Κυριακή 8 Μαρτίου 2026

1286: Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΓΙΑ ΕΝΑΝ ΓΑΪΔΑΡΟ (GUERRA DELL'ASINO)



Κοινοποιήθηκε στους εξής: Δημόσια


Το Κάστρο του Εξώμβουργου στην Τήνο στεκόταν αγέρωχο, αλλά ο κύριός του, ο Βαρθολομαίος Γκίζης, δεν έβρισκε ησυχία. Το βλέμμα του, γεμάτο φθόνο, καρφωνόταν συχνά απέναντι, στη Σύρο.
«Κοίταξε τη Σύρο», ψιθύρισε ο Γκίζης στον έμπιστο διοικητή της φρουράς του, καθώς στέκονταν στις επάλξεις. «Ένα μικρό Κάστρο, ένας μόνο οικισμός. Και όμως, ο Σανούδος, ο Δούκας της Νάξου, την έχει κάτω από το πόδι του, μαζί με την Πάρο και την Άνδρο. Ο πατέρας μου πήρε μόνο την Τήνο και τη Μύκονο. Αυτή η ανισότητα πρέπει να τελειώσει».
«Κύριέ μου, ο Σανούδος είναι ισχυρός και έχει την υποστήριξη του Δούκα του Αιγαίου», απάντησε ο διοικητής με επιφύλαξη.
«Η ευκαιρία θα βρεθεί», είπε ο Γκίζης με νόημα. «Θα πάρω τη Σύρα».

Η ευκαιρία δεν άργησε. Στις αρχές του 1286, ένα κουρσάρικο πλοίο άρπαξε από μια ακρογιαλιά της Τήνου έναν εντυπωσιακό, στολισμένο γάιδαρο. Ανήκε σε έναν πλούσιο Τήνιο, και οι κουρσάροι, γνωρίζοντας την αξία του, τον πούλησαν στον δούκα της Νάξου, Γουλιέλμο, για λογαριασμό του Μάρκου Σανούδου.
Όταν τα νέα έφτασαν στο Εξώμβουργο, η οργή του Γκίζη ήταν ανεξέλεγκτη.
«Έναν γάιδαρο! Τον δικό μου γάιδαρο!» ούρλιαξε στους αυλικούς του. «Αυτό δεν είναι κλοπή, είναι προσωπική προσβολή! Ο Σανούδος με περιγελά!».
«Δεν είναι παρά ένα ζώο, κύριέ μου», προσπάθησε να τον ηρεμήσει ένας σύμβουλος.

«Είναι η τιμή μου!», απάντησε ο Γκίζης. «Αυτό θα το πληρώσει. Δεν θα πάω στη Νάξο, είναι πολύ καλά οχυρωμένη. Θα χτυπήσω εκεί που πονάει: στη Σύρο».
Ο Γκίζης αρμάτωσε τα πλοία του, φόρτωσε πολιορκητικές μηχανές και όλον τον στρατό του. Αντί για τη Νάξο, έπλευσε προς τη Σύρο και πολιόρκησε το μικρό Κάστρο της.
Ο Γουλιέλμος Σανούδος, από τα τείχη του κάστρου του, έβλεπε τον στόλο του Γκίζη και καταλάβαινε τον κίνδυνο.
«Δεν θα αντέξουμε για πολύ», είπε στον αξιωματικό του. «Ο Γκίζης είναι αποφασισμένος. Πρέπει να ζητήσουμε βοήθεια».
«Πού, κύριέ μου; Ο Δούκας είναι μακριά».
Στον ορίζοντα, από τη μεριά της Μήλου, εμφανίστηκαν τρεις σιλουέτες: δύο γαλέρες και ένα πιο ελαφρύ πλοίο. Ήταν τα πλοία του αυτοκράτορα Καρόλου Α’ της Σικελίας, που μετέφεραν τη σύζυγό του, πριγκίπισσα της Αντιόχειας.

«Δείτε!», φώναξε ένας στρατιώτης. «Σικελιώτικα πλοία!».
Ο Γουλιέλμος Σανούδος χαμογέλασε με ανακούφιση. «Ο αυτοκράτορας Κάρολος... Είμαστε υποτελείς του. Αν μάθουν τι συμβαίνει, θα μας βοηθήσουν».
Τα σικελιώτικα πλοία, πληροφορούμενα την πολιορκία, άραξαν στην Άνδρο. Ο Γκίζης, βλέποντας την ξαφνική εμφάνιση των πλοίων του αυτοκράτορα, στον οποίο και ο ίδιος όφειλε υπακοή, κατάλαβε ότι η τύχη του γύρισε την πλάτη.
«Λύστε την πολιορκία!», διέταξε με πικρία. «Επιστρέφουμε στην Τήνο. Δεν μπορώ να ρισκάρω τη σύγκρουση με τον αυτοκράτορα».

Ο Γκίζης επέστρεψε, αλλά το μίσος του για τον Σανούδο δεν έσβησε.
Κάποια χρόνια αργότερα, οι δύο άνδρες συναντήθηκαν στο Νεγροπόντε. Η ατμόσφαιρα ήταν ηλεκτρισμένη. Ο Βενετός Βάιλος, εκπροσωπώντας τη Γαληνοτάτη Δημοκρατία, ανέλαβε τη δύσκολη αποστολή της συμφιλίωσης.
«Κύριοι», είπε ο Βάιλος με αυστηρότητα, «αυτή η διαμάχη πρέπει να τελειώσει. Έχετε δαπανήσει περιουσίες, έχετε θέσει σε κίνδυνο την ειρήνη στο Αιγαίο, και όλα αυτά για έναν γάιδαρο. Είναι ντροπή».
«Μου έκλεψε το ζώο! Μου προσέβαλε την τιμή!» φώναξε ο Γκίζης.
«Εγώ απλώς το αγόρασα!» απάντησε ο Σανούδος.
«Σιωπή!», διέταξε ο Βάιλος. «Θα συμφιλιωθείτε τώρα. Η Βενετία το απαιτεί. Θα ανταλλάξετε χειραψία και θα υποσχεθείτε ειρήνη. Αυτό είναι το τέλος του 'Πολέμου του Γαϊδάρου'».
Οι δύο ηγεμόνες, υπό την πίεση της Βενετίας, αντάλλαξαν μια τυπική χειραψία. Η ειρήνη αποκαταστάθηκε, αλλά η ειρωνεία παρέμενε: είχαν ξοδέψει περισσότερα από 30.000 βαριά σολδία για ένα ζώο, που πιθανότατα είχε πεθάνει προ πολλού.
Λίγα χρόνια αργότερα, ο χαρτογράφος Χριστόφορος Buondelmonti σημείωνε ότι εξαιτίας ενός ναυαγίου, η Τήνος γέμισε με άλογα. Ο «ωραιότερος γάιδαρος της μεσαιωνικής Τήνου» είχε πια ξεχαστεί, και τα γαϊδούρια πέρασαν σε δεύτερη μοίρα, για τις πιο ταπεινές εργασίες.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.

Ο ΘΡΙΑΜΒΟΣ ΤΟΥ ΣΚΟΤΟΥΣ ~ SASCHA SCHNEIDER, 1896

Το συγκλονιστικό αυτό έργο του Γερμανού συμβολιστή Sascha Schneider, φιλοτεχνημένο το 1896, αποτελεί μια από τις πιο επιβλητικές και σκοτειν...

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου