, αφήνοντας να πέσουν Τα φτερά της μέχρι που σύρθηκαν στη σκόνη — Με αγωνία αναλύθηκε σε λυγμούς, αφήνοντας να πέσουν Τα πουπουλένια φτερά της μέχρι που σύρθηκαν στη σκόνη — Μέχρι που θλιβερά σύρθηκαν μέσα στη σκόνη.
ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ
Η ΩΧΡΟΤΗΤΑ (PALLOR): Η PSYCHE βλέπει ότι το φως της Αστάρτης δεν είναι ζωντανό, αλλά ωχρό, σαν το πρόσωπο ενός νεκρού. Αυτή η ωχρότητα είναι που την κάνει να δυσπιστεί.
TRAILED IN THE DUST (ΣΥΡΘΗΚΑΝ ΣΤΗ ΣΚΟΝΗ): Τα φτερά της Ψυχής, που κανονικά ανήκουν στον ουρανό, τώρα λερώνεται από το χώμα και τη σκόνη του τάφου. Είναι η απόλυτη εικόνα της ψυχολογικής κατάρρευσης.
H ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΦΥΓΗ (FLY! FOR WE MUST): Η Ψυχή γνωρίζει υποσυνείδητα πού οδηγεί αυτό το μονοπάτι. Η επιμονή της να φύγουν δείχνει ότι το πνεύμα του αφηγητή παλεύει ακόμα να αποφύγει την οδυνηρή αλήθεια που περιμένει στη γωνία.
Η ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ: Εδώ βλέπουμε τη διαπάλη ανάμεσα στη Λογική (που θέλει να πιστέψει στην ελπίδα) και στο Ένστικτο (που μυρίζει τον θάνατο).



ΜΕΡΟΣ 7: Η ΝΙΚΗ ΤΗΣ ΨΕΥΔΑΙΣΘΗΣΗΣ

Ο αφηγητής καθησυχάζει την PSYCHE, περιγράφοντας το απόκοσμο φως ως «σιβυλλικό» και γεμάτο ελπίδα. Η άρνησή του να δει τον κίνδυνο είναι απόλυτη. Καταφέρνει να την πείσει να συνεχίσουν, πιστεύοντας ακράδαντα ότι το φως θα τους οδηγήσει στον «παράδεισο», ενώ στην πραγματικότητα τους οδηγεί στο παρελθόν.
ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
I replied—"This is nothing but dreaming: Let us on by this tremulous light! Let us bathe in this crystalline light! Its Sibyllic splendor is beaming With Hope and in Beauty to-night:— See!—it flickers up the sky through the night! Ah, we safely may trust to its gleaming, And be sure it will lead us aright— We safely may trust to a gleaming That cannot but guide us aright, Since it flickers up to Heaven through the night."
Η ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Αποκρίθηκα — «Αυτό δεν είναι παρά ένα όνειρο: Ας προχωρήσουμε κάτω από αυτό το τρεμουλιαστό φως! Ας λουστούμε σε αυτό το κρυστάλλινο φως! Η Σιβυλλική του μεγαλοπρέπεια ακτινοβολεί Με Ελπίδα και Ομορφιά απόψε: — Δες! — τρεμοπαίζει στον ουρανό μέσα στη νύχτα! Αχ, με ασφάλεια μπορούμε να εμπιστευτούμε τη λάμψη του, Και να είμαστε σίγουροι πως θα μας οδηγήσει σωστά — Με ασφάλεια μπορούμε να εμπιστευτούμε μια λάμψη Που δεν μπορεί παρά να μας οδηγήσει σωστά, Αφού τρεμοπαίζει προς τον Ουρανό μέσα στη νύχτα.»
ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ

ΣΙΒΥΛΛΙΚΗ ΜΕΓΑΛΟΠΡΕΠΕΙΑ (SIBYLLIC SPLENDOR): Η αναφορά στη Σίβυλλα (την προφήτισσα της αρχαιότητας) είναι διφορούμενη. Οι χρησμοί των Σιβυλλών ήταν συχνά σκοτεινοί και παραπλανητικοί. Ο αφηγητής νομίζει πως το φως υπόσχεται μέλλον, ενώ εκείνο προφητεύει την επιστροφή στο πένθος.
CRYSTALLINE LIGHT (ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΝΟ ΦΩΣ): Ο χαρακτηρισμός «κρυστάλλινο» προσδίδει μια αίσθηση καθαρότητας, αλλά και ψυχρότητας. Είναι ένα φως που δεν ζεσταίνει, απλώς φωτίζει την οδυνηρή πραγματικότητα.
Η ΕΜΜΟΝΗ ΣΤΗΝ «ΑΣΦΑΛΕΙΑ»: Η επανάληψη της λέξης safely (με ασφάλεια) προδίδει την εσωτερική ανασφάλεια του αφηγητή. Προσπαθεί να πείσει τον εαυτό του περισσότερο από όσο την Ψυχή του.
ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ (UP TO HEAVEN): Η τραγική ειρωνεία κορυφώνεται εδώ, καθώς ο αφηγητής κοιτάζει ψηλά στα άστρα, την ώρα που τα βήματά του τον οδηγούν χαμηλά, προς τη γη και τον τάφο.



ΜΕΡΟΣ 8: Η ΠΟΡΤΑ ΤΟΥ ΤΑΦΟΥ

Ο αφηγητής, έχοντας κάμψει τις αντιστάσεις της Ψυχής του, φτάνει μπροστά σε ένα μνημείο. Η άγνοιά του παραμένει μέχρι την τελευταία στιγμή, όταν ρωτά με αφέλεια τι γράφει η επιγραφή στην πόρτα. Η απάντηση της PSYCHE είναι μια λέξη που λειτουργεί σαν μαχαιριά: το όνομα της χαμένης του αγαπημένης.
ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
Thus I pacified Psyche and kissed her, And tempted her out of her gloom— And conquered her scruples and gloom; And we passed to the end of the vista, But were stopped by the door of a tomb— By the door of a legended tomb; And I said—"What is written, sweet sister, On the door of this legended tomb?" She replied—"Ulalume!—Ulalume!— 'Tis the vault of thy lost Ulalume!"
Η ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Έτσι καθησύχασα την Ψυχή και τη φίλησα, Και την παρέσυρα έξω από τη μελαγχολία της — Και νίκησα τους ενδοιασμούς και τη θλίψη της· Και περάσαμε στο τέρμα της διαδρομής, Μα σταματήσαμε μπροστά στην πόρτα ενός τάφου — Στην πόρτα ενός θρυλικού τάφου· Και είπα — «Τι είναι γραμμένο, γλυκιά αδελφή, Στην πόρτα αυτού του θρυλικού τάφου;» Εκείνη αποκρίθηκε — «Ουλαλούμ! — Ουλαλούμ! — Είναι το μνήμα της χαμένης σου Ουλαλούμ!»
ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ
PACIFIED PSYCHE (ΚΑΘΗΣΥΧΑΣΑ ΤΗΝ ΨΥΧΗ): Ο αφηγητής «φιλά» και καθησυχάζει την Ψυχή του, μια κίνηση που δείχνει την προσπάθεια του ανθρώπου να αποκοιμίσει τη διαίσθησή του για να μην αντιμετωπίσει την αλήθεια.
LEGENDED TOMB (ΘΡΥΛΙΚΟΣ ΤΑΦΟΣ): Η χρήση της λέξης "legended" υποδηλώνει ότι ο τάφος αυτός έχει μια ιστορία, μια σημασία που ο αφηγητής όφειλε να γνωρίζει, αλλά είχε θάψει βαθιά μέσα του.
SWEET SISTER (ΓΛΥΚΙΑ ΑΔΕΛΦΗ): Ο αφηγητής αποκαλεί την Ψυχή του «αδελφή», τονίζοντας τον στενό, αδιάσπαστο δεσμό μεταξύ τους, αλλά και την κοινή τους μοίρα στην οδύνη.
Η ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΤΟΥ ΟΝΟΜΑΤΟΣ: Η επανάληψη του ονόματος ULALUME στο τέλος της στροφής λειτουργεί ως ηχητική κορύφωση. Η λέξη από μόνη της είναι βαριά, πένθιμη και οριστική. Δεν υπάρχει πλέον χώρος για την Αστάρτη ή την ελπίδα.
Φτάνουμε στην κορύφωση και το κλείσιμο του ποιήματος. Η στιγμή της συντριβής είναι απόλυτη, καθώς το πέπλο της λήθης σκίζεται και ο αφηγητής έρχεται αντιμέτωπος με την αβάσταχτη αλήθεια που προσπαθούσε να αποφύγει.

ΜΕΡΟΣ 9: Η ΣΥΝΤΡΙΒΗ ΚΑΙ Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΠΕΝΘΟΣ
Στην τελευταία αυτή ενότητα, η καρδιά του αφηγητή «παγώνει» και πάλι, αποκτώντας το χρώμα της στάχτης. Η συνειδητοποίηση είναι καθολική: ο δαίμονας που τον παρέσυρε εκεί δεν ήταν άλλος από την ίδια του την καταπιεσμένη μνήμη, που τον ανάγκασε να ζήσει ξανά την πιο μαύρη νύχτα της ζωής του, την επέτειο της ταφής της αγαπημένης του.
ΤΟ ΠΡΩΤΟΤΥΠΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
Then my heart it grew ashen and sober As the leaves that were crisped and sere— As the leaves that were withering and sere, And I cried—"It was surely October On this very night of the year That I journeyed—I journeyed down here— That I brought a dread burden down here— On this night of all nights in the year, Ah, what demon has tempted me here? Well I know, now, this dim lake of Auber— This misty mid region of Weir— Well I know, now, this dank tarn of Auber, This ghoul-haunted woodland of Weir."
Η ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Τότε η καρδιά μου έγινε τέφρα και γκρίζα Σαν τα φύλλα που ήταν ξερά και θαμπά — Σαν τα φύλλα που ήταν μαραμένα και σαθρά, Και φώναξα — «Ήταν σίγουρα Οκτώβρης Σε αυτήν ακριβώς τη νύχτα του έτους Που ταξίδεψα — ταξίδεψα ως εδώ — Που έφερα ένα φοβερό φορτίο ως εδώ — Αυτή τη νύχτα όλων των νυχτών του έτους, Αχ, ποιος δαίμονας με παρέσυρε εδώ; Πολύ καλά ξέρω, τώρα, αυτή την αμυδρή λίμνη του AUBER — Αυτή τη θολή μέση περιοχή του WEIR — Πολύ καλά ξέρω, τώρα, αυτό το υγρό τέλμα του AUBER, Αυτό το στοιχειωμένο από ξωτικά δάσος του WEIR.»
ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ ΚΑΙ ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΙ
DREAD BURDEN (ΦΟΒΕΡΟ ΦΟΡΤΙΟ): Ο POE αναφέρεται με ανατριχιαστική λεπτότητα στο φέρετρο της ULALUME. Ο αφηγητής συνειδητοποιεί ότι την ίδια νύχτα, έναν χρόνο πριν, περπατούσε στον ίδιο δρόμο μεταφέροντας τη νεκρή αγαπημένη του.
Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΟ ΧΡΩΜΑ ΤΗΣ ΣΤΑΧΤΗΣ: Το ποίημα κλείνει κυκλικά. Η καρδιά του αφηγητή γίνεται "ashen" (τεφρώδης), όπως ακριβώς ο ουρανός στην πρώτη στροφή. Η ελπίδα της Αστάρτης έσβησε και έμεινε μόνο το γκρίζο της απώλειας.
WELL I KNOW, NOW (ΤΩΡΑ ΞΕΡΩ ΚΑΛΑ): Η επανάληψη αυτής της φράσης δείχνει την οριστική αποδοχή της πραγματικότητας. Τα τοπωνύμια AUBER και WEIR δεν είναι πια ξένα ή αινιγματικά· είναι οι σταθμοί του προσωπικού του μαρτυρίου.
Ο ΔΑΙΜΟΝΑΣ: Ο «δαίμονας» που τον παρέσυρε ίσως είναι η ίδια η ανάγκη του θρήνου που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Ο άνθρωπος συχνά επιστρέφει ασυνείδητα στον τόπο του πόνου του μέχρι να τον αντιμετωπίσει κατάματα



ΕΠΙΛΟΓΟΣ: Η ΑΙΩΝΙΑ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΠΕΝΘΟΥΣ

Το «ΟΥΛΑΛΟΥΜ» δεν είναι απλώς ένα ποίημα τρόμου· είναι μια ανατομία της ανθρώπινης οδύνης. Ο EDGAR ALLAN POE καταφέρνει να αποτυπώσει με μοναδική ακρίβεια το πώς το μυαλό μας δημιουργεί προπετάσματα καπνού —όπως το απατηλό φως της Αστάρτης— για να μας προστατεύσει από την ωμή αλήθεια της απώλειας.
Στο τέλος της διαδρομής, ο αφηγητής ανακαλύπτει ότι δεν μπορεί να δραπετεύσει από τον εαυτό του. Το δάσος του WEIR και η λίμνη του AUBER δεν βρίσκονται σε κάποιον χάρτη, αλλά μέσα σε κάθε ψυχή που αρνείται να αποχαιρετήσει ό,τι αγάπησε. Η κυκλική δομή του ποιήματος μας υπενθυμίζει ότι το πένθος είναι ένας λαβύρινθος: όσες φορές κι αν νομίσουμε ότι βρήκαμε την έξοδο προς το φως, η μνήμη θα μας επιστρέφει πάντα στην «πόρτα του τάφου», μέχρι η θλίψη μας να γίνει ένα με το τοπίο.
Με το «ΟΥΛΑΛΟΥΜ», ο POE σφράγισε τη θέση του ως ο απόλυτος ποιητής του σκοταδιού, μετατρέποντας τον προσωπικό του πόνο για τον θάνατο της συζύγου του, VIRGINIA, σε μια παγκόσμια ελεγεία για το «ποτέ πια».

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.

Γιάννης Σκαρίμπας: «Ουλαλούμ» – Μια Σπουδή στο Φαντασιακό και το Παράδοξο

Το ποίημα «Ουλαλούμ» περιλαμβάνεται στη συλλογή Εαυτούληδες (1950) του Γιάννη Σκαρίμπα και αποτελεί ένα από τα πιο υποβλητικά δείγματα της ι...

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου